Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/882 K.2024/646

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/882 Esas - 2024/646

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2022/882 Esas

KARAR NO : 2024/646

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/12/2022

KARAR TARİHİ : 15/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı şirket arasında asıl iş sahibi...

Büyükşehir Belediyesi lehine gerçekleşen.... .... .... tarihli sözleşme imzalandığını ve sözleşme kapsamındaki işlerin davacı tarafından davalı tarafa, davalı tarafından da asıl iş sahibine teslim edildiğini, sözleşmenin ifası tarihinde ülkede meydana gelen olağanüstü ekonomik dalgalanmalar nedeni ile dava konusu edilen sözleşme işleri kalemlerinde ciddi maliyet farkları oluştuğunu, davacı firmanın tedarikteki bu maliyet farklarını karşıladığını, davalı firmanın da ana iş sahibinden fiyat farkı olarak bu farkları almasına rağmen davacının payını kendisine ödemediğini,

taraflar arasındaki sözleşmenin 4.1.maddesinde işin ederinin 4.200.000 TL (+KDV) olarak belirlendiğini, aynı sözleşmenin 4.6.maddesinde, "Yeni birim fiyat veya revize birim fiyat uygulanması durumunda, İdare'nin işverene onayladığı birim fiyattan %13 kesinti yapılarak alt yüklenicinin birim fiyatı belirlenecektir ve hakedişlerinde bu fiyata istinaden ödeme yapılacaktır." hükmünün düzenlendiğini,

devam eden süreçte davalının davacının yaptığı işe karşılık ödeme yapmak yerine davacının da iş yaptırdığı tedarikçilere ödeme yöntemine geçerek davacının yaptığı işin parasını kendisine vermeyerek sadece kendi işinde kullanılmasını temin etmek maksadı ile davacıyı sınırladığını, müvekkilinin davalı lehine 3. kişilere yapılan ödemeler de dahil olmak üzere toplamda 3.447.115,73 TL ödeme yaptığını, bu hususun taraflarca imza altına alındığını, müvekkilinin hem imalattan doğan alacaklarını hem de sözleşmenin 4.6. maddesinden doğan alacağını davalı taraftan ...

79. Noterliği 20.06.2022 tarih ve 8718 sayılı ihtarı ile 4.000.000,00 TL üzerinden talep ettiğini, bu ihtarın 20.06.2022 tarihinde davalı tarafa tebliğ olduğunu, davanın konusu zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğundan bu hususta arabulucuğa başvurulduğunu, davalı tarafın hiç bir borcunu kabul etmediğinden arabuluculuktan sonuç alınamadığını, tarafların anlaşamadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 4.200.000,00 TL götürü bedel üzerinden imza edildiğini, bu bedelin davalı tarafın ana iş sahibi ile imza ettiği sözleşmeye göre belirlendiğini, toplam iş bedeline göre tenkisat mantığı ile belirlendiğini,

sözleşmenin 5.6. maddesinde fiyat farkı verilmeyeceği hususu düzenlendiğini, bu fiyat farkının, davalının ana iş sahibi ile yaptığı sözleşmenin de götürü bedel üzerinden olması mantığı ile yazıldığını, taraflar arasındaki sözleşmede, müvekkili ile davalının götürü bedel üzerinden işi tamamlaması halinde fiyat farkı verilmeyeceği hususunun uyuşmazlık dışı olduğunu, davalının ana iş sahibinden götürü bedeli aşan miktarda bedel alması haline ilişkin sözleşmede özel düzenleme yapıldığını, davalı, müvekkilinin uhdesinde bulunan işler için belediyeden yeni fiyat üzerinden 3.000.000,00 TL'den fazla fiyat farkı aldığını,

ancak müvekkiline ödeme yapmadığını, davadaki taleplerinin, ana sözleşme gereği ödenmesi gereken imalat alacağından ödenmeyen bakiye ile sözleşmenin 4.6. maddesinde anılan ve müvekkilinin yaptığı imalatlara ilişkin fiyat farkı/yeni fiyat ederinin %13 tenkisatından kalan bedele ilişkin olduğunu, açıklanan nedenlerle her türlü yasal haklarının ve fazlasını talep etme haklarının saklı kalması kaydı ile, 10.000 TL' nin ...

