Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/700 K.2024/830

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Asıl dava:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin .... ... .... plakalı aracın ilgili şirket çalışanı .... ... .... plakalı aracın sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğunu bu nedenle kaza nedeniyle oluşan zararın giderilmesi ilgili aracın sahibi.... ... .... tarafından ödenen 240.000,00-TL’yi aşan zararlarından davalı ...

Sigorta da sorumlu olduğunu, müvekkilinin ilgili kazanın yarattığı hasarların onarımı için onarım işlemlerini yaptırdığını, 30.05.2023 tarihinde gerçekleşen tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkile ait akaryakıt istasyonunda oluşan zararın tazmini adına, fazlaya ilişkin ıslah hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 225.000,00-TL’nin davalılardan müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini ve ihtiyati haciz kararı verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Grup Uluslararası....Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kaza sonucu müvekkilinin zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı ... Sigorta tarafından bir ekspertiz raporu alındığını, alınan bu ekspertiz raporunda çıkan hasar bedeli ile talep edilen miktar arasında çok büyük farklılıklar olması nedeniyle arabuluculuk aşamasında diğer davalı ...

Sigorta davacıya ödeme yapmadığını, müvekkili şirketin olayda araç işleten konumunda olduğunu, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğunun hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan, uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerektiğini, olayda meydana gelen zararın sigorta poliçesi limitlerinde karşılanmış olduğundan artık bu olaya ilişkin müvekkili şirketin sorumluluğundan da bahsedilemeyeceğini, mevcut olayda araç işletenin sorumlu tutulabilmesi için, müvekkilin kazanın meydana gelmesinde gerekli yükümlülüklerini yerine getirmeyerek bir ihmalinin olması gerektiğini,

kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin araçların bakım onarım gibi sorumluluklarını yerine getirmemesi gibi bir kusuru söz konusu olmadığından davacının zorunlu mali mesuliyet poliçesi dışında kalan taleplerini müvekkili şirketten talep etme hakkı bulunmadığını, bu talepler artık kasko poliçesini düzenleyen diğer davalı ile araç şoförü sorumluluğunda kalan talepler olduğundan husumet itirazında bulunduklarını, bu nedenle davanın husumet yokluğundan müvekkili şirket açısından reddi gerektiğini,

davanın müvekkili şirket açısından reddine ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin Sarıyer/ İSTANBUL olduğunu, bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu,davanın görevsiz mahkemede açıldığını, zira bir davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılabilmesi için tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili husustan doğan bir hukuk davası olması gerektiğini, davacı tarafın aracının ticari değil, hususi bir araç olduğunu, bu kapsamda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi değil, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu,

kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın kısmi dava şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, araçta oluşan hasar bedeli belirlenebilir bir bedel olduğunu, buna rağmen işbu davayı kısmi dava olarak açtığını, bu sebeple davanın kısmi dava şeklinde açılmasında HMK107.

Madde uyarınca hukuki yarar olmadığını, dava konusu talebin muaccel olmadığını, somut olayda davacı müvekkil şirkete başvuruda dahi bulunmadığını, ancak sigorta şirketine başvurunun bilindiği üzere seçimlik bir hak değil kanuni bir zorunluluk olduğunu, henüz muaccel olmayan bir borç için işbu davanın ikame edilmesi hukuka aykırı olup davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirketin sorumluluğu yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini,

müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayılacağını, sigorta bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu kadar riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp ödeme yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin manevi zarar kapsamında bir sorumluluğu bulunmadığını,

manevi zarar talebinin dolaylı bir zarar olduğunu, bu sebeple, dolaylı zararlardan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından işbu taleplerin reddi gerektiğini, lakin müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamında talep edilen manevi tazminat bedelini ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosunun uygulanmalı bu oran da en az yüzde otuz olması gerektiğini, müvekkili şirketin kdv’den sorumluluğu bulunmadığını, davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 30.05.2023 Tarihinde, davalılardan ...

Grup adına tescilli ... plakalı araç ilgili şirket çalışanı ... kontrolünde iken, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonuna çarptığını, davalı şirket çalışanının tek taraflı tam ve asli kusuru ile yaşanan kazada akaryakıt istasyonunda yakıt pompası, yazar kasa, çatı, tabela ve sair diğer unsur ve eşyalar da maddi hasar ortaya çıktığını ayrıca davacı şirkete ait zarar gören malları nedeniyle ticari faaliyetine devam edemediğini ve ciddi gelir kaybı yaşadığını, maddi zararların tazmini adına derhal aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ...

Sigorta A.Ş.'ye başvurulduğunu 240.000,00TL ödeme aldığını, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası'nın teminat limitlerinin tükendiğini ve aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye başvurulduğunu ancak ilgili sigorta şirketinden yanıt alınmadığını, bunun üzerine araç sahibi ... Grup ve ...

