Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/874 K.2024/613

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/874 Esas - 2024/613

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ...

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/874 Esas

KARAR NO : 2024/613

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : 26/12/2023

KARAR TARİHİ : 02/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/10/2024

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında "Özel Yapım Anahtar Teslim Projeye" istinaden 19/06/2023 tarihili 009884 numaralı sözleşme akdedildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete sözleşme giderleri için 41.000,00 Euro iş avansı verilmesi kararlaştırılması ise de 37.382,97 Euro iş avansı verildiğini, müvekkili şirketin üstenilen edimleri yerine getirmeye başladığını, davalı şirketin taraflarca imza altına alınan sözleşmenin davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak feshedildiğini, sözleşmenin feshinde müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını,

müvekkili şirketin davalı şirket tarafından ödenen iş avansı bedelinden sözleşme cayma bedeli ve yapılan giderlerin mahsup edilmesi sonucu bakiye 4.397,14 Euro'ya karşılık gelen 131.914,20TL'nin 27/07/2023 tarihinde Türkiye İş Bankası 0147545 sorgu numarası ile davalı şirkete iade edildiğini, hiçbir hak ve alacağının kalmadığının .... .... .... yevmiye numaralı ihtarname ile davalı şirkete bildirildiğini, davalı şirket yetkilisi .... .... .... ün davacı şirket ofisine gelip ek maddeler eklenerek düzenlenen sözleşmeyi kaşe ve imza altına alacakmış gibi,

davacı şirket çalışanını irade fesadına uğratarak davacı şirket çalışanından feshedilen sözleşmeyi ve bonoyu iptal etmesini istediğini, bu talep doğrultusunda ek maddeler ile düzenlenen sözleşme üzerinde mutabık kalınması sebebiyle feshedilen sözleşme ve bonoya cayma bedeli ödendi şeklinde ibare düşerek iptal ettiğini, feshedilen sözleşme ve bononun iptal edilmesinin ardından, ek maddelerle düzenlenen sözleşmenin kaşe ve imza altına alınmadan davalı şirket yetkilisinin davacı şirket ofisini terk ettiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine 33.034,00 Euro bedel ile .... .... ....

Dairesinin .... .... .... ) esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, müvekkili şirket tarafından icra dosyasına yapılan 33.034,00 Euro asıl alacak ve ferilerine ilişkin ödemenin istirdatı ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 19/06/2023 tarihli sözleşme yapıldığını, sözleşme gereğince müvekkili şirket tarafından ödemenin büyük bir kısmının davacı şirkete ödendiğini, ancak ödeme alınmasına rağmen davacı şirketin işe başlamadığını ve hatta ilerleyen süreçte sürekli bahaneler üreterek işi savsakladığını, daha sonrasında davacı tarafın sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, taraflarınca 01/08/2023 tarihinde ...

12. İcra Dairesi 2023/19693 (Yeni Esas: ... 5. Genel İcra Dairesi 2023/19693 ) esas sayılı dosyası ile haksız fesih yapmaları nedeniyle davacı aleyhine, ödenen paranın iadesi ve diğer tazminat alacakları için icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın gerçek dışı iddialarda bulunarak sözleşmenin, müvekkili şirket tarafından feshedildiğini iddia ettiği ve ek maddeler düzenlenerek eklenen yeni sözleşmeye imza atılmasının talep edildiği bir ihtarname gönderdiğini,

İzmir 38. Noterliği'nden keşide edilen cevabi ihtarname ile sözleşmenin taraflarınca feshedilmediğini aksine davacı tarafın sözleşmeyi feshettiği hususlarının açıklandığı bir ihtarname gönderildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dava; ... 5. Genel İcra Dairesinin 2023/19693 esas sayılı takip dosyasında menfi tespit ve ödenen bedelin istirdatı isteğine ilişkindir.

Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 21/11/2023 tarihinde tarafların katılımıyla anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.

... 12. İcra Dairesinin 2023/19693 esas (Yeni Esas: ... 5. Genel İcra Dairesinin 2023/19693 ) takip dosyasının UYAP kayıtlarının incelenmesinde; davalı tarafından, davacı hakkında 33.034,00 Euro alacağın tahsili isteğiyle 04/08/2023 tarihinde ilamsız takibe geçildiği, ödeme emrinin tebliğini müteakip takip borçlusu tarafından takip dosyasına 05/10/2023 tarihinde 1.201.477,13TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Deliller toplanıp, dosya üzerinde ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 24/06/2024 tarihli raporunda; tarafların incelenen 2023-2024 yılları ticari defterlerinin e-defter beratlarının yasada verilen sürede GİB sistemine yüklenmiş olduğunu, sözleşmenin hangi tarafça feshedildiğini yahut feshin haklı/haksız olduğuna dair herhangi bir kayda rastlanılmadığını, taraflar arasında sözleşmede sözleşmeden dönme halinde davalı-iş sahibi lehine bir cayma bedeli öngörülmediğini, davacı lehine "...sözleşme iptalinde firmanın uğradığı zararın,

toplam satış tutarının %20'lik bölümü sipariş veren tarafından karşılanacaktır. " hükmü ile davacının talep edebileceği tazminatın sözleşme bedelinin %20'si ile sınırlandırılmış olduğunu, davalı tarafça davacıya 37.382,97 Euro ödendiğinin her iki tarafında kabulünde olduğunu, 16.852,03 Euro tutarın davacı yanca davalıya iadesi gerektiğini, bu tutarın 4.397,14 Euroluk kısmın davalıya 27/07/2023 tarihinde ödenmiş olduğunu, iadesi gereken tutarın 12.454,89 Euro olarak hesaplandığını,

icra dosyasında talep edilen 33.034,00 Euro tazminatın 12.454,89 Euroluk iade edilmesi gereken kısım mahsup edildikten sonra bakiyenin 20.579,11 Euro olduğunu bildirmişlerdir.