79. Noterliği 20.06.2022 tarih ve 8718 yevmiye sayılı ihtarnamenin tebliği tarihi olan 20.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı yandan alınarak taraflarına verilmesini, yargılama giderleri karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş; belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada yargılama sırasında verilen 17.09.2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile dava değerini 1.134.971,76-TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Alt yüklenici Cesa Doğalgaz Isı Sist. Turz. İnş. Gıda Tekstil San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile müvekkili arasında 28.06.2021 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme 5.6. maddesine göre fiyat farkı verilmeyeceğini, yine bu sözleşmenin 4.5. maddesine göre birim fiyat cetvelindeki birim fiyatların sabit olduğunu, birim fiyatlarındaki işlerin artmasının veya azalmasının birim fiyatı değiştirmeyeceğini, davacı-karşı davalı şirketin dava dilekçesinde fiyat farkı talebine dayanak olarak belirttiği 4.6.

Maddesinde belirtilen ''yeni birim fiyat veya revize birim fiyat uygulanması'' hususunun fiyat farkı ile ilgili bir düzenleme olmadığını, YİGŞ' nin 22. ve 21. maddelerine göre ''.... ilave işlerin bedelleri; birim fiyat sözleşmelerde yeni birim fiyatlar üzerinden,

anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerde ise yeni birim fiyatlar üzerinden hesaplanacak artış tutarına göre belirlenecek ilerleme yüzdeleri esas alınarak yükleniciye ödenir.'' hükmüne göre davacı-karşı davalı şirketin fiyat farkı talebine dayanak gösterdiği sözleşmenin 4.6. maddesinin ihale şartnamesinde ve ihale sözleşmesinde bulunmayan ek bir iş yapılması durumunda ihale makamı tarafından yapılacak ek işin bedeline ilişkin fiyatlandırma ile ilgili bir düzenleme olduğunu, müvekkili ve alt yüklenici davacı-karşı davalı şirket tarafından projede ve ihale konusunda yer almayan ek bir iş yapılmadığını,

bu nedenle davacı-karşı davalı şirketin fiyat farkı talebinin hukuki bir dayanağı bulunmadığını, açıklanan nedenlerle haksız talebin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili; müvekkili şirket ile karşı davacı-karşı davalı şirket arasında imzalanan 28.06.2021 tarihli sözleşmede belirtilen yapım işine ait müvekkilince davacı-karşı davalı şirkete ödemeler yapıldığını, ayrıca davacı-karşı davalı şirketin sözleşme şartlarına uymaması nedeniyle alt yüklenici yerine ödenen SGK, görevlendirilmesi zorunlu (mühendis vb.) personel maaşı, vergi, malzeme, işçilik, hafriyat döküm masrafı, noksan işçilik ödemeleri yapıldığını, toplam ödenen tutarın 6.241.592,78 TL olduğunu, yapılan ödemelerin sözleşme bedelinin çok üstünde gerçekleştiğini,

yapılan iş karşılığında idareye sunulan ve henüz onayı yapılmamış hakedişlere göre alt yüklenicinin hakedişinin KDV dahil toplam 4.900.216,68 TL hesaplandığı, bu tutarın alt yüklenici davacı-karşı davalı şirkete ödenen toplam tutardan çıkartıldığından müvekkili tarafından davacı-karşı davalı şirkete 1.341.376,10 TL fazla ödeme yapıldığını, yapılan fazla ödemenin iadesi istemiyle dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak yapılan görüşmeler sonucunda 03.01.2023 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını açıklanan nedenlerle dava açmak zarureti hasıl olduğunu,

davacı-karşı davalı şirketin ana sözleşme gereği ödenmesi gereken imalat alacağından ödenmeye bakiye alacak talebi bakımından dava şartı yokluğu nedeniyle reddini, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı-karşı davalı şirkete müvekkili şirket tarafından yapılan 1.341.376,10 TL fazla ödemenin şimdilik 10.000,00 TL tutarının (fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla) avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesini, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili.

