Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/878 K.2024/517

...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/12/2023

KARAR TARİHİ : 18/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/08/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin babası müteveffa ..., 04.07.2020 tarihinde geçirdiği trafık kazası sonucunda vefat ettiğini, trafik kazasının; müteveffanın kaza anında, dava dışı ... mülkiyetinde, dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan ve davalılardan ... tarafından sigorta edilmiş olan ... plakalı aracın yüksek süratle çarpması suretiyle meydana geldiğini, müteveffanın 01.02.1974 doğumlu olup ölüm tarihinde henüz 46 yaşında olduğunu, annesinin 13.03.2016 tarihinde, babası ... ise 11.03.2019 tarihinde vefat ettiğini, ölüm sonrasında geriye mirasçı olarak davacılar;

... doğumlu oğlu .... doğumlu kızı .... plakalı aracın davalı ..... nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, ...nin maliki olduğu... plakalı aracın ise davalı...

A.Ş. nezdinde ...numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, müvekkillerinin davalı....Ş.'ye maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri yönünden) talebi ile yaptığı başvuru neticesinde sigorta şirketi bünyesinde ... nolu hasar dosyası açıldığı ve müvekkillerine 7.171,80 TL ödeme yapılmış olduğu,

davalı ...'ye yapılan başvuru ise davalı sigorta şirketi tarafından 17.09.2020 tarihinde teslim alınarak .... sayılı hasar dosyası açıldığını, ancak herhangi bir cevap verilmediğini, meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkillerimizin babası müteveffa ...ölümü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, yapılacak bilirkişi incelemeleri sonucunda gerçek miktarın belirlenmesinden sonra, belirlenecek miktara göre talebimizi arttırmak üzere şimdilik;

... için 10.000,00-TL maddi tazminatın olayın meydana geldiği 04.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, ... için 200.000,00-TL, ... için 200.000,00-TL olmak üzere toplam 400.000,00 TL manevi tazminatın olayın meydana geldiğini 04.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... tarafından verilen davaya cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafından müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminatı ve limitleri ile sınırlı olduğunu, davacı... yaşı