Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/63 K.2025/119

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/63 Esas - 2025/119

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2022/63 Esas

KARAR NO : 2025/119

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/01/2022

KARAR TARİHİ : 11/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Pazarlama ve Dağıtım Tic.A.Ş., distribütör ve davalı arasında 01.05.2014 tarihinden geçerli olmak üzere “Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü) tanzim ve imza edildiğini, taraflar arasında sözleşme ile davalı;

“... ... ... adresindeki işyerinde, müvekkili şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı, 3. maddesinde işyerinde şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 27.750 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı, 6. maddesinde müvekkili şirketin işbu sözleşmedeki ürünleri satma,

pazarlama ve dağıtma görev ve yetkisi vermiş olduğu bayi veya distribütörleri hukuki veya ekonomik gerekçelerle değiştirmeye yetkili olup bu yetkiyi itirazsız kabul etmeyi, müvekkili şirketin herhangi bir sebepten dolayı işbu sözleşmede belirtilen bayi veya distribütör ile bayilik veya distribütörlük ilişkisini sona erdirmesi veya bayi veya distribütörü değiştirmesi veya bölgesinde herhangi bir sınır değişikliği yapması,

işleticinin işbu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini hiçbir şekilde ortadan kaldırmadığını, işbu sözleşmeden doğan tüm borçlarından dolayı bayi veya distribütörden ayrı ve ondan bağımsız olarak şirkete veya şirketin tespit edip işleticiye bildireceği başka herhangi bir bayi veya distribütörü veya satış ile görevlendireceği bir başka teşebbüse karşı da işbu sözleşmenin tarafı imiş gibi, işbu sözleşmede belirtilmiş olan tüm yükümlülüklerini ve edimlerini bayi veya distribütör hiç değişmemiş gibi kesintisiz olarak yerine getirmeye devam edeceğini,

7. maddesinde önceden bildirip yazılı onay almadan sözleşme süresince faaliyet alanını ve nev’ini değiştirmemeyi, işyerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, kiralamamayı ve yeni ortak almamayı, devir ve temlik, kiralama ve yeni ortak alma veya ortak değiştirme durumunda en az 30 gün önce yazılı bilgi verip onay almayı ve müvekkili şirket ile yeni şahıs veya şahıslara veya onlarla birlikte aynı şartlarda akdin yapılmasını temin etmeyi, 8. maddesinde şirkete önceden bildirip yazılı onayını almak kaydıyla, herhangi bir nedenle işyerini başka bir adrese taşıyarak,

faaliyet alanını yeni yerinde devam ettirmek zorunda kalsa dahi işbu sözleşmenin aynen geçerli olmasını, 9. maddesinde iş yerini en geç 01.05.2014 tarihinde faal olarak işletmeye açmak ve ruhsat, izin, satış belgesi vs. gibi her türlü yasal zorunlulukları belirtilen süreye kadar yerine getirmeyi, 10/b maddesinde sözleşme süresince işyerinde bira satışına ilişkin faaliyetlerini kısmamayı veya bira ve biraların satışını azaltacak ve şirketin ve biraların kalite, marka ve imajını olumsuz yönde etkileyecek herhangi bir davranış ve eylem içine girmemeyi,

işyerindeki personelin de bu konuda aynı itinayı göstermesini ve sözleşmedeki hükümlere harfiyen riayet etmesini sağlamayı, 10/c maddesinde işyerinde bira satışlarının süreklilik arz edecek şekilde yapılabilmesi için gerekli satış belgesi, ruhsat vs. gibi her türlü yasal zorunlulukları yerine getirmek, bunları güncellemek ve yenilemek için gerekli her türlü dikkat ve özeni her türlü mali külfeti de tarafına ait olacak şekilde yerine getirmeyi, 10/d maddesinde satış konusu ürünlerin tesliminden itibaren satış, depolama, sunum, saklama veya dağıtımından doğabilecek zararlardan hiçbir şekilde şirketi sorumlu tutmamayı,

bayi veya distribütör veya şirketin satma görevi verdiğini bildirdiği bir başka teşebbüs tarafından ürünlerin kendisine gönderilmediği yolundaki iddialarını yazılı olarak şirkete bildirmeyi, 10/h maddesinde kendisine ariyet olarak verilen soğutucuları veya başkaca raf, teşhir ve Rekabet Kurulunun soğutuculara ilişkin 10.04.2008 tarih, 08.-287321-105 sayılı kararı başta olmak üzere ilgili tüm mevzuat ve kararlar ile ve piyasa koşullarına uygun olmak kaydı ile belirlenen yerlerde konumlandırmayı ve kullanmayı,