Davalı ile müvekilinin arasındaki üretim-ödeme sürecinde müvekkilinin işi tam ve eksiksiz olarak davalıya, davalı tarafın ana iş sahibi olan belediyeye işi teslim ettiğini, müvekkili tarafın davalı lehine 3. kişilere yapılan ödemler de dahil olmak üzere toplamda 3.447.115,73 TL ödeme yaptığını, bu hususun taraflarca imza altına alındığını, bu mutabakat belgesi içeriğinde davacının ücretini ödemekle yükümlü olduğu personel maaşları da bulunmakta olup mutabakat metni dışında hiçbir personele veya firmaya hiçbir ödeme yapılmadığını, davacının sorumluluğunda olan personel ücretleri ve SGK primlerinin ayrı ayrı gösterildiğini,

Davalı-karşı davacının yanıt ve karşı dava dilekçesinde ifade ettiği Harita ve Elektrik mühendislerinin davalı personeli olarak görünmesinin nedeninin, bu firmanın ana iş sahibi ile olan sözleşmesinde anılan teknik personelin yüklenici tarafından istihdam edilmesinin zorunlu tutulması olduğunu, bu personelin tüm giderleri de yukarıda anılan mutabakat metni ile davacı alacağından kesildiğini, davalı-karşı davacı tarafın bu açık metne rağmen kendi lehine çalışan diğer personelinin alacağını davacı-karşı davalıya yüklemeye çalışmakta olduğunu, davalı firmanın,

davacı alacağını ortadan kaldırmak için bir çok ödeme ve fatura iddiasında bulunmakta olduğunu, ödeme iddiası konusu faturalarda davacı-karşı davalı adına kesilmediğini, davalı-karşı davacının başka işleri için kesilen faturalar ya da salt davacı-karşı davalı alacağını ortadan kaldırmak için alınan gerçek dışı faturalar olabileceğini, müvekkilinin mutabakat metni dışında hiçbir ödemesi veya borcu bulunmadığını savunarak, her türlü yasal haklarının ve fazlasını talep etme haklarının saklı kalması kaydı ile,

asıl davada davanın kabulünü, karşı davanın reddini, yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi uyarınca ödenmesi gereken imalat alacağından ödenmeyen bakiye bedel ile Sözleşmenin 4.6 maddesine dayalı fiyat farkı alacağının tahsili istemlerine, karşı dava ise; davacı-karşı davalı CESA adına/yerine davalı-karşı davacı tarafından yapılan fazla ödemelerin tahsili istemine ilişkindir.

İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile.

Taraflar arasında davalı-karşı davacı Gülşen Grup İnş...Ltd.Şti.'nin "İşveren", davacı-karşı davalı Cesa Doğalgaz Isı Sist....Ltd.Şti.'nin "Alt Yüklenici" olarak adlandırıldığı 28.06.2021 tarihli bir "Alt Yüklenici Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme konusu işin "Bergama İlçesi Fevzipaşa Mahallesi Ilıca Deresi Üzeri Karayolu Köprüsü Yapılması"na ilişkin bulunduğu, Sözleşmenin 4. Maddesinde "İşin bedeli, birim fiyatı ve süresi" hususlarının kararlaştırıldığı,

"Alt yüklenicinin birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen miktar ve birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 4.200.000,00 TL (KDV hariç) bedel üzerinden akdedildiği", 4.6. Maddesinde, "Yeni birim fiyat veya revize birim fiyat uygulanması durumunda, İdare'nin işverene onayladığı birim fiyattan %13 kesinti yapılarak alt yüklenicinin birim fiyatı belirlenecektir ve hakedişlerinde bu fiyata istinaden ödeme yapılacaktır.", Sözleşmenin 5.6.

