Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/644 K.2024/607

2- ... 3- ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ...... Av. ...... 4- ... VEKİLİ : Av. ......

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 16/11/2022

KARAR TARİHİ : 23/10/2024

KARAR Y.TARİHİ : 31/10/2024

...... Mahkemesinin 10/01/2023 tarih ve ...... sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı kurum tarafından bina ve eklentilerin güvenliğinin sağlanması işinin ihale yoluyla özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, dava dışı işçi ...'ın bu kapsamda davalı şirketler bünyesinde 10.07.2017-28/12/2018 tarihleri arasında özel güvenlik işçisi olarak çalıştığını, dava dışı işçiye çalışmış olduğu 1 yıl 5 ay 18 günlük hizmetin karşılığı olarak 14/01/2019 tarihinde 4.332,42 TL kıdem tazminatı ve .......

Sayılı ilamı nedeniyle 5.935,11 TL olmak üzere toplam 10.267,53 TL ödendiğini, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca ödenen kıdem tazminatından davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinin bu nedenle davalılardan talep edildiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.978,03 TL'nin sözleşmesel faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeleri davalı şirketlere rücu etme hakkının bulunmadığını, alacaklının zararının tazmin eden davacının davalı şirketlere herhangi ihbar ve bildirimde bulunmadığını, ihale şartnamesinde yazmayan alacak kalemlerinin davalı şirketler tarafından ödenemeyeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Hiz. San. Ve Tic. Ltd.

Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin davacı nezdinde çalışmış olduğunu, dava dışı işçinin alacaklarından davalı şirketin sorumlu tutulamayacağını, asıl işverenin davacı kurum olduğunu, davalı şirket yönünden pasif husumet yokluğunun bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnamelerde işçilik alacaklarından davalı şirketin sorumlu olacağı yönünde bir hükmün bulunmadığını, davacı tarafça talep edilen kıdem tazminatının ödenen kısmından davalı şirketin sorumlu olmadığını,

davacının faiz başlangıç tarihi olarak dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinin dikkate alınması yönündeki talebinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin temerrüte düşürülmediğini, davacının davasının somutlaştırmasının gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından üçüncü kişi işçiye ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, ....... Sayılı ilamı, ödeme dekontu, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Davacı ile davalı ... ve ...

Hizmetleri İş Ortaklığı arasında imzalanan 12/10/2016 tarihli sözleşmede, Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle ilgili Çalıştıracağı Personele İlişkin sorumlulukları başlıklı 22. maddesinde; yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamesinin 6. Bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları uygulamak zorunda olduğu, Teknik Şartnamenin 14/5 Maddesinde;

iş ve diğer ilgili mevzuat uyarınca, yüklenicinin, istihdam edilen personelinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuattan doğan borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirileceği hususlarının düzenlendiği görülmüştür.

Davacı ... ile ile ... Dam. Eğitim Alarm Cih. Ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti., ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. İş Ortaklığı arasında imzalanan 04/10/2017 tarihli sözleşme ve Davacı ile ... ve ... Tic. Ltd. Şti.

Arasında imzalanan 26/08/2018 tarihli sözleşmelerde, Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle ilgili Çalıştıracağı Personele İlişkin sorumlulukları başlıklı 22. maddesinde; yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamesinin 6. Bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları uygulamak zorunda olduğu, Teknik Şartnamenin 8/5 Maddesinde;

iş ve diğer ilgili mevzuat uyarınca, yüklenicinin, istihdam edilen personelinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuattan doğan borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirileceği hususlarının düzenlendiği görülmüştür.

......, sayılı 18/03/2021tarihli kararının incelenmesinde; davacının ..., davalının ..., ihbar olunanların ... ve ... Ltd. Şti, ... Ltd. Şti. olduğu, yapılan yargılama sonucunda, net 2.330,31 TL ihbar tazminatının 100,00 TL'sinin dava tarihinden 2.230,21 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, kararın 18/03/2021 tarihinde kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup. 08/09/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle. Davacı ... tarafından dava dışı işçi ... için ödediği 10.267,53 TL'nin 2.452,62-TL'sinden ... Dam. Eğitim Alarm Cih. Ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti., ... Hizmetleri Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 919,73-TL'sinden ... Dam. Eğitim Alarm Cih. Ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ve ... Hizmetleri Ltd.

Şti'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 15.04.2021 tarihinde 5.095,94-TL ve 14.01.2019 tarihinde 4.332,42-TL ödendiği, teknik şartnamelerdeki “kıdem tazminat hariç” ifadesi dikkate alınarak yüklenici şirketlerin kıdem tazminatının sorumlu olmayacaklarının değerlendirilmesi halinde, sadece ... ve ... Tic. Ltd. Şti.'nin 5.935,11 TL'den sorumlu olacağı bildirilmiştir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşmeler kapsamında davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili kapsamında, davacı idare tarafından, dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre ......, sayılı 18/03/2021 tarihli ilamı kapsamında ve kıdem tazminatı olarak 10.267,53 TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, 10.07.2017-28.12.2018 tarihleri arasında davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı yüklenici şirketler arasında düzenlenmiş Teknik Şartnamelerde iş, sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca, yüklenicinin, istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuattan doğan borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirileceğinin düzenlendiği anlaşılmakla; alt işverenin işçilik alacaklarından ve ferilerinden sorumluluğunun kabul edilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Dava dışı işçinin, tazminat ve hesaplamalara esas çalışma döneminin 10.07.2017-28.12.2018 olduğu, davalılar ... .. Ltd. Şti ve ... şirketleri yönünden kendi dönemine düşen payı hesaplandığında sorumlu olduğu tutarın 919,73 TL; davalılar ... .. Ltd. Şti ve ... ..Ltd Şti’nden ve ... şirketleri yönünden kendi dönemine düşen payı hesaplandığında sorumlu olduğu tutarın 2.452,62 TL, davalı ..... Ltd Şti yönünden ise 6.895,18 TL olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. Anlatılan nedenlerle,

Katip ...... · e-imzalı Hakim...... · e-imzalı