10/j maddesinde marka bilinirliliğine ve imajına katkı amacı ile tüketici faydasına yönelik olarak şirket veya distribütörlerin kendisine sağladığı veya onlardan satın aldığı bardaklar, fıçı tesis ve benzeri ürün sunumu ile ilgili malzemeler ile ilgili malzemeler ile sadece yine şirketin satış ve dağıtımını yaptığı ilgili ürünlerin servisini yapmayı, 10/k maddesinde ürün servisini tavsiye edilen uygun soğuklukta, soğutulmuş olarak ve temiz bardaklarla da yamayı ve bunun için gerekli özeni göstermeyi ve tedbirleri almayı,

kullanım ödüncü olarak verilen fıçı bira tesislerinin sağlıklı işlemesi ve belirli temizlik standartlarını sağlamak için şirketi ve bayi veya distribütörlerin kendisine bildirdiği talimatları uymayı ve periyodik bakımlarını yaptırmayı, 10/l maddesinde mönülerinde şirketin pazarlama, satış ve dağıtımını yaptığı ürünlerin isimlerini ilgili mevzuatın izin verdiği şekil ve kapsamda bulundurmayı, 10/m maddesinde işbu sözleşme gereğince karşılıklı mutabakata varılarak gerçekleştirilen bir işletme dekorasyonu olması durumunda,

şirketten önceden yazılı izin almadıkça sözleşme süresince hiçbir şekilde dekorasyon ve konsept üzerinde değişlik yapmamayı, 10/n maddesinde şirket ve bayi veya distribütör tarafından işletmenin açılması ve yenilenmesi amacıyla ne ad ve ne şekilde olursa olsun kendisine sağlanan her türlü masa, sandalye vs. gibi her türlü işletme mobilyaları, dekorasyon malzemeleri ve mefruşatı mutabakata varıldığı şekilde işbu sözleşme süresince işletmesinde bulundurmayı ve kullandırmayı,

10/o maddesinde iş yerinde satacağı işbu sözleşme konusu şirket ürünlerini bizzat şirket tarafından yetkilendirilmiş olan ve ... toptan satış belgesini haiz Bayi veya Distribütör’den veya yine şirketin satma görevi verdiği başka bir teşebbüsten atın almayı ve diğer hükümlerde sair yükümlülükleri, hususları kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirket tarafından davalıya taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesi gereğince 20.900,00 TL nakit bazlı katkı sağlandığını, ancak, davalı öncelikli edim borçlu olmasına, müvekkili şirket tarafından sözleşmenin 12. Maddesinde kararlaştırılan katkının verilmiş olmasına,

sözleşme süresi devam etmekte olmasına rağmen, Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü) ile yüklendiği edimlerini yerine getirmediği, 01.05.2014 tarihinden geçerli sözleşme konusu bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almadığı, müşteri taleplerini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmadığı, 2016 Kasım ayından sonra ise hiç ürün alımında bulunmadığı , müvekkili şirketin yetkilendirdiği bayi veya distribütörden ürün satın almadığı, ... belgesini yenilemediği, güncellemediği, iş yerini devrettiği, sözleşme hükümlerini ihlal ettiğinin anlaşıldığını, ...

5. İcra Müdürlüğü’nün 2020/11961 sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini, icra takibinde ödeme emirlerinin tebliği üzerine herhangi bir geçerli neden ileri sürülmeksizin borcun tamamına ve tüm ferilerine, yetkiye itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, 7155 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesinde yapılan değişiklik gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş ise de bir sonuç alınamadığını ileri sürerek, ...