Maddesinde de "Fiyat farkı verilmez" hususlarının düzenlendiği, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile taraflarca sunulan deliller ve defter kayıtları incelenerek dava ve karşı davaya konu taleplerinin yerinde olup olmadığının denetlenmesi amacıyla bilirkişi incelemeleri yaptırılmış olup, bilirkişilerce yapılan incelemeler sonucu sunulan 12.07.2024 tarihli 3. Ek Raporda; davacının KDV dahil yapmış olduğu işin bedelinin 4.918.127,95 TL olarak tespit edildiği, taraflarca yapılan tutanakta belirtilen toplam ödeme tutarının ise 3.447.115,73 TL olduğu,

yapılan bu ödemenin dışında davalı-karşı davacının tutanak dışı ödemelerinin toplamının da 336.040,46 TL olup, davacının yaptığı toplam iş ve imalat bedelinden davacının da kabulünde olan 3.447.115,73 TL ödeme ile davalının tutanak dışı ödemeleri toplamı olan 336.040,46 TL düşüldüğünde davacının yaptığı imalat ve işin değeri karşılığı kendisine ödenmemiş bulunan KDV dahil 1.134.971,76 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği, tarafların birbirleri ile olan ticari ilişkilerinin ticari defterlerinden anlaşılamadığı, taraflar arasında düzenlenmiş ara hakediş ve kesin hakedişlerin bulunmadığı,

bilirkişilerce yapılan değerlendirmede, taraflar arasında imzalanan 28.06.2021 tarihli alt yüklenici sözleşmesinde yazan birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen iş kalemlerinin, dava dışı İdare ile davalı iş veren arasında düzenlenen hakedişlerdeki miktarlar ve iş kalemleri üzerinden değerlendirildiği, dava dışı idare ile davalı yüklenici arasında düzenlenen kesin hakedişde 2. kısım götürü bedel köprü yapım işinde imalat kalemlerinin gerçekleşme oranının %100 olduğu, taraflar arasında düzenlenmiş hakediş olmadığı,

götürü bedelli köprü yapım işindeki imalatlara ait davalı yüklenici tarafından 3.kişilere yaptırıldığına dair sözleşme, protokol vb. doküman bulunmadığından davacı alt yüklenici tarafından sözleşme kapsamındaki götürü bedelli iş ile alakalı eksik imalat olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, buna göre davacının taraflar arasındaki sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirdiği,

Sözleşmenin 5.6. maddesinde '' Fiyat farkı verilmez.'' hükmü yer almış ise de Sözleşmenin 4.6. maddesinde, "Yeni birim fiyat veya revize birim fiyat uygulanması durumunda, İdare'nin işverene onayladığı birim fiyattan % 13 kesinti yapılarak alt yüklenicinin birim fiyatı belirlenecektir ve hakedişlerinde bu fiyata istinaden ödeme yapılacaktır." hükmü gereği yapılan tespitte birim fiyatlı inşaat işlerinde 2 adet revize birim fiyat yazıldığı, Sözleşmenin bu hükmüne göre davacının talepte bulunma hakkının doğduğu,

Sözleşme hükümleri ve taraflar arasındaki tutanak ile davalı tarafından sunulan ödeme belgeleri nazara alınarak yapıaln hesaplamalar sonucu davacının yaptığı imalatın değerinden kendisine yapılan ödemeler ile davalı tarafından yapılan ödemeler nazara alındığında davacının davacının bakiye alacağının KDV dahil 1.134.971,76 TL olarak tespit edildiği, karşı davaya konu talep bakımından ise davalı-karşı davacı işverenin davacı taşerona fazlardan yaptığı bir ödeme olmayıp, aksine davacının 1.134.971,76 TL bakiye ödenmemiş iş bedeli alacağının bulunduğunun tespit edildiği,

üzerine düşen edimi yerine getiren davacıya davalının söz konusu tutarı ödemekle yükümlü olup, davacının belirlenen söz konusu alacağının Sözleşmenin 5. Maddesinde belirtilen "Fiyat farkı verilmez" kapsamında olmadığı, Sözleşmenin 4.6.