Dosya kapsamından; taraflar arasında 19/06/2023 tarihli "Özel Yapım Anahtar Teslim Proje"sine ilişkin sözleşme düzenlendiği, sözleşme tutarı 2.649.519,00TL (102.654,00 Euro) olarak belirtilip, toplam tutarın %40'ı 41.000,00 Euronun peşinat, ara ödeme olarak %25'i 25.663,00 Euro, ürün bitiminde 25.663,00 Euro, ürün teslimi yapılıp onay verildikten sonra %10'u 10.329,00 Euro ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin alt tarafında 19/06/2023 düzenleme tarihli Akyüz Uluslararası ... Anonim Şirketi tarafından 19/10/2023 vadeli 61.654,00 Euro tutarlı senet imzalanmış olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf, taraflar arasında imzalanan 19/06/2023 tarihli sözleşme uyarınca üstlendiği edimi yerine getirdiği ancak davalı tarafça WhatsApp üzerinden sözleşmenin feshedildiği, davacı tarafından yapılan masraflar ve cayma bedeli düşüldükten sonra 37.382,97 Euro avanstan 4.397,14 Euroya karşılık gelen 131.914,20TL'nin davalı hesabına gönderildiği, sözleşmenin karşılıklı olarak feshi ile bononun iptali için yapılan görüşmede davalının bonoyu iptal ettirdiğini ancak ek maddelerle düzenlenen sözleşmeyi imzalamadan şirketten ayrıldığı, davalının ...

5. Genel İcra Dairesinin 2019/19693 sayılı dosyasından cayma bedeline istinaden icra takibi başlattığı, icra dosyasına 05/12/2023 tarihinde 1.201.477,13TL ödendiği, müvekkilinin cayma bedeli talep hakkı olduğu iddiasında bulunmakta, davalı taraf, sözleşme gereği sözleşme bedelinin büyük bir kısmının davacıya ödendiği ancak davacının imalata başlamadığı, daha sonra sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği, feshin haksız olması nedeniyle davacı aleyhine icra takibine geçildiği, sözleşmenin müvekkili şirket tarafından feshedilmediği, istirdat talebinin yerinde olmadığı savunmasında bulunmaktadır.

Davada uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen 19/06/2023 tarihli sözleşmenin davacı/davalı olarak hangi tarafça feshedildiği, feshin haklı olup olmadığı, takibe konu cayma bedelinden dolayı davacının istirdat talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

... 5. Genel İcra Dairesinin 2023/19693 esas sayılı dosyasında ödeme icra takibi kapsamında, icra baskısı altında 05/10/2023 tarihinde ödeme olduğu, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmakla, davanın esastan incelemesine geçilmiştir.

Davanın dayanağı cayma bedeline konu sözleşmenin ilgili bölümünün incelenmesinde; "...sipariş ile verilen ürünler bir sonraki gün üretime başlandığından dolayı sözleşme iptalinde firmanın uğradığı zarar, toplam satış tutarının %20'lik bölümü sipariş veren tarafından karşılanacaktır. Ürün yapım aşamasında müşteri onayı alındıktan sonra sipariş imalatı devam edecektir. ..." hükmü yer almaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davacı sipariş alan, davalı ise sipariş verendir.

Mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; sözleşmenin hangi tarafça feshedildiğine dair dosya kapsamında bir bulguya rastlanmadığı, ihtarnamelerde de her iki tarafın da sözleşmeyi feshettiğine dair bir ibarenin yer almadığı, bu durumda fesih durumu olmadığından feshin haklı/haksız olduğu konusu da değerlendirilemeyecektir.

Ayrıca davacı tarafça üretime başlandığı ve ürünlerin varlığı hususu da dosya kapsamında kanıtlanamamış olup, sadece fiili durum itibariyle, sözleşmenin dava tarihi itibariyle devam etmediği hususu belirgindir.

Cayma bedeline konu sözleşmenin ilgili hükmünde; ...sözleşmenin iptalinde firmanın uğradığı zarardan bahsedildiği, dosya kapsamı itibariyle sözleşmenin iptali durumunun olmadığı, olduğu hususunun kanıtlanamadığı, bu şekliyle davacının cayma bedeli talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış, bilirkişi raporundaki aksi yöndeki görüş ve hesaplamaya bu sebeple itibar edilmemiş sözleşmenin iptali ve cayma bedeline hak kazanıp kazanılmayacağı hususu hukuki nitelikte olmakla mahkememizce değerlendirilecek hususlardan olduğu,

bu yönde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirir bir hususun olmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.