5. İcra Müdürlüğü’nün 2020/11961 Esas sayılı takip dosyasından yapılan takipte borca, faiz oranına, işlemiş ve işleyecek faize, borcun tüm ferilerine itiraz eden davalı-borçlunun itirazlarının iptali ile takibin devamına ve itiraz konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere lehlerine tazminata hükmedilmesine, yargılama masraf ve harçları ile vekâlet ücretinin davalı-borçlu yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; Yapılan tebligatlara rağmen davaya cevap vermemiş, delillerini bildirmemiş ve duruşmaya katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan Açık Satış Noktası Sözleşmesi hükümlerine davalı tarafça uyulmaması nedeniyle hakkında başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile;Mahkememizce yapılan yargılama sırasında uyuşmazlığın çözümü için gerekli tüm delillerin toplanmasına karar verilerek, tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılması için Giresun Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, dosyanın bilirkişi ... .... ... 'e tevdi edildiği, 20.01.2025 tarihli raporun dosyaya sunulduğu, davacı vekili tarafından rapora karşı beyan ve itirazda bulunulduğu görülmekle, dosya kapsamına sunulanların dışında toplanması gereken başkaca bir delil ve araştırılacak başkaca bir husus kalmadığı anlaşılmakla, tahkikata son verilmiştir.

Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, takip dosyasına, alınan bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye davalı tarafın uymadığı, sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirmediği iddiası ile davalı hakkında başlatılan takibe karşı yapılan itiraz sonucu açılan işbu davada davacının iddia ve taleplerinin yerinde olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla 22.03.2022 tarihli ilk celsede mahkememizce davalı taraf defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması amacıyla Giresun Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine (Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) talimat yazılmasına karar verildiği,

talimat yolu ile alınan 17.05.2022 tarihli Bilirkişi ... .... ... 'in 2014-2015-2016 yıllarına ait ticari defterlerinin ibraz edilmemesi nedeniyle inceleme yapılamadığı, bu nedenle davalının ticari defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin süresinde yapılıp yapılmadığı, defterdeki kayıtların birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, ticari defterlerin delil olabilme özelliğine sahip olup olmadığının tespit edilemediği, taraflar arasındaki ticari ilişkinin defterlerde ne şekilde yer aldığının tespit edilemediği, alacağın dayanağı olarak gösterilen faturaların, tahsilatların dökümünün yapılamadığı,

tarafların ticari defterlerdeki borç ve alacak kayıtlarının birbiri ile örtüşüp örtüşmediği, örtüşmeyen noktaların tespitinin yapılamadığı, takip ve dava tarihi itibariyle (ayrı ayrı) tahsili gereken bir tutar olup olmadığının tespit edilemediği hususlarının belirtilmiş olduğu, bu rapor sonrasında bilirkişiler Seyhan ŞAHİNER ve Hüseyin SEDEF tarafından düzenlenen ve mahkememize sunulan 06.10.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise özetle; davacı şirket ile davalı arasında 01.05.2014 tarihinden geçerli olmak üzere açık satış noktası sözleşmesi tanzim ve imza edildiği,

ancak davalı tarafın sözleşmeye konu edilen yükümlülüklerine uymadığına dair görevlendirmesiyle davacı kayıtlarında inceleme yapılması da gerekmekle birlikte, bahse konu sözleşmeye esas ticari ilişkide, dava konusu ve görevlendirme kapsamında gerekli bilgi ve belgelerin distribütör ...Ltd.

Şti.'nde mevcut olduğu davacı yetkilisi tarafından beyan edilmesi sebebiyle davacı tarafa ait Ticari Defter ve Kayıtları incelenememiş olup, ana ticari işlemlerin yapıldığı belirtilen ve sözleşmesine göre de distribütör üzerinden gerçekleşen işlemlerle ilgili tespitin ise, distrübütör firmanın adresinin Giresun'da olması sebebiyle Heyet tarafından yapılamadığının bildirilmiş olduğu, davacı vekilince distribütörleri olan ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.

Şti.'nin defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasının talep edildiği, mahkememizce sunulan bilirkişi raporlarında eksik olduğu bildirilen hususların tamamlanması amacıyla ve davacı vekilinin talebi uyarınca 18.10.2022 tarihli celsede verilen ara karar ile dava dışı bayi ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.'nin defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması amacıyla.

