Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/63 K.2024/626

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/63 Esas - 2024/626 T.C.

... TÜRK MİLLETİ ADINA

6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/63 Esas

KARAR NO : 2024/626

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 14/11/2023

KARAR TARİHİ : 05/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 04/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası sözleşmesi ile müvekkili nezdinde sigortalı olduğunu, ... plakalı aracın dava dışı .... .... ... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza tespit tutanağından davalıya ait araç sürücüsünün salt kusurlu olduğunu, davalının aracının mahiyeti taksi olmasına rağmen taşıma ruhsatı bulunmaksızın kullanıldığının tespit edilmiş olduğunu,

ZMM Genel şartlar b.4-Ç bendi uyarınca yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması maddesi uyarınca rücu imkanı bulunduğunu müvekkili tarafından dava dışı sürücü hesabına ödenen bedellerin rücuen tazmini istemiyle davalı aleyhinde icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, beyanla ...

5.Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/22144 sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımının geçtiğini, esas yönünden davacı tarafın müvekkiline karşı ileri sürebileceği herhangi bir rücu nedeninin söz konusu olmadığını, KTK' da sınırlı olarak yer alan rücu nedenleri arasında da müvekkiline karşı ileri sürülebilecek herhangi bir rücu nedeni bulunmadığını, dava konusu olay açısından da ele alındığında, davacı tarafından ileri sürülen ruhsatsız araç ile yolcu taşındığına yönelik iddiaların asılsız olduğunu, davalıya ait araçın ruhsatlı olduğunu ve bunun düzenlenen zeyilnameden de açıkça görüleceğini, beyanla davanın reddine ve davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine, ayrıca yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın ... 3. Tüketici Mahkemesi'nin 2023/439 Esasına kayden açıldığı, anılı mahkemenin 2023/439 Esas, 2023/681 Karar sayılı ve 29/12/2023 tarihli görevsizlik kararı akabinde mahkememize tevzi edilerek işbu 2024/63 Esas kaydını aldığı görülmüştür.

DELİLLER

-Kaza Tespit Tutanağı, -Poliçe ve Hasar dosyası -Ekspertiz Raporu, -Davaya konu icra takip dosyası -Uyuşmazlığa konu aracın tescil kaydı ile Emniyet, Noterler Birliği ve Belediye Başkanlığı cevabi yazıları, -Dava dışı sigortalının başvurusuna konu Sigorta Tahkim Komisyonu 2022/423453 Esas sayılı dosyası, -Bilirkişi raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS(trafik sigortası) poliçesi kapsamında trafik kazası nedeniyle zarar gören 3. kişiye ödenen tazminatın, kendi sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davaya konu .... .... .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesine; Takip alacaklısının davacı sigorta şirketi, takip borçlusunun davalı olduğu, takibin asıl alacak ve işlemiş faiz kalemleri bakımından toplam 59.681,83 TL alacak üzerinden genel haciz yolu ile ilamsız takip usulünce başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu tarafından itiraz süresinde itiraz edilmesi neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu aracın tescil kaydı ve ticari taksi ruhsatı hususunda yazılan müzekkereler kapsamında; Belediye Başkanlığı Ticari Araç İşlemleri Sube Müdürlüğü'nün 02/07/2024 tarihli cevabi yazısında özetle ... plaka sayılı araca yolcu taşıma ruhsatı almak için herhangi bir müracaatın olmadığının bildirildiği, Noterler Birliği'nden celp edilen aktif tescil kaydında aracın kullanım şekli/amacının, ticari/ticari taksi şeklinde olduğu hususları görülmüştür.

Dosyamız kapsamında Makine mühendisi ve sigorta uzmanı bilirkişiler tarafından tanzim edilen 19/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Yukarıda bilgileri bulunan... .... ... model binek otomobilin kullanım türünün taksi olduğu, gerek poliçede gerekse zeyilnamede kullanım şeklinin taksi olarak belirtildiği ve yolcu taşıma kullanım amacına dair trafik ve tescil belgesine yani ruhsata haiz olduğu görülmektedir. Yolcu taşımaya özgü araç ile yolcu taşınması esnasında meydana gelen trafik kazasında; yukarıda yer verilen Genel Şartlarda belirtilen rücu koşulunun yer almadığı" hususları belirtilmiştir.

