İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/623 K.2025/314

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde. Müvekkili şirkete ... sayılı Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı... plakalı aracın, 17/09/2022 tarihinde ... Hayvancılık Süt ve Yem Ürünleri TİC. LTD.

ŞTİ'nin maliki olduğu ve davalı şirkete ... sayılı poliçe ile sigortalı... plakalı aracın çarpması neticesinde hasara uğradığını,...plakalı aracın park halindeki sigortalı araca çarparak olay yerinden kaçtığını, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun anlaşıldığını, hasar gören sigortalı araçta tespit edilen 39.341,73-TL hasar bedelinin, 08/12/2022 tarihinde sigortalıya ödenmiş olduğunu, hasar bedelini ödeyen müvekkili şirketin, ödediği hasar bedelini Türk Ticaret Kanunu md. 1472 uyarınca 24.04.2023 tarihinde davalıdan talep ettiğini, davalının ödeme yapmaması sebebiyle İzmir...

İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığını, davalının takibe itiraz etmesi sebebiyle zorunlu arabuluculuk kapsamında arabuluculuk yoluna başvurulmuş olunduğunu, anlaşamama tutanağı düzenlenerek işbu davanın açılması zarureti doğduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle, davalarının kabulü ile İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın kaldırılarak takibin devamına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde.

Kazaya karışan... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ...no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün, dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun tespit edilemediğini, müvekkili şirketin kusur oranında sorumlu olacağını, kusurun tespit edilmesini talep ettiklerini,

sigortalısının kusuru oranında sorumlu olan müvekkili sigorta şirketinin de sorumluluğunun tespiti açısından tüm dosyanın trafik ve kusur tespiti alanında uzman bir bilirkişiye tevdi edilerek kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere tazminatın trafik sigortası genel şartları ile uyumlu olarak hesaplanması gerektiğini, sigortacılığın temel prensiplerinden olan ‘iyi niyet’ prensibine göre sigortacının almış olduğu belli bir prim karşılığında poliçede yazılı risklerin gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkan gerçek zararı gidermekle yükümlü olduğunu,

ancak sigortacının bunu yaparken imkanı varsa sigortalıyı veya tazminat alacak hakkı bulunan üçüncü kişiyi mağdur etmeden kendi masraf ve giderini de azaltmaya yarayacak yöntemleri uygulama hakkına sahip olduğunu,

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

> Dava, davacının kasko sigorta poliçesi kapsamında ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki İtirazın İptali istemine ilişkindir. > Dava konusu kaza, davalı...Sigorta AŞ'nin ZMMS sigortalısı olan dava dışı... HAYVANCILIK ÜRÜNLERİ TİCARET adına kayıtlı olan ... plaka sayılı araç ile davacının kasko poliçesi ile sigortalısı olan dava dışı ...'ya ait... plaka sayılı "Hususi" nitelikte otomobil arasında meydana gelmiş olup; Davacı Sigorta Şirketi, kasko poliçesi kapsamında sigortalı araç için ödemiş olduğu 39.341,73-TL tutarındaki hasar bedelinin davalıdan tahsilini talep etmektedir.

> TTK'nun 1472. maddesinde düzenlenen Halefiyet; yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nun 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve böylelikle dava, tazmin edilen bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası aslında bir tazminat davası olup bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir Eda Davasıdır.

Rücu, sigortacının ödediği bedelle sınırlı olduğundan sigortacı Cüz'î Halef olmaktadır. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun Kanunî Halefi olacağı hususu ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarih ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış, velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği, sigortacının, sigorta ettirenin bütün defilerini üçüncü şahıslara karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m. 52) de dayanabileceği, doğal olarak sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa,

sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

> Bu nedenlerle selef olan... plaka sayılı aracın ruhsat sahibi ...'nın olaydaki hukuki durumunu ve hak sahipliğini irdelemek gerekmektedir:

- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.

2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.

2918 Sayılı yasanın 92. maddesinde, Mali Sorumluluk Sigortası dışında kalan hususlar düzenlenmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.

Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.

- TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.

> Kaza tarihi itibarinde...plakalı araç davacının selefi olan...adına kayıtlı olduğundan davacının araçta oluşan ve ödemiş olduğu hasar bedelini halefiyet gereğince talep hakkı bulunmaktadır.

> Davalı sigorta şirketinin sorumluluk durumunun tespiti bakımından araç sürücülerinin kusur durumu ve oranının tespiti için otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 19.03.2025 tarihli kusur raporu ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde;

Davalı sigorta şirketinde sigortal...plaka sayılı aracı ile gece vakti meskun mahal trafiği sakin gidiş-geliş işlediği, görüşün açık aydınlatmanın yeterli yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, görüş alanını etkin kontrolü altında bulundurmadığı, sürücüsünün aracının çevresel kontrolünü sürekli yapmadığı, sağına fazla yaklaşıp tehlikeli sürüş sergilediği, sonrasında da yolun kenarında park halinde olan davacı şirkete kasko poliçesi ile sigortalı olan aracı görmeyip sol yandan çarparak hasarlanması ve iyi niyet göstermeyip kaza yerini terk etmesi olayında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b.

Maddelerini ihlal ettiği,... plaka sayılı davacı şirkete kasko poliçesi ile sigortalı araç yolun kenarında park halinde olup meydana gelen kazanın oluşmasında etken faktörü ve kural ihlali olmadığı Mahkememizce değerlendirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, selefe ait araç olan ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, hasar bedelinin 39.341,73-TL olarak tespit ve kabul olunduğu,kasko sigortacısı olan davacı ... Sigorta AŞ tarafından sözü edilen miktardaki ödemenin ... plaka sayılı araç sahibi ...ya ve onun adına ...oto Yed. Parça San ve Tic. Ltd. Şti'ye ödenmiş olduğu ve böylelikle haklarına halef olduğu anlaşılmakla kazada tek kusurlu olduğu anlaşılan ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortalısı olan... Sigorta AŞ'den dava açılış tarihinde haklı olduğu anlaşılmıştır.

Yargılamanın devamı aşamasında takip tutarı kadar bedelin davalı tarafça davacıya ödenmiş olduğu, böylelikle davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.

Katip ... Hakim ... ¸e-imza ¸e-imza