Sigorta'nın müteselsil sorumluluğu gereği meydana gelen zararlar adına arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek davacıya ait akaryakıt istasyonunda oluşan hasar gelir kaybı ve sair zararların tazmini adına, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması talebiyle şimdilik 100,00TL nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kaza sonucu müvekkilinin zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı ...

Sigorta tarafından meydana gelen hasara ilişkin bir ekspertiz yapılarak rapor alındığını, müvekkili şirketin olayda araç işleten konumunda olduğunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğunun kabul edildiğini, motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı,

zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğunu böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edildiğini, kanun koyucunun 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de;

işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirdiğini, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğunun da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini, öyle ise, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğunun hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp çözümlenmesi gerektiğini,

olayda meydana gelen zararın sigorta poliçesi limitlerinde karşılanmış olduğundan artık bu olaya ilişkin müvekkili şirketin sorumluluğundan da bahsedilemeyeceğini, mevcut olayda araç işletenin sorumlu tutulabilmesi için, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde gerekli yükümlülüklerini yerine getirmeyerek bir ihmalinin olması gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin araçların bakım onarım gibi sorumluluklarını yerine getirmemesi gibi bir kusuru söz konusu olmadığından davacının zorunlu mali mesuliyet poliçesi dışında kalan taleplerini müvekkili şirketten talep etme hakkı bulunmadığını,

bu taleplerin artık kasko poliçesini düzenleyen diğer davalı ile araç şoförü sorumluluğunda kalan talepler olduğundan husumet itirazında bulunduklarını, bu nedenle davanın husumet yokluğundan müvekkili şirket açısından reddi gerektiğini, davanın müvekkili şirket açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fiile nedeniyle meydana gelen zararın tazmini, birleşen dava haksız fiil sonucu meydana gelen gelir kaybı istemine ilişkindir.

Mahkememizce aldırılan 14/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davaya konu 30.05.2023 tarihinde meydana gelen kaza sonrasında akaryakıt istasyonunda oluşan toplam hasar miktarının 707.669,33 TL olduğu, sigorta şirketleri tarafından davacı tarafa 240.000,00 TL ve 89.136,95 TL olmak üzere toplam 329.136,95.TL hasar tazminatı ödendiği, ödeme sonrasında kalan hasar tutarının 378.532,38 TL olduğu görüldüğü, 2019 yılında faaliyetine başlayan akaryakıt istasyonunda yapılan yenilikler çerçevesinde takdiren % 20 oranında eskime, yıpranma tenzilinin 131.533,86 TL olduğu, hasarlı kanopinin sovtaj bedelinin 50.000,00 TL olduğu,

%20 yıpranma, eskime tenzili ve sovtaj bedeli düşüldükten sonra kalan bakiye alacak tutarın 196.998,52 TL olduğu, kaza sonrasında oluşan hasar ile ilgili enkazın kaldırılması, imalatların yapılması, montaj işçiliği ve faaliyete başlayabilmesi için tüm çalışmaların yapılması için geçen 30 günlük teknik onarım gün süresi içerisinde oluşan yukarıda detayları ile belirtilen gelir kaybının 34.079,82 TL olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 16/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda. Davalı ... Grup firması itirazlarının değerlendirilmesinde meydana gelen zarara ilişkin dava dosyası içerisinde bulunan ...

Sigorta' ya hitaben düzenlenmiş olan ekspertiz raporunda toplam hasar tutarının 465.000,00 TL - KDV hariç olarak hesaplandığı, poliçe limitinin 240.000,00 TL olması nedeni üzerinde bulunması sebebiyle "Tarafımıza ibraz edilen teklif üzerinde teklif tarihli (02.06.2023) dolar cinsinden kur belirtilerek “Teklif kabul edildiğinde dolar kuru göz önünde bulundurularak kur farkı eklenecektir.” ibaresinin yer aldığı gözlemlendiği, onarımların tamamlanmaması nedeni ile faturanın düzenlenmediği bilgisi alındığı,

her halükârda toplam hasar tutarı poliçede verilen limitlerin üzerinde kalmakta olup onarım faturasının ibrazı ile mağdur tarafın toplam hasar tutarı saptanabileceği anlaşılmıştır." açıklama yapılarak zararın bu şekilde belirlendiğinin belirtildiği,

bilirkişi kök raporunda sigortalı işletmede meydana gelen zararların masrafları toplamının 707.669,33 TL (KDV hariç) olduğu belirlenmiş olup, bu bedel üzerinden hasar gören kıymetlerden kurtarılması gereken kıymetler için 50.000,00 TL ve % 20 oranında eskime, yıpranma tenzili uygulanmak suretiyle kalan 526.135,47 TL hasar bedeli üzerinden davacı sigortalı işletmenin almış olduğu tazminat ödemeleri HDI Sigorta 89.136958 TL +...