Giresun Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) talimat yazılarak, dosyanın SMMM bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamındaki deliller ve dosyaya sunulan bilirkişi raporları da incelenerek ve dava dışı bayi ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.

Şti.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak işletici davalıya mal satım miktarları, nevileri ve aktarılan katkı tutarları konusunda ve takip konusu alacaklara ilişkin tutarların bayinin ticari defter ve kayıtlarında ne şekilde kayıtlı olduğu hususlarında gerekli raporun düzenlenmesinin istendiği, verilen ara karar uyarınca gerekli talimatın yazıldığı, yazılan talimat sonucu bilirkişi Mali Müşavir Muharrem GEZMİŞ tarafından düzenlenen 07.08.2023 tarihli raporda özetle.

Davalının dava dışı ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.Şti.'den 2015 yılında 23.081,41-TL ticari mal alımı yaptığı, 2016 yılında ise 19.824,74-TL ticari mal alımı yaptığı, en son mal alımının 10.11.2016 tarihinde yapıldığının tespit edildiği, dava dışı ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.Şti.'nin 2014 yılına ait yevmiye defterinde kayıtların toplu özet şeklinde yer aldığından dolayı davalıya ait kayıtların ayrıştırılamadığı,

ayrıca firmanın rapor ekinde sunulan 14.07.2023 tarihli yazısında belirtildiği üzere 2014 yılı cari hesap bilgilerine ilgili yıldaki dijital muhasebe programı arızası nedeniyle ulaşılamadığı beyan edilmiş olup 2014 yılına ait değerlendirme yapılamadığı, davalının dava dışı ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.Şti.'den 2015 yılında 23.081,41-TL ticari mal alımı yaptığı, 2016 yılında ise 19.824,74-TL ticari mal alımı yaptığı, en son mal alımının 10.11.2016 tarihinde yapıldığının tespit edildiği hususlarının bildirilmiş olduğu, aynı bilirkişiden alınan 17.10.2023 tarihli Ek Bilirkişi Raporunda ise özetle.

Davacı vekili tarafından dava dışı ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.Şti.'nin davalıya satmış olduğu satışların litre bazlı tespiti talep edilmiş olup bu konuda davalı tarafından defter ve belgelerin sunulmaması ve dava dışı şirketin il bazında bayi olduğu göz önüne alındığında 2014-2015-2016 yıllarına ait davalıya düzenlenen tüm faturaların temini halinde bu hesabın yapılabileceği, dava dışı ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.Şti.'nin 2014 yılına ait bilgi veremediği de göz önünde bulundurulduğunda sadece bu yıl için binlerce faturanın tek tek taranıp davalıya düzenlenen faturaların bulunması gerektiği,

ayrıca davalı bir büfe işletmesi olduğu için alınan ürünler farklılıklar taşımakta olup kutu olarak veya şişe olarak satışlar gerçekleşmekte olup bunun litre hesabının dava dışı ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd.Şti.'nden ilgili yıllarda davalıya düzenlenen faturaların temini sonucu bu konuda uzman kişiden rapor alınması gerektiği, bu nedenle dosya kapsamında başkaca değerlendirilebilecek bir hususun olmadığı bildirilmekle,

mahkememizce 12.03.2024 tarihli celsede ...Meşrubat Pazarlama Ticaret Ltd Şti'ye yazı yazılarak 2014-2015 ve 2016 yıllarına ilişkin olarak davalı ...'e kaç litre bira satışının yapıldığının sorularak bu husustaki bilgi ve kayıtların gönderilmesinin istenildiği ve yine aynı celsede Yağlıdere Mal Müdürlüğü'ne yazı yazılarak davalı ...'in 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait gelir vergisine esas geliri, matrahları ve ödediği vergi tutarlarının bildirilmesinin istenildiği,

05.11.2024 tarihli celsede, eksik hususların tamamlanmış olduğu görüldüğünden mahkememizce dosyanın daha önce rapor düzenleyen bilirkişiler olan Seyhan ŞAHİNER ve Hüseyin SEDEF'e tevdi ile, dosya kapsamı ve dosyaya sunulan tüm raporlar dikkate alınarak, davacının dava konusu takip dosyası kapsamında talep edebileceği bir miktar olup olmadığı ile varsa ferileri ile birlikte tespiti hususunda rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi Seyhan ŞAHİNER'in bilirkişiliği bırakmış olması nedeniyle yerine Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişi Semra Kanalp ERDEN görevlendirilmiş olup, bilirkişilerce düzenlenen 20.01.2025 tarihli son raporda özetle.

