Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/838 K.2025/746

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/870 Esas - 2025/749

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

... GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/870 Esas

KARAR NO : 2025/749

HAKİM : ...... KATİP : ......

DAVACI :..... VEKİLİ : Av......

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 17/12/2024

KARAR TARİHİ : 27/10/2025

G.K. YAZILDIĞI TARİH : 25/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02.12.2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle bazı bilgisayar ve içeriklerinin zarar gördüğünü, zarar meydana gelen donanım arasında şirketin hard disk kayıtlarının da bulunduğunu, verileri kurtarmak için Veri Kurtarma Hizmeti sağlayan ... Şti.'ye başvuru yapıldığını ve olumsuz cevap alındığını belirterek şirketin 2023 yılı Ekim, Kasım ve Aralık dönemlerine ait e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin dosyaların zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Bilirkişi Raporu Veri Kurtarma ve Hasar Tespit Tutanağı örneği Gelir İdaresi Başkanlığı müzekkere cevabı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82/(7). maddesine dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK nın 82/7 maddesi; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7/1. maddesi "e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "Mücbir Sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." şeklindedir.

Anılan Tebliğin "E-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4/1-e. maddesinde ise "e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur.

E-defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan "E-Defter Saklama Kılavuzu"nda açıklanır.

E-defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Yargılama aşamasında Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen cevapta, talep eden şirketin 01/01/2020 tarihi itibarıyla e-defter uygulamasına dahil olduğu, , talep edenin 2023/10-11-12 dönemlerine ait e-defter ikincil kopyalarının talep eden tarafından sisteme yüklenmediği bildirilmiştir.

Somut olayda; talep eden, şirketin 2023/10-11-12 dönemlerine ilişik e defter dosyaları ve bunlara ilişkin beratların muhasebe kayıtlarının yer aldığı hard diskin elektrik arızasından kaynaklı zarar görmesi sebebiyle kaybedildiğini iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur. Talep edeni davaya konu e-defterlerin ikincil kopyalarını saklanmak üzere ....Gelir İdaresi Başkanlığına göndermesi gerekirken göndermemiştir.

Dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi de dikkate alındığında bilgisayar hard diski üzerinde inceleme yapıldığı halde hard diskin içinde talebe konu verilerin bulunup bulunamadığının görülemediği, verilen yedeklerinin alınmadığı, talep edenin yasal yükümlülüğü olduğu halde verilerin korunmasına ilişkin özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı TTK'nun 82/7. maddesindeki koşulların oluşmadığı, nitekim aynı konuya benzer nitelikte ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Karar sayılı ilamının da bu yönde olduğu

anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR