Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/539 K.2023/680

T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/539 Esas - 2023/680

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C

ANKARA

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

E

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/08/2022

KARAR TARİHİ : 09/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

24.02.2022 tarihinde çıkan Rusya-Ukrayna savaşından dolayı müvekkil şirketin Belarus'a ve Ukrayna'ya gerçekleştirmiş olduğu ihracata ait araçların, Ukrayna'da mahsur kaldığını, toplamda 27 araçtan 12 araç Ukrayna içinde kaldığını ve Ukrayna Hükümeti tarafından araçlarda bulunan ürünlere el konulduğunu, Odesa Bölgesi Devlet İdaresi Odesa Bölgesi Vıskova İdaresinin 01.03.2022 tarih ve 37/A-2022 nolu talimatına göre "20 ton domates (... plakalı araçta bulunan" ürünlere Ukrayna kolluk kuvvetleri ve savunma kuvvetlerinin diğer birikimlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için el konulduğunu,

el konulan malların bir kısmının taşındığı ... plakalı araca ise el koyma tutanaklarında hiç yer verilmediğini, araç şoförünün savaş hattında mahsur kaldığını kendisine 3 gün boyunca ulaşılamadığını, kendini savaş hattından kurtaran şoförün mallara el konulduğunu beyan ettiğini, müvekkilin davalı ...

Sigorta Şirketi ile akdettiği Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi bulunduğunu, 14.01.2022 -14.01.2023 tarihli Nakliye Blok Abonman sözleşmesine göre sözleşmenin konusu sigortalınıntüm dünya ülkelerine ihraç edeceği ithal edeceği veya Türkiye içinde karayolu ile sevk edeceği "Narenciye Yaş Sebze Meyve" emtiasının nakliyat sigortası oluşturduğunu, sözleşmenin genel nitelikte bir abonman sigorta sözleşmesi olmasından kaynaklı olarak tüm dünya ülkelerinde geçerli olduğunu, Sözleşmenin devamında özel hükümleri barındıran kısımda yer alan "Not:8"başlığı altında istisna olan ülkelere "Afganistan, Irak, Lübnan, Libya, Suriye, Somali,

Eritre ve Kuzey Kore" olarak belirlendiğini, diğer ülkelerin sigorta kapsamı dışında tutulmadığını buna rağmen sigorta şirketine yapılan tüm yazılı başvuruların cevapsız bırakıldığını ve sözlü olarak savaş halinin poliçe kapsamı dışında olduğu bildirilerek taleplerinin reddedildiğini, sözleşmenin "SİGORTA TEMİNATLARI VE ÖNEMLİ NOTLAR" kısmında "Not:3" başlığı altında "Harp ve grev ya da sadece Grav teminatı,

sevkiyatın başlangıç tarihinde ve/veya teminat müddeti içinde yürürlükte bulunana veya yürürlüğe konulacak olan Munich RE Marine Schedule for Cargo War&Strikes tablosundaki cari fiyat ve çartlarına tabi olacak olup sigortacının yer alan risk sınırlarına göre (düşük/yüksek)fiyatlandırma yapma hakkı saklıdır" hükmü yer aldığını, dolayısıyla Harp rizikosunun açıkça sigorta teminatları arasında yer aldığını, Sigorta Kanunu 11/4 maddesine göre, sigorta sözleşmesinden kapsam dâhiline alınmış olan risklerin açıkça belirtilmesi gerektiğini, hüküm uyarınca, sigorta sözleşmesinde kapsam dışı bırakılmamış olan bütün riskler,

riziko taşıma yükümlülüğü kapsamına girdiğini, özel hükümlerde bir kısım haller sigorta teminatı haricindedir olarak belirtilmesine rağmen; harp sigorta teminatı haricinde olarak belirtilmediğini, aksine sigorta teminatları ve önemli notlar kısmında teminat kapsamında olduğu bildirildiğini, taraflar arasında akdedilen poliçe tüm rizikolar olarak bilinen ICC(A) teminat türü seçilmiş olup, bunun için ayrıca % 0,0700 ek bir fiyatlandırma yapıldığını, hatta fiyatlandırmaya ilişkin açıklama kısmında "grev" teminatının fiyata dahil olduğu açıklaması yer aldığını,

Poliçede "Not:3" başlığı altında harp ve grev aynı riziko içinde ele alınmış olduğundan teminat açısından ayrı bir fiyatlandırma yapılmadığını, onun yerine en geniş kapsamlı ICC(A) teminat türü için küçük bir fiyatlandırma farkı öngörüldüğünü, Not:8de ""Afganistan, Irak, Lübnan, Libya, Suriye, Somali, Eritre ve Kuzey Kore ülkelerine yapılacak olan sevkiyatlar, bu ülkelerden yapılacak olan sevkiyatlar ve bu ülkelerde yapılacak aktarmalar teminat haricidir." ibaresi yer almakta olup söz konusu hüküm içerisinde Rusya, Ukrayna, Moldova, Belarus bulunmadığını, sözleşmenin özel hükümler,

sözleşmenin ikinci ve üçüncü sayfasında "Sigorta Teminatları veÖnemli Notlar" başlığı altında Sigorta Teminatları ve adet ayrıntılı düzenleme yapıldığı halde, söz konusu bu özel hükümlerin hiçbirinde harp rizikosu için sınırlamadan söz edilmediğini, sözleşmede "Harp ve grev ya da sadece Grav teminatı,

sevkiyatın başlangıç tarihinde ve/veya teminat müddeti içinde yürürlükte bulunana veya yürürlüğe konulacak olan Munich RE Marine Sehedule for Cargo War&Strikes tablosundaki cari fiyat ve çartlarına tabi olacak olup sigortacının yer alan risk sınırlarına göre (düşük/yüksek)fiyatlandırma yapma hakkı saklıdır" harp halinde ödemenin nasıl olacağı izah edilerek teminat kapsamında olduğu esasen ortaya konulduğunu, şimdilik 10,00 $ ve 10,00 £ olan belirsiz alacağının fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden muacceliyet tarihinden itibaren işleyecek bankaların para birimi için bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile tahsiline,

faizi aşan soyut aşkın zararlarının tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; el konulan malların değeri belli olduğundan belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığını, zararın el koyma nedeniyle ortaya çıktığını, el konulan malların değerinin davacı tarafından dosyaya sunmuş olduğu belgelerle net bir şekilde ortaya konduğunu, bu noktada belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığını, davacı vekilinin iddiasının aksine Munih Re Marine Scheule for Cargo War&Strike Klozuna göre sigortacı tarafından risk grubuna göre belirlenecek olan teminat değil fiyatlandırma bir diğer ifade ile prim miktarı olduğunu,

dolayısıyla davacı vekilinin tazminatın belirsiz olduğuna ilişkin iddiasının doğru olmadığını, Lahey Anlaşması gereği dosyaya sunulan belgelerin apostilli olması gerektiğini, ICC (A) klozunda da "harp"ve "el koyma" teminat dışı olduğunu, ayrıca sözleşmede karayolu ve demiryolu taşımaları için harp teminatı verilmediği,

teminatın sadece ICC (A) klozu ve grev için olduğunun da belirtildiğini, Münih RE Marine Schedule For Car&Strikes klozuna göre harp riski yalnızca deniz ve hava yoluyla yapılan geçiş sırasında karşılanacağını, harp için teminat verilmiş olsaydı dahi risk, deniz ya da hava yoluyla geçiş sırasında meydana gelmediğinden davalının sorumluluğu bulunmadığını, uyuşmazlık konusu olayda riskin ne hava ya da deniz taşıması sırasında meydana gelmediği gibi savaş silahları sonucu doğmuş zarar da bulunmadığını, Sözleşmede, Held Cover olarak belirlenen ülkelerdeki taşımalar için grev ve harp teminatının geçerli olmayacağının taraflarca kabul edildiğini,

sözleşme gereği 150.000 TL'yi aşan sevkiyatlar için sigortacının ön onayının alınmasının şart olduğunu, ekspertiz raporuyla da ortaya konduğu üzere tazminata konu her sevkiyat bedelinin 150.000,00 TL'yi aştığının anlaşıldığını, sigortalı tarafından yapılmış bir bildirim söz konusu olmadığından doğal olarak sigortacıdan alınmış bir onay da olmadığını, sözleşme yabancı para üzerinden düzenlenmediği gibi sözleşmede yabancı para kaydı da olmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız el konulan malların bedelinin sigorta poliçesi kapsamında tahsiline ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 04/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin teminatın kapsamını belirleyen Enstitü Yük Klozları A (ICC A)' da savaş hali kapsam dışında tutulduğu, ancak sözleşme serbestisi çerçevesinde tarafların aksini kararlaştırması mümkün olduğu, Sözleşmenin "Sigorta Teminatları Ve Önemli Notlar" kısmında "Not:3" başlığı altında öngörülen düzenleme uyarınca fiyat farkının grev rizikosuna yönelik olarak ayrıca hesaplandığı, aydınlatma metninde grev rizikosu için ayrıca fiyatlandırma yapıldığı, sözleşmenin esasını teşkil eden ICC A hükümleri uyarınca savaş halinin esasen kapsam dışı olduğu,

ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğini, nitekim tarafların yine teminat harici bulunan grev rizikosunu teminat içerisine aldıklarını, savaş rizikosuna ilişkin özel bir fiyatlandırma yapılmadığı, poliçenin 4. sayfasında karayolu/demiryolu taşımalarında harp rizikolarının teminat harici olduğu esasının hükme bağlandığından hareket edildiğinde, gerçekleşen rizikonun teminat kapsamı dışında kaldığı tespit edilmiştir.

Taraflar arasında 14.01.2022-2023 tarihleri arasını kapsar şekilde Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi sözleşmesi yapılmıştır. Nakliye Blok Abonman sözleşmesine göre sözleşmenin konusunun sigortalının tüm dünya ülkelerine ihraç edeceği ithal edeceği veya Türkiye içinde karayolu ile sevk edeceği "Narenciye Yaş Sebze Meyve" emtiasının nakliyat sigortası oluşturduğu, sözleşme genel nitelikte bir abonman sigorta sözleşmesi olmasından kaynaklı olarak tüm dünya ülkelerinde geçerli olduğu, sözleşmenin devamında özel hükümleri barındıran kısımda yer alan "Not:8" başlığı altında istisna olan ülkelere "Afganistan, Irak, Lübnan, Libya, Suriye, Somali, Eritre ve Kuzey Kore" olarak belirlendiği, diğer ülkelerin sigorta kapsamı dışında tutulmadığı anlaşılmaktadır

Sözleşmenin "Sigorta Teminatları Ve Önemli Notlar" kısmında "Not:3" başlığı altında "Harp ve grev ya da sadece Grev teminatı, sevkiyatın başlangıç tarihinde ve/veya teminat müddeti içinde yürürlükte bulunana veya yürürlüğe konulacak olan "Munich RE Marine Schedule for Cargo War&Strikes" tablosundaki cari fiyat ve şartlarına tabi olacak olup sigortacının yer alan risk sınırlarına göre (düşük/yüksek)fiyatlandırma yapma hakkı saklıdır" hükmü yer almak söz konusu hüküm bu rizikoların teminat altına alındığı anlamına gelmeyip, iş bu rizikoların fiyatlandırılması usul ve esaslarını düzenlemektedir.

Bu kapsamda poliçede açıklamalar kısmında açıkca grev için fiyat farkı uygulandığı, "karayolu ve demiryolu taşımalarında harp rizikoları temin edilmez" lafzı ile harp rizikosunun teminat harici bırakıldığı anlaşılmaktadır. Aydınlatma meninde de grev rizikosu için ayrıca fiyatlandırma yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu esaslardan yola çıkıldığında, sözleşmenin esasını teşkil eden ICC A hükümleri uyarınca savaş halinin kapsam dışı olduğu, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği, nitekim tarafların yine teminat harici bulunan grev rizikosunu teminat içerisine aldıklarını,

savaş rizikosuna ilişkin özel bir fiyatlandırma yapılmadığı,poliçede açıkça karayolu ile taşımalarda savaş rizikosunun kapsam haricinde olduğunun hükme bağlandığı ,bu itibarla davacının 24 Şubat 2022 Rusya Federasyonu ile Ukrayna arasında yaşanan savaş nedeniyle Ukrayna ülkesinde el konulan malların bedelini sigorta poliçesi kapsamında istemesi mümkün görülmediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.