Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/121 K.2023/736

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/121 Esas - 2023/736

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/121 Esas

KARAR NO : 2023/736

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/02/2023

KARAR TARİHİ : 05/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :28/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Teşekkül bünyesindeki alt işverenler nezdinde "Temizlik ve Yemek Hizmeti İşleri" kapsamında çalışan ve iş akdi kıdem tazminatını hak edecek şekilde son bulan dava dışı işçi...'na bünyesinde çalıştığı alt işverenler tarafından kıdem tazminatının ödenmediğini, bunun üzerine anılan personelin müvekkili Teşekküle başvurarak kıdem tazminatının ödenmesini talep ettiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca "alt işverenler" marifeti ile yürütülen "yardımcı işler" kapsamında Teşekküllerinin asıl işveren konumunda olduğunu, bu nedenle ihale edilen işlerde çalışan alt işverenin işçilerine karşı,

o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte Teşekküllerinin de sorumlu olduğunu, bu hükümler yanında, 4857 sayılı İş Kanununun 112.

Maddesi ve bu düzenlemeye dayanılarak çıkartılan Yönetmelik hükümleri de göz önüne alındığından müvekkili Teşekkülce adı geçen işçinin kıdem tazminatının ödenmesinin gerektiğini, bu kapsamda ...'na damga vergisi dahil toplam 116.922,80-TL ödendiğini, ödenen tutarın bir kısmının müvekkili nezdinde teminat ve hakedişi bulunan firmaların bu teminat ve hakedişlerinden sorumlulukları oranında karşılandığını, ödenen kıdem tazminatına karşılık olarak,

...Grup'un müvekkili nezdinde bulunan teminat ve hakedişlerden toplam 24.826,70-TL'lik bir kesinti yapıldığını, yapılan söz konusu kesintiden sonra tahsil edilemeyen toplam tutarın 92.096,10-TL olduğunu, işçiye ödenen bu tutarın alt işverenlerle müvekkili arasında imzalanan "Hizmet Alım Sözleşmeleri" gereği yüklenicilerce karşılanması gerektiğini, kıdem tazminatı ve işçilik alacakları ödemesinin alt işverenlerin yükümlülüğünde olup müvekkili tarafından ödenecek bu kalemlerin yükleniciden isteneceği düzenlendiğinden,

müvekkilinin ödediği tutarları rücuen isteme hakkının bulunduğunu, müvekkili tarafından bu konuda yapılan arabuluculuk başvurusunun anlaşmazlıkla sonuçlandığını, bu nedenlerle adı geçen işçi için ödedikleri kıdem tazminatından müvekkili nezdinde teminat ve hakediş alacaklarından karşılanamayan ve rızaen de ödenmeyen dava konusu alacakların ve fer'ilerinin sorumlu olan firmalardan sorumlulukları oranında rücuen tahsili için işbu davanın açılmak zorunda kalındığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla;

...'na ödenen kıdem tazminatı ile buna ilişkin olarak ödenen damga vergilerinden tahsil edilemeyen şimdilik, 92.096,10-TL'nin davalıların sorumlulukları oranında ödeme tarihinden itibaren işleyecek TCMB'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı oranda faizi ile birlikte müştereken tahsilini ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Sosyal Hizmetler Dan. İnş. Turizm İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Huzurdaki davaya bakmakla yetkili mahkemenin, müvekkili şirketin yerleşim yeri mahkemesi olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, huzurdaki rücuen alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının faiz başlangıç tarihi olarak dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinin dikkate alınması yönündeki talebinin hukuka aykırı olduğunu, esasa ilişkin olarak da;

dava dışı işçinin davacı nezdinde çalışmış, emir ve talimatlarını davacıdan almış olup, dava dışı işçinin kıdem tazminatlarından ve arabuluculuk veyahut yargılama masraflarından müvekkil şirketin sorumlu olmadığını, müvekkil şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde, kıdem tazminatından müvekkil şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığını savunarak; zamanaşımı nedeniyle ve müvekkil şirketin dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları yönünden sözleşmesel sorumluluğunun olmaması nedeniyle davanın reddine, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile,

faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak kabulüne, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile, talep edilen alacaklardan müvekkil şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılacak olsa dahi müvekkilinin sadece kendi dönemiyle ve o dönem ücreti üzerinden sorumlu olduğuna ve bu esasa göre hesaplama yapılmasına, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Grup Tem. İnş. Bilg....Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, müvekkilinden herhangi bir alacağının bulunmadığını, ancak mahkemece aksi kanaatte olunması halinde davacının alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın dava dışı işçinin işvereni statüsünde olduğunu, bu sebeple doğmuş ve doğacak bütün alacaklardan sorumlu olanın davacı asıl işveren idare olduğunu, bu nedenle huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi ve eklerinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hüküm yer almadığını,

aleyhe beyan teşkil etmemek kaydıyla, bir an için müvekkil şirketin dava konusu tazminat taleplerinden asıl işveren ile birlikte sorumlu olduğu düşünülse dahi, bu sorumluluğun tüm alt işverenler için aynı miktarlarda olduğu neticesine varılamayacağını, davacının rücu hakkının müvekkil şirkete karşı sınırlı olup, müvekkili şirketin sorumluluğunun 1475 sayılı Kanunun 14/5 maddesi gereği dava dışı işçiyi istihdam ettiği tarihteki brüt ücret seviyesi ile sınırlı ve 4857 Sayılı kanun 2/6 maddesinin müşterek ve müteselsil sorumluluğu düzenlemesi karşısında B.K.'nun167. maddesi nedeni ile davacının ödediği miktarın % 50'si olacağını savunarak,