Maddesinde, "Yeni birim fiyat veya revize birim fiyat uygulanması durumunda, İdare'nin işverene onayladığı birim fiyattan % 13 kesinti yapılarak alt yüklenicinin birim fiyatı belirlenecektir ve hakedişlerinde bu fiyata istinaden ödeme yapılacaktır." hükmünün bulunduğu dikkate alındığında alt yüklenici olan davacının bu hüküm uyarınca talepte bulunma hakkının doğduğu anlaşılmakla, bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, bilirkişi kurulunca düzenlenen kök ve ek raporlar içeriği ile tüm dosya kapsamına göre, asıl davada yapılan ıslah göz önüne alınarak yapılan değerlendirmede;

taraflar arasında yapılan alt yüklenici sözleşmesi kapsamında davacı alt yüklenici tarafından yapılarak davalı-karşı davacıya teslim edilen işin karşılığı olarak davacıya ödenmesi gerekirken, ödenmeyen tutar olarak hesaplanan 1.134.971,76-TL bakiye iş bedelinin davalının temerrüde düştüğü tarih olarak belirlenen 26.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği, davalının asıl davaya yönelik savunmaları ile yapılan Arabuluculuk görüşmelerinin usulüne uygun olmadığı, dava konusunu kapsamadığı yönündeki itirazlarının yerinde görülmediği,

davacının yaparak davalıya teslim ettiği iş karşılığı Sözleşme hükümleri uyarınca davacıya ödenmesi gereken bedelin davalı tarafça ödenmediği belirlenmekle, asıl davanın ıslah ile artırılan tutar üzerinden kabulüne, ancak talep edilen alacağın temerrüdün 26.06.2022 tarihinde gerçekleşmesi nedeniyle 20.06.2022 tarihinden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin feri nitelikteki fazlaya ilişkin istemin reddine, davalının karşı davasının ise, davaya konu işe ilişkin olarak davalı-karşı davacı tarafça yapılan fazla bir ödeme bulunmadığı, davalının yapmış olduğu ödemeler dikkate alınarak davacının bakiye alacağının hesaplandığı,

davalı-karşı davacının davacıdan talep edebileceği fazladan bir ödemesinin bulunmadığı, bu nedenle karşı davaya ilişkin talebin yerinde olmadığı anlaşılmakla, yerinde görülmeyen karşı davanın reddine karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak, asıl ve karşı davada aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

ASIL DAVADA

4-Harçlar Kanunu gereğince hüküm altına alınan 1.134.971,76-TL üzerinden hesaplanan 77.529,92-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 170,78-TL ile yapılan talep artırımı sonucu yatırılan 19.212,00-TL ıslah harcının mahsubu sonucu kalan 58.147,14-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 170,78-TL peşin harç, 19.212,00-TL ıslah harcı, 11,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 19.474,98-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 109,00-TL posta ve tebligat gideri, 11.150,00-TL bilirkişi ücreti, 10,00-TL dosya kapak masrafı olmak üzere toplam 11.269,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

7-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 170.896,05-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

KARŞI DAVADA

10-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının davalı-karşı davacı tarafça peşin harç olarak yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu sonucu kalan, 247,70-TL eksik harcın davalı-karşı davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

11-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı-karşı davacı üzerinde bırakılmasına,

12-Davacı-karşı davalı taraf davada kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,

13-Davacı-karşı davalı tarafça yapılan toplam 64,00-TL vekalet harç giderinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,

14-Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

15-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2024