Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/443 K.2023/866

Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/443

KARAR NO : 2023/866

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... -

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVALI

... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVA : Tespit

DAVA TARİHİ : 19/06/2023

KARAR TARİHİ : 06/12/2023

KARAR Y.TARİHİ : 07/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, 5174 sayılı kanunun 46. Maddesi gereğince alım satım işlerinin müvekkiline bildirilerek tescil ettirmekle mükellef olduğunu, müvekkilinin aynı zamanda kurum üyesi olduğunu, ticaret borsalarına tabii maddeler ve bu maddelerin alım veya satımlarının tescili hakkındaki yönetmeliğin 15. Maddesi uyarınca üyelerinin alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediğini denetlemeye yetkili olduğunu, bu denetlemenin hakim kararı ile incelenebileceğinin belirtildiğinden müvekkili tarafından 3 günlük sürede istenilen evrakların incelenmesi için sunulmadığını,

bu nedenle 22/02/2023 tarihinde tutanak tutulduğunu, defter ve evraklarının incelenmesinden kaçınan davalının istenilen evrakların incelenmesi için açık yasa hükmü gereğince hakim kararına ihtiyaç duyulduğunu beyanla. 2017-2023 yıllarına ait ticari defter evrak ve alım satım faturalarının incelenip iade edilmek üzere müvekkili kuruma teslimine. yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili tarafından alım satıma konu edilen yumurta, dayanıklı ve stoklanabilir olmaması nedeniyle mevzuat hükümleri yönünden borsaya tabi olmadığını, müvekkili tarafından alım satıma konu edilen yumurtanın, ... Tebliği uyarınca dayanıklı ve stoklanabilir olmadığını, müvekkilinin alım satıma konu ettiği yumurtanın her ne kadar ticaret borsası tarafından hukuka aykırı olarak borsaya tabi maddelerden kabul edilmiş ise de; yumurta yönünden borsa yeri kurulmadığını belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayan husus bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 5714 sayılı Kanunun 46. Maddesi gereğince ve Ticaret Borsalarına tabi madde ve bu maddelerin alım veya satımlarının tescili hakkındaki yönetmelik gereğince borsa üyelerinin alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediklerinin denetlenmesi amacıyla hakim kararıyla üyelerinin ilgili defter ve evraklarının celbi koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Tüm dosya kapsamı ile ekleri ve ... ... Listesinin incelenmesinde; davalının ...'nın üyesi olduğu, ... listesinde belirtilen ürünlerin alım-satımı ile iştigal ettiği, davacı ...'nın 09/02/2023 tarih ve 149 sayılı yazılı ile davalının 01/07/2017 tarihinden itibaren bugüne kadar olan defterleri ile alım ve satıma ait e fatura, e arşiv fatura, kağıt fatura vb tüm belgelerin ve kayıtların incelenmesi için talep edildiği ancak, davalı tarafa verilen 3 günlük sürede istenen evrakların incelenmesi için sunulmadığı anlaşılmıştır.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

6. Dava, davalı tarafın ticari defterlerinin 2174 sayılı Kanun m. 46 hükmü uyarınca incelenmesine izin verilmesi talebine ilişkindir.

7. Davacı vekilince açılan dava ile davalının müvekkili kurum üyesi olduğu, alım satım işlemlerinin davacıya bildirerek tescil ettirmekle mükellef olduğu, buna ilişkin ...'nın 09/02/2023 tarih ve 139 sayılı yazısı ile davalının 2017-2023 yıllarına ait tüm ticari defterleri ile alım satıma ait e-fatura, e-arşiv fatura, kağıt fatura vb tüm belgelerin ve kayıtların incelenmek için talep edilmesine rağmen talebin karşılanmadığı belirtilerek eldeki davanın açıldığı, davalı tarafça yumurta alım satımının borsaya tescilinin ilgili yönetmelik maddelerince mümkün olmadığı savunularak davanın reddi talep edilmektedir.

8. 5174 sayılı .... 'nun 46. Maddesinde; "Borsaya tabi maddelerin en az miktarları üzeride yapılan alım satım muamelelerinin borsalara tescili zorunludur. Elektronik ticaret yoluyla yapılan satışlar da bu madde kapsamındadır...Borsalar, üyelerinin alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediklerini denetlemeye yetkilidirler. Bu amaçla hakim kararıyla üyelerinin ilgili defter ve evrakını inceleyebilirler..." hükümleri bulunmaktadır.

9. Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım Veya Satımlarının Tescili Hakkında Yönetmelik'in Tescil Mecburiyetinin Takibi başlıklı 15. maddesinde; "Borsalar, üyelerinin alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediklerini denetlemeye yetkilidir. Bu amaçla hâkim kararıyla üyelerinin ilgili defter ve evrakını inceleyebilir. Bu incelemeler sonucunda, geçerli bir neden olmaksızın belirtilen sürelerde tescil zorunluluğunun yerine getirilmediğinin tespit edilmesi durumunda, muameleler resen tescil edilir ve bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre işlem yapılır." hükümleri bulunmaktadır.

10. Tüm dosya kapsamına göre. 5174 sayılı ... 'nun 46/6 fıkrasında. "Borsalar, üyelerinin alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediklerini denetlemeye yetkilidirler.

Bu amaçla hakim kararıyla üyelerinin ilgili defter ve evrakını inceleyebilirler..." hükmü yer almakta olup, anılan hüküm uyarınca, davacı kurumun, üyesi olan davalı şirketin kotasyona tabi olan alım satımlarının tamamını tescil ettirip ettirmediğini denetlemeye yetkisi bulunduğu, davacı tarafından 09/02/2023 tarih ve 149 sayılı yazı ile davalının 01/07/2017 tarihinden itibaren bugüne kadar olan defterleri ile alım ve satıma ait e fatura, e arşiv fatura, kağıt fatura vb tüm belgelerin ve kayıtların incelenmesi için talepte bulunulduğu ancak, davalı tarafa verilen 3 günlük sürede istenilen evrakların incelenmek üzere sunulmadığı,

davacı ... tarafından 22/02/2023 tarihinde buna ilişkin tutanak tutulmuş olup, davalı şirketin yazılı bildirimlere rağmen ticari defter, evrak ve faturaların incelenmesinden kaçınarak ve ibraz etmeyerek kanuni yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşılmakla.

5174 sayılı Kanun m. 46 hükmü ve Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım Veya Satımlarının Tescili Hakkında Yönetmelik'in 15. Maddesi gereğince borsanın böyle bir yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"