Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/683 K.2024/673

Av. ...... DAVALI : ......

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 04/10/2023

KARAR TARİHİ : 18/11/2024

KARAR Y.TARİHİ : 22/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan "rücuen alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin işçisi ...'ın iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ...... esas sayılı dosyasında açmış olduğu alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen kararının istinaf incelemesi sonucunda kesinleştiğini, müvekkili tarafından icra dosyasına 23.006,90 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin işçisi ...'ın iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ......esas sayılı dosyasında açmış olduğu alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen kararının istinaf incelemesi sonucunda kesinleştiğini, müvekkili tarafından icra dosyasına 32.091,88 TL ödeme yapıldığını,

davalı şirketin işçilerinden ...'in iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ......esas sayılı dosyasında açmış olduğu alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen kararının istinaf incelemesi sonucunda kesinleştiğini, müvekkili tarafından icra dosyasına 26.309,78 TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçiler ile müvekkilinin hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçileri olduklarını, müvekkili teşekkülün işçilerin işe alınmalarında, her yıl yenilenen ihaleler sonrasında yeni firmayla iş akdi yaparak çalışmaya devam etmelerinde ve işten ayrılmalarında hiçbir şekilde müdahil olmadığını, müvekkilinin ihale makamı olduğunu,

muhatabının ihaleyi kazanan firma olduğunu, ihale üzerinde kalan firmanın işçilerini kendisinin temin ettiğini, davalı firmalarla müvekkili ... arasında yapılan sözlemelerin tümünde firmaların çalıştırdıkları işçilere olan sorumluluklarının düzenlendiğini, işçilerin ücret ve diğer alacaklarından müvekkilinin sorumlu olacağına ilişkin sözleşme hükmü olmadığı gibi, aksine çalıştırdığı işçilerin tüm ücret ve masraflarını yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından ödenen miktarların rücuen davalıdan tahsili amacıyla eldeki davanın açıldığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 300,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 29/04/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 81.408,56 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

SAVUNMALAR

Davalı yana dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye ile tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1. ....... sayılı,11/07/2019 tarihli kararının incelenmesinde; davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş. aleyhine, iş akdinin haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının ( ihbar, ücreti alacağının) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davacının davasının kabulüne;

a-İhbar tazminatı alacağı olan brüt 7.179,00 TL'den 6.420,00 TL'sinin temerrüt tarihi olan 07/11/2015 tarihinden, bakiye 759,00 TL'sinin ise dava tarihi olan 22/04/2017 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b-Yıllık izin ücreti alacağı olan brüt 15.115,00 TL'den 13.990,00 TL'sinin temerrüt tarihi olan 07/11/2015 tarihinden, bakiye 1.125,00 TL'sinin ise dava tarihi olan 22/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine " karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçtikten 19/09/2019 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

2. ...... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi tarafından davacı ... A.Ş. aleyhine toplam 32.045,09 TL'nin tahsiline yönelik tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından 15/11/2019 tarihinde takip dosyasına 32.091,88 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir

3-....... Sayılı, 24/12/2019 tarihli kararının incelenmesinde; davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş. aleyhine, iş akdinin haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının ( ihbar, ücreti alacağının) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davacının davasının kabulüne;

a-İhbar tazminatı alacağı olan brüt 8.537,00 TL'den 7.910,00 TL'sinin temerrüt tarihi olan 07/11/2015 tarihinden, bakiye 627,00 TL'sinin dava tarihi olan 10/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b-Yıllık izin ücreti alacağı olan brüt 4.797,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 07/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçtikten 04/04/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

4. ...... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi tarafından davacı ... A.Ş. aleyhine toplam 21.344,33 TL'nin tahsiline yönelik tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından 05/09/2022 tarihinde takip dosyasına 26.309,78 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir

7-....... Sayılı,30/07/2020 tarihli kararının incelenmesinde; davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş. aleyhine, iş akdinin haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının ( ücreti alacağının) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davacının kabulüne;

1-Brüt 11.854,86 TL yıllık izin ücreti alacağının; 11.350,00TL'sine temerrüt tarihi olan 31.10.2015 tarihinden itibaren, 504,86TL'sine dava tarihi olan 29.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçtikten16/06/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

4. ...... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi tarafından davacı ... A.Ş. aleyhine toplam 20.733,18-TL'nin tahsiline yönelik tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından 05/08/2022 tarihinde takip dosyasına 23.006,90 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir

8. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; İdare ile yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerde yüklenicilerin alacaklarından sorumlu olduğu, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır, ihbar tazminatından son iş veren sorumlu olduğu, bu nedenle dava dışı işçilerden ... için 05/08/2022 tarihinde ödenen 23.006,90 TL'den, ... için 05/09/2022 tarihinden ödenen 23.309,78 TL, ... için 15/11/2019 tarihinde ödenen 32.091,88 TL'den davalı şirketin sorumlu olduğu görüşü bildirilmiştir.

V-DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı yan ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir.

Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ......

Dairesi'nin 17/11/2021 tarihli ...... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir.

Dava dışı işçi ...'ın davacı iş yerinde çalıştığı, feshedildiği, davacı yanın dava dışı işçilerin hizmet dönemi için ... için 15/11/2019 tarihinde 32.091,88 TL, dava dışı ... için 05/09/2022 tarihinde 26.309,78 TL, ... için 05/08/2022 tarihinde takip dosyasına 23.006,90 TL olmak üzere toplam 81.408,56 TL ödeme yaptığı görülmüştür.

Davacı yan, dava dışı işçilerin işçilik alacakları için ödediği toplam 81.408,56 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanın sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.

Toplanan delillerden davacı ile davalı şirket arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçi ...'in 01/06/2002- 21/06/2015 tarihleri arasında, dava dışı işçi ...'ın 01/06/1997-21/06/2015 tarihleri arasında, dava dışı işçi ...'nın 01/06/1997-21/06/2015 tarihleri arasında davalı şirket bünyesinde çalıştıkları ... kayıtlarından anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden işçilik alacakları yönünden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Yukarıda yazılı açıklama ve değerlendirmeleri içeren hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile; davacı tarafından kesinleşen iş mahkemesi kararlarıyla dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalı yanın sorumlu olduğu ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... · e-imzalıdır Hakim ...... · e-imzalıdır