Davalının 01.05.2014 tarihinden itibaren biraları tüketici taleplerine uygun ve düzenli şekilde bulundurmadığı iddiasının ispatlanmadığı, dosyada bu yönde ne bir uyarı, ne bir tespit veya resim vs hiçbir belge bulunmadığı, davacı Kasım 2016 ayından sonra hiç ürün alımı yapılmadığını belirtmiş olup, 07.08.2023 tarihli talimatla alınan bilirkişi raporunda en son mal alımının 10.11.2016 tarihinde yapıldığı tespit edilmiş olmakla davacının bu iddiasının doğru olduğunun anlaşıldığı, davacı şirketin yetkilendirdiği Bayi ve Distribütörden ürün alımı yapılmadığının belirtildiği,

taraflar arasındaki sözleşmede Bayii olarak ...Meş Paz Tic Ltd Şti gösterildiği, talimat mahkemesi tarafından yapılan incelemede davalının ürün alımı yaptığı Bayilerin açıkca belirlenmediği için bu hususta bir yorum yapılamadığı, sözleşmede davalının sadece sözleşmedeki Bayiden ürün alımı yapması gerektiği şeklinde çok açık bir hüküm de bulunmadığı, ... belgesini yenilemediği, güncellemediği belirtilmiş olup davalının ...'dan (Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu ) 08.05.2014 tarihinde Açık Alkollü İçki Satış Belgesi aldığı,

dosya kapsamında bulunan belgeler kapsamında yapılan inceleme sonucu davacının, davalı ile yapılmış olan 01.05.2014 tarihli sözleşmesinin feshini gerektiren koşulların oluşmadığı tespit edilmiş olmakla, davacının takibe konu ettiği nakit bazlı katkı payı tutarı ve cezai şart talep koşullarının da bu aşamada oluşmadığının bildirilmiş olduğu görülmekle, mahkememizce dosyaya sunulan tüm raporlar ile taraflar arasındaki sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan 01.05.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere imzalanan Açık Satış Noktası Sözleşmesi ile 27.750-Litre ürün satışının taahhüt edildiği,

sunulan raporlarda litre miktarının tespit edilemediği, Sözleşmenin 20. Maddesinde cezai şart hükmünün şarta bağlı olarak düzenlendiği, cezai şartın bağlı olduğu "sözleşme süresi içinde" maddesinin açıklamasının Açık Satış Sözleşmesi (Standart Sözleşme - Miktar Taahhütlü) Madde 3 ile: "...İşbu Sözleşme herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın işbu satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sona erecektir..." ifadesiyle düzenlendiği, Sözleşmenin 3. ve 21. Maddeleri nazara alındığında.

İşletici işletmekte olduğu işyerinde, şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 27.750 litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt ettiği işbu sözleşmenin herhangi bir süre sınırlamasına bağlı olmaksızın işbu satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sona ereceği düzenlenmiş olduğundan davacı tarafça, davalının anılan miktardaki ürünü satmadığı hususunun kanıtlanması gerektiği, yargılama boyunca davalının yaptığı satışların litre hesabının yapılamadığı, buna ilişkin delillerin davacı tarafça sunulamadığı,

bu nedenlerle davacının takibe konu 20.900,00 TL Nakit Bazlı Katkı Payı Tutarı, 56.212,05 TL Cezai Şart, 372,40 TL Delil Tespiti Masrafı, 16.511,15 TL Nakit Bazlı Katkı Payı Tutarına İşlemiş Faiz ve 400,41 TL Cezai Şarta işlemiş faiz olmak üzere Toplamda: 94.986,60 TL alacağın tahsiline yönelik talebine ilişkin olarak başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ilişkin olarak açtığı işbu davanın, davacının taleplerinin yerindeliğinin kanıtlanamaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak, aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.