Eldeki davada özetle; davacı sigorta tarafından dava dışı zarara uğrayan üçüncü kişiye ZMMS poliçesine dayalı oalrak yapılan ödeme bakımından bu kez genel şartların B.4.ç bendi uyarınca yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması rücu sebebine dayalı olarak sigortalıya rücu koşullarının oluştuğu ileri sürülmüş olup uyuşmazlığın çözümünde sigortacının sigortalısına rücu şartlarının oluşup oluşmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

Konuya ilişkin taraflar arasındaki sigorta poliçesinin tanzim tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın; sigortacının, sigortalıya rücu hakkını düzenleyen B.4. Maddesi özetle; "

Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ilerisürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

...

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,....

" şeklindedir.

Eldeki davada ileri sürülen B.4.ç bendinde yer alan "yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması" ifadesi ile belirtilen rücu sebebinin ne şekilde değerlendirilmesi gerektiği bakımından Yüksek Mahkemenin içtihatlarına bakıldığında, Yargıtay'ın muhtelif kararlarında bu hususu;

traktörün demir ayaklığı üzerinde yolcu taşınması veya traktör çamurluğunda yolcu taşınması veya traktörün 1 kişilik istiap haddi bulunan kabininin içerisinde ayakta yolcu taşınması veya kural olarak yolcu taşımaya elverişli bulunmayan ve ilgili yasa/yönetmelik hükümleri ile yolcu taşınması yasaklanan kamyon ve römork üzerinde kanunun istisnai olarak izin verdiği(örneğin,Karayolları Trf Yön.

Madde 130) kurallara aykırı şekilde taşıma yapılması gibi durumların ele alındığı görülmüştür. (Anılı örneklemeler için .... .... .... K., sayılı kararları incelenebilir.)

Değinilen içtihatlardan anlaşılacağı üzere Genel Şartların B.4.ç bendinde yer alan "yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması" ifadesinin esasen aracın yolcu(insan) taşımaya teknik yönden uygun olup olmamasıyla ilgili olduğu diğer bir anlatımla aracın yolcu nakline elverişliliğinin bulunup bulunmamasıyla veya yolcu(insan) taşımanın yasaklanmasıyla ilgili olduğu ve bu yönüyle ele alınması gerektiği kanaat edilmiştir. Dolayısıyla b.4.ç bendinde yer alan ifadenin teknik açıdan yolcu taşımaya uygun/müsait/elverişli olan bir aracın ticari kazanç(gelir) elde edici bir faaliyette kullanılmasına ilişkin yasal izninin bulunup bulunmaması durumuyla bir ilgisinin olmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan istikrar kazanan Yüksek Mahkeme kararları doğrultusunda b.4.ç bendi uyarınca rücu imkanının oluşabilmesi için ayrıca yolcu taşıma ile kaza(rizikonun gerçekleşmesi) arasında illiyet bulunması gereklidir.

Anlatılan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında davalıya ait sigortalı aracın ruhsat ve tescil kaydına göre; Hyundai accent blue marka, otomobil cinsi araç olduğu ve teknik olarak yolcu nakline elverişli bulunduğu görüldüğünden olayda Genel Şartlar B.4.ç bendinde değinilen rücu sebebinin söz konusu olmadığı bu itibarla rücu imkanının oluşmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere olay anında aracın ticari taksi olarak kullanılması bakımından belediye tarafından verilmiş yolcu taşıma izni bulunup bulunmaması hususunun sonuca etkili olmadığı kanaat edilmiştir.

Yapılan açıklamalar kapsamında davaya konu olayda rücu sebebi bulunmadığından sigortacının sigortalısına rücu koşullarının oluşmadığı analaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

05/11/2024