Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/623 K.2025/242

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 29/08/2024

KARAR TARİHİ : 24/03/2025

KARAR Y.TARİHİ : 25/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...uhdesinde bulunan ".....kapsamında, geçmiş dönemlerde taşeron firmalarda çalışan ve...

Başkanlığına karşı ... Başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen dava dışı işçi

... 'e...ı tarafından ödenen tutarın, 25.08.2022

tarihinde şirketimiz alacaklarından mahsup edilmiş olduğunu, dava dışı işçinin çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle davacı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin

ilgili maddeleri uyarınca davacı tarafından ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için

toplam 35.872,03 TL.'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ilgili taşeron

şirketlerden rücuen tahsili gerektiği, davacı şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu

işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırmakta olduğunu, davalı şirketlerin de, davacı

şirketin taşeronları olarak çalıştığını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı

şirketlerde çalışan işçilerden ...ın işçilik alacakları için...

Başkanlığına karşı Arabuluculuk yoluna başvurduğunu, Arabuluculuk görüşmeleri neticesinde,

02.04.2019 tarihinde tarafların anlaştığını, başvurucunun işçilik alacakları ile Arabuluculuk ücret

ve masraflarının ödendiğini, toplam 35.872,03 TL. ödeme tutarının, idare tarafından davacı

şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde mahsup edilmiş olduğunu, mahsup edilen bu

tutarın avans faizi ile birlikte iadesine yönelik zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı

taşeron şirketlerden talep edildiğini, ... numaralı arabuluculuk dosyası kapsamında

başlatılan arabuluculuk sürecinde davalılarla anlaşılamadığını,Sözleşme gereği,... “Yüklenicinin

çalıştıracağı işçilerin iş yasasından vesair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından

ücret, fazla mesai, yıllık ücreti izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan

doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet

tazminatı diğer her türlü tazminat, vergi, ... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların

gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları vesaire sebeplerden dolayı belirlenecek

tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, yüklenici hatasından kaynaklardan sebeplerden

dolayı...kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler, yüklenici

tarafından karşılanacak olup hiç bir şekilde ...'ya rücu ettirilemez.” hükmü yer aldığını, müvekkili

şirketin, taşeron davalıların işçisine, ...tarafından ödenen tutarın

hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, davalı şirketlerin ödemekle

sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının davacının hakedişinden mahsup edilen

tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek, fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istekleri saklı kalmak kaydı ile, kısmi

dava olarak (her bir davalının 100,00 TL. Tutar ile sınırlı olmak üzere) şimdilik 300,00 TL.'nin

ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı

şirketlerden rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili27/02/2025 tarihli dilekçesi ile; talep sonucu ıslah etmek suretiyle alacak taleplerini toplam 35.872,03 TL'ye yükseltmiş, noksan harcı tamamlamıştır.

II. DAVALI TARAFIN CEVAP ve SAVUNMASI

Davalı ...vekili

20.09.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: davada zamanaşımı itirazında

bulunulduğunu, zamanaşımı def'i kapsamında davanın öncelikle usulden reddinin talep edildiğini,

... alt işverenleri arasında işyeri devri söz konusu olduğu,davalı şirketin sorumluluğu dava

dışı işçinin davalı şirketteki çalışma dönemi ile sınırlı olduğunu, Dava dışı işçinin 31.05.2018-

31.10.2018 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde çalışmış olduğu , işçinin son işvereni

olmadığını, Dava dışı işçinin ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının sadece son alt

işverenden istenebileceği , davacının ... iştiraki bir şirket olduğu, taşeron firmalar her sene değişmesine rağmen

asıl işveren davacı ...ile çalışan işçilerin değişmediğini, bu nedenle bu alt işverenler

arasında işyeri devri olduğu mahkemelerce de kabul edilmekte olduğunu, İşyeri devri halinde

işçinin işçilik alacaklarından son altişverenin sorumlu olduğu, davacı tarafın ödediği miktarın

sadece yarısı için rücu talebinde bulunabileceğini, Genel hükümlere göre sadece yarısı rücu

edilebileceğini, davacının talep ettiği faiz başlangıç tarihi ve faiz türünün hatalı olduğunu, bu

duruma açıkça itiraz ettiklerini, davalının söz konusu ödemeden haberdar edilmediğini, herhangi

bir ihtarname ile (TTK kapsamında tacir olması sebebiyle) de bilgilendirmediğini, ayrıca davacı

tarafın talep ettiği avans faizinin de hatalı olduğu tüm bu nedenler dikkate alınarak davacının

taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ile davalı şirket arasında

imzalanan sözleşmeler kapsamında takas mahsup defii bulunmakta olduklarını, davacı şirketin

davacıdan yüklü miktarda alacağı olduğunu, bu hususun mahkemece göz önüne alınması

gerektiğini, büyük miktarda teminatlar ve emanetler ile alacak kalemleri mevcut olduğunu, Bu

hususun tarafların ticari defterleri incelediğinde görüleceğini, haksız ve mesnetsiz davasının

reddini istemiştir.

Diğer davalılar, usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1....25/12/2024 tarih ve ... sayılı yazısı.

2. Taraflar arasında arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşamadıklarına dair arabuluculuk anlaşamama son tutunağı.

3.Taraflarca akdedilen sözleşme ve şartname örnekleri,

4. ... kayıtları,

5. Ödeme dekontları

6. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı...Şti’nin...

Başkanlığından ihale ile aldığı “...

Barajları, Bitkisel, Yapısal,Tesisat, Elektrik, Bakım Onarım Hizmet Alım İşi”nin bir kısmını

sözleşme ile alt yüklenici olarak davalılara yaptırdığı, davalılar ile davacı arasında Hizmet Alım

Sözleşmeleri imzalandığı,

hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenler bünyesinde çalışmış olan

dava dışı işçi ...in ihtiyari arabuluculuk başvurusu sonucunda kıdem

tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, Fazla mesai alacağı ve ... alacağı yönünden işçi

ile ... arasında anlaşma sağlandığı,

02.04.2019 tarihli İhtiyari Arabuluculuk Son Tutanağı ve aynı tarihli anlaşma

belgesi uyarınca dava dışı ...Başkanlığının , dava dışı işçi ...’e ödediği toplam 35.000,00-TL işçilik ödemesi ve 872,03-TL arabuluculuk ücreti

ödemesinin , ...tarafından 25.08.2022 tarihinde davacı şirketin

hakedişlerinden kesilerek davacı tarafından nihai ödemenin yapıldığı, davacının davalı şirketlere rücu edebileceği tutarların...'den toplam 11.549,06 TL, ...Taah. Maden Nakliyat İhralat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 'nin toplam 15.570,61 TL, ... 'nin 8.752,36 TL olmak üzere toplam 35.872,03 TL olduğu, davanın 300,00 TL kısmı dava olarak açılmış olduğunu, faiz başlangıç tarihinin, davacının hakedişinden kesinti yapılman 25/08/2022 tarihi veya arabuluculuk süresince başvuru yapılan 08/02/2023 tarihi olabileceği şeklinde görüş bildirilmiştir.

IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketle akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davalı vekili zamanaşımı definde bulunmuş ise de, yanlar arasındaki ilişki hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, uygulanması gereken zamanaşımı süresi 10 yıldır ve bu süre dava açma hakkının doğduğu davaya konu ödeme tarihinde başlayacağından def'inin reddi gerekmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (...

Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, dava dışı işçi...

23.04.2015-30.06.2019 tarihleri arasındaki hizmet dönemi için arabuluculuk anlaşma belgesi uyarınca 23.450,00 TL kıdem tazminatı, 3.190,00 TL ihbar tazminatı, 3.660,00 TL fazla mesai ücreti, 1.200,00 TL Ubgt alacağı, 3.500,00 TL yıllık izin alacağı, 872,03 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 35.872,03 TL tazminatı ödediği, eldeki dava ile de; ödemiş olduğu tazminat alacağını alt işverenlerden rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.

Ödeme yapılan dava dışı işçi ...ödemeye esas 23.04.2015- 30.06.2019 tarihleri arasında Kayıran ... 'de 112 gün, .... 'de 151 gün, ...de 20 gün olmak üzere toplam 283 gün çalışmasının olduğu hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiş, davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak belirlenmiştir.

Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicileri işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu halde, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davalı şirketlerin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.

Anlatılan nedenlerle; davanın kabulü ile, 11.549,06-TL'sinin...den, 15.570,61-TL'sinin...den, 8.752,36-TL'sinin...den olmak üzere toplam 35.872,03 TL'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim... e-imzalıdır e-imzalıdır