Sigorta 240.000,00 TL toplamı : 329.136,95 TL bedel tenzil edilerek 196.998,52 TL hesaplama yapıldığı, davacı sigortalı işletmenin ibraz etmiş olduğu faturalar üzerinden hesaplama yapılmış olup, fatura edilen bedellerden; davacı işletmeye ödenen tazminat tutarları toplamı : 329.136,95 TL sovtaj: Zarar gören kıymetlerin (Alüminyum kompozit panel, kanopi ve reklam panolarından kurtarılabilecek parçalar) hasarlı olarak değeri; toplam hasar tutarının yaklaşık % 7'si oranında 50.000,00 TL sigortalı işletmede zarar gören kıymetlerin sovtaj tenzili sonrası % 20' si oranında eskime, yıpranma tenzili 131.533,86 TL olarak tenzil edildiği,

dava dosyasına sunulmuş olan faturalardaki bedeller için yapılan araştırmaları ve dava dosyasında bulunan ekspertiz raporu çerçevesinde fatura edilen bedeller işyerinde meydana gelen zararlar için uygun bulunmuş olup, söz konusu fatura bedellerinden yukarıda yapılan hesaplamalar çerçevesinde tenzilat uygulanarak 196.998,52 TL +KDV hesaplama yapıldığı, davalı ...

Sigorta A.Ş. itirazlarının değerlendirilmesinde; toplam hasar tutarından kurtarılabilecek kıymetler (sovtaj) tenzil edildikten sonra belirlenmiş olan gerçek zarar üzerinden eskime, yıpranmanın tenzili uygulandığı, sovtaj tutarı zarar gören kıymetlerin genel durumu ve kurtarılabilmesi muhtemel olan taşıyıcı (demir, çelik gibi malzemeler, kurtarılması muhtemel reklam panosu ve kompozit paneller) dikkate alınarak değerlendirilmiş olup, hasar tutarı üzerinden geçen süre ve enkazın kaldırılmış olması nedeniyle teklif alınmasının mümkün olmadığını,

benzer hasarlardaki tecrübelerine dayanılarak toplam hasar tutarının yaklaşık %7' sine tekabül eden oranda sovtaj tenzil edildiği belirtilmiştir.

Davacı vekili 23/10/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; asıl davanın 225.000 TL'den 124.536,23-TL artırarak 349.536,23 TL'ye, birleşen davayı 53.391,70 TL'ye ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

Dava dilekçesi, davacı delilleri, bilirkişi raporları, alınan yazı cevapları, tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, davalı ...

Grup’a adına kayıtlı ... plakalı aracın davalı şirket çalışanı Arif Çıracı kontrolünde iken davacıya ait akaryakıt istasyonuna çarpması sonucu akaryakıt istasyonunda yakıt pompası, yazar kasa, çatı, tabela ve vb eşyalarda maddi hasar ortaya çıktığı ,bu zarardan davalın işleten ve davalı sigorta şirketinin sigorta eden(kasko) olarak sorumluluğunun bulunduğu, zararın tespiti ve miktarına ilişkin mahkememizce de uygun bulunan bilirkişi raporunda zarar miktarının KDV hariç 707.669,33 TL olduğunun belirtildiği,

Katma Değer Vergisi Kanunu Kanunu’nun 1. maddesine göre, Türkiye’de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi hükmü gereği, Hasarın giderimi için gereken parça bedeli ve isçilik hizmetine de anılan yasa gereğince KDV’nin ilave edilmesi,

fatura sunulmamış olsa dahi başvuranın aracında oluşan zararın KDV dâhil şekilde ödenmesinin gerektiği, bu kapsamda davacının zararının 835.049,80 TL olduğu,bu miktardan 50.000,00 TL sovdaj değeri düşüldüğünde bakiye 785.049,80 TL 'nin kaldığı ,bu miktardan %20 eskime yıpranma tenzilatı yapılması suretiyle 628.039,84 kaldığı ,bu miktardan da 329.136,95 TL ödemenin düşümü ile davacı alacağının 298.902,89 TL olacağı, asıl dava yönünden davacının bu miktarı istemekte haklı olduğu,

birleşen dava yönünden davacının akaryakıt istasyonu işletmecisi olması ve davalı tarafça verilen zarar nedeniyle makul tamir suresi boyunca davalı tarafından zarar verilen akaryakıt pompasını kullanamaması nedeniyle usul ve yasaya uygun bulunan bilirkişi raporuna göre tespit edilen 53.391,70 TL gelir kaybını da istemekte haklı olduğu anlaşılmakla, asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, 298.902,89 TL 'nin davalı ... Grup ... Ltd. Şti yönünden 30.05.2023 tarihinden, ...

Sigorta A.Ş. yönünden 28.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen ...12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/900 esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulü ile, 53.391,70 TL 'nin 30.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.