Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/247 K.2022/738

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında hizmet alım işi sözleşmesi imzalandığı, bu hizmet alım işi kapsamında çalıştırılan ... 'ın işten çıkarılması sonucunda, işçinin davacı ve davalı aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açtığını, Ankara ...İş Mahkemesinin ... E. dosyası ile hükme bağlanan alacak kalemlerine ilişkin Ankara ...İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından icra dosyasına 03.07.2018 tarihinde 22.040,62-TL ödemede bulunulduğunu, mahkeme kararı ve sair mevzuat gereği, davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan alacak bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile davacıya iadesi hususunda arabulucuya başvurulduğu, uzlaşmaya varılamadığını ,neticede iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğu,

sonuç olarak davacı idare tarafından ödenmek zorunda kalınan 22.040,62 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen ihale sözleşmesine göre işçilerin işçilik alacaklarının davalı şirket tarafından ödeneceğine dair bir hüküm bulunmadığı, kaldı ki davalı şirketin işçilik alacaklarından işçilerin sadece kendi dönemindeki çalışmalarından sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde işçilerin iş akitlerinden doğacak tazminattan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı,

bu nedenle davalı şirkete herhangi bir tazminatın rücu edilemeyeceğini, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise yani davalı şirketin sorumlu olduğu kabul edilecek ise, davacı kurumun asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alınarak doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerektiği,

yine icra dosyasında alacaklı olan işçinin dönemsel olarak işçilik alacakları bulunarak alt işverenler bakımından sorumlu olunan miktarların tespit edilmesi ve davalı şirketin hangi miktardan sorumlu olduğunun ortaya çıkarılması gerektiği,ayrıca davalı şirket tarafından sorumlu olduğu dönem açısından işçilik alacağına mahsuben Ankara ...İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasına 3.610,00 TL yatırıldığını, söz konusu icra dosyasındaki tüm alacaktan davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-)Ankara .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, 2-)Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, 3-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı, 4-)Mahkememizden alınan bilirkişi ve bilirkişi ek raporları,

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, alt işverenlerin işçisine, davacı asıl işveren tarafından, Kızıltepe 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) kararına dayalı olarak yapılan “Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, UBGT alacağı, hafta tatili alacağı, ücret alacağı ve yıllık izin ücret alacağı” ile ferilerine ilişkin ödemelerden alt işverenlerin sorumlu olduğundan bahisle rücuen tahsiline yöneliktir.

Dava dışı İşçi ...'ın SGK Hizmet dökümünün incelenmesinde, işçinin belirlenen dönemlerde (04/09/2008-31/08/2014), ... Turz. Taş. Tic. Ltd. Şti. şirketinde çalıştığı, davacı ASKİ tarafından, dava dışı işçinin açmış olduğu işçilik alacakları davası sonucunda işçinin başlattığı icra takip dosyası olan Ankara ... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasına, 06/07/2018 tarihinde 22.040,62 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit editmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.

Hizmet Atım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde Yargıtay'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kadem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01.03.2021)

Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.

Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.

“Davaltıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2017/837 , K:2020/1463, 03.03.2020 tarihli kararı.)

Yargıtay kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre iş mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, İş mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir

Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ile davalılar arasında Mardin Havalimanı özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin Hizmet Alın Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı aşıl işveren işyerinde çalıştığı, dava dışı işçinin Ankara ... İş Mahkemesi...

E. Sayılı dosya ile açtığı dava sonucunda, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, UBGT alacağı, hafta tatili alacağı, ücret alacağı, yıllık izin ücret alacağı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek kararın İstinaf mahkemesi incelemesinde geçerek kesinleşmiş olduğu;

işçi tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi neticesinde, davacının icra takip dosyasına 06.07.2018 tarihinde toplamda 22.040,62 TL ödeme yapmış olduğu. taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalıya ait olduğu ve davacının davalıya rücu edebileceği tutarın yasa,usule uygun ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanmakla, davalının münhasıran kendi döneminden tespit edilen bedellerle sınırlı sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.