Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/214 K.2025/73

...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/03/2023

KARAR TARİHİ : 05/02/2025

KARAR Y.TARİHİ : 07/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiğini, davalıların iş akdi ile çalışanı olan dava dışı ...25/05/2012 ile 30/04/2019 tarihleri arasında peyzaj işlerinde çalıştığını, dava dışı işçi tarafından asıl iş sahibi ... sayılı dosyası ile işçilik alacakları konulu dava açıldığını, yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, verilen kararın kesinleşmesi üzerine mahkeme ilamının icrası kapsamında belediye tarafından ödenen 48.594,78 TL tutarın davacı şirket hakedişlerinden kesildiğini,

dava dışı işçinin işçilik alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30.500,00 TL'nin 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 01/02/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini 40.022,45 TL olarak ıslah etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, dava dışı işçi tarafından açılan işçilik alacakları davasının davalı şirkete ihbar edilmediğini, bu nedenle davalı şirkete rücu hakkı bulunmadığını, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflarınca kabul edilmediğini, hakediş yapılan tarihten itibaren alacağa faiz işletilmesi talebinin hukuken mümkün olmadığını, dava dışı işçinin davalı şirkette çalışma süresinin 52 gün ihbar süresinin 14 gün olduğunu, bu nedenle sorumlu oldukları ihbar tazminatının net 1.055,77 TL olduğunu, bu tutar yönünden takas mahsup talebinde bulunduklarını beyan ederek takas taleplerinin dışında kalan tutar yönünden davanın reddini talep etmiş, 01/11/2023 tarihli celsede takas taleplerinden vazgeçtiklerini beyan etmiştir.

Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, dava dışı işçinin davalı şirket nezdinde 1 yıl süre ile çalıştığını, dava dışı işçiye ödenen tutarın işçinin davalı şirketteki çalışma dönemlerine karşılık gelmediğini, davacı ile davalı şirketler arasında akdedilmiş herhangi bir sözleşme bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı şirketler adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davadaki uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davalı vekilleri zamanaşımı definde bulunmuş ise de, yanlar arasındaki ilişki hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, uygulanması gereken zamanaşımı süresi 10 yıldır ve bu süre dava açma hakkının doğduğu davaya konu ödeme tarihinde başlayacağından def'inin reddi gerekmiştir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ...kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında benzer hükümlerden oluşan hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, sözleşmelerde; “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve

alacaklarından ,ücret,fazla mesai,yıllık izin alacağı,ubgt günlerinde yapacağı çalışmalardan

doğacak her türlü alacağı,şartların oluşması halinde ihbar,kıdem tazminatı,kötüniyet tazminatı diğer her türlü tazminat,vergi,... primi,işsizlik primi,işçilik noksanları,bunların gecikme

faizleri,iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve

ücretler,işçilerin sağlık giderleri,Yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ...

kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler Yüklenici tarafından

karşılanacak olup,hiçbir şekilde ...ya rücu ettirilemez.”

hükmüne yer verildiği, açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporunda özetle, dava dışı ... tarafından dava dışı işçi tarafından ikame edilen icra dosyasına toplam 48.594,78 TL ödeme yapıldığı, bu tutarın ... Başkanlığı tarafından davacı şirketin hakedişlerinden kesildiği, davacı şirketin rücu edebileceği tutarın 30.499,90 TL olduğu ve bu tutarın 801,05 TL'sinden... sorumlu olacağı bildirilmiştir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri dikkate alındığında davalı şirketlerin çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak işçilik alacaklarından sorumlu olacağı, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmış ve davalı şirketler yönünden belirlenen miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne,

davalı yanca takas mahsup definde bulunulmuş ise de davalı yanın alacak miktarı belirli olmadığından def'i haklı bulunmamış, dava konusu işçilik tazminatının asıl iş sahibi tarafından davacının hak edişinden yapılan kesinti tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

...