davanın müvekkili şirket yönünden husumetten reddine, aksi halde karar verilmesine yer olmadığına, işbu talebin de kabul edilmemesi halinde müvekkil şirket yönünden davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar; davaya cevap vermemiş, delillerini bildirmemiş ve duruşmalara katılmamışlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı Kurum tarafından asıl işveren sıfatı nedeniyle davalı yüklenicilerin işçisi olarak çalışan dava dışı ...'na ödenmiş bulunan kıdem tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranıyla birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile.

Davacı Kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatına ilişkin ödemenin, aralarındaki hizmet alım sözleşmesi gereğince davalı yüklenicilerden rücuen tahsiline ilişkin olarak açılan işbu davada; yetki itirazında bulunan davalı ...Sosyal Hizmetler Dan.İnş...Ltd.Şti.'nin yetki itirazının yerinde olmaması nedeniyle ön inceleme duruşması sırasında reddine karar verildiği, davaya cevap veren bir kısım davalılar tarafından yapılan husumet ve zamanaşımına ilişkin itirazların da;

davaya konu hizmet alım sözleşmelerinin davacı ve davalı şirketler arasında akdedilmiş olması ve alt işverenin işçisine ödeme yapılması halinde asıl işveren ile alt işveren arasında ikame edilecek rücu davasında zamanaşımı süresinin, Yargıtay’ın bu konudaki içtihadı uyarınca 2 yıl olarak değil, TBK’nın 146.

Maddesi uyarınca 10 yıl olarak uygulanacağının belirtilmiş olması karşısında ileri sürülen husumet ve zamanaşımına yönelik savunma sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi ...tarafından gerekli incelemeleri içeren 06.10.2023 tarihli raporun sunulduğu, tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekili ile davalılar ... Grup Temizlik İnş...Ltd.Şti.

Ve ...Sosyal Hizmetler Dan...Ltd.Şti. Vekillerince beyan ve itirazda bulunulduğu görülmekle, tahkikat sona erdirilmiştir.

Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, davacı Kurum ile davalı şirketler arasında çeşitli işler için hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının davacı tarafından ödendiği, dava dışı işçi ...'nun SGK hizmet dökümü belgesinden, işten çıkış nedeninin “emeklilik" olduğunun tespit edildiği, anılan işçiye 14.02.2012-05.09.2022 tarihleri arasında çalışması karşılığı net 116.035,36 TL+887,44 TL damga vergisi olmak üzere toplam 116.922,80-TL ödendiği, dava dışı işçi ... davacı Kurumdan ihale alan davalı şirket yanında çalışmış olup, hizmet sözleşmesi “emeklilik"

nedeniyle sona eren işçiye, toplam çalışma sürelerine isabet eden kıdem tazminatının davacı ... Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından ödendiği, dosya kapsamındaki Hizmet Alım Sözleşmeleri ve İdari-

Teknik Şartnameler incelendiğinde, dava dışı işçi ...'nun hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14.maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, davacı Kurum ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerde; yüklenicilerin, işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair sorumluluğa ilişkin düzenlemelerin yer alıp, işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı,

buna göre, davalı şirketlerin dava dışı işçinin kendi yanlarında geçen hizmet süresi üzerinden, kıdem tazminatından kendi dönemleri ile sorumlu oldukları, davalı şirketlerin kendi dönemlerine düşen rücu edilebilecek kıdem tazminatı miktarının toplam 92.096,10-TL olup, bu miktardan 9.796,81-TL'sinden davalı ...Sosyal Hizmetler Temizlik Otomasyon Peyzaj İnşaat Taşımacılık Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti - ...Sosyal Hizmetleri İnşaat Taahhüt Turizm Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının müteselsilen, 4.594,16-TL'sinden davalı ...

Grup Temizlik İnşaat Bilgisayar Gıda Üretim Pazarlama Limited Şirketinin, 55.494,97-TL'sinden davalı ...Sosyal Hizmetler Danışmanlık İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin, 22.210,16-TL'sinden davalı ...Bilişim Temizlik Turizm İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketinin sorumlu olup, davacı ...

Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün dava dışı işçiye kıdem tazminatını 07.11.2022 tarihinde ödemiş olmakla davalıların sorumlu oldukları söz konusu tutarları, davacının ödeme yaptığı tarih olan 07.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi oranları uygulanmak suretiyle davacıya karşı ödemekle yükümlü bulundukları, davalı yüklenicilerin kendi sorumlulukları altında bulunan dava konusu ödemenin davacı Kurum tarafından dava dışı işçiye karşı yerine getirilmiş olması nedeniyle,

davacı Kurumun yaptığı ödemeyi davalılar ile aralarında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca ödediği tarihten itibaren işleyecek avans faizi oranıyla birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsilini talep hakkının bulunduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne ilişkin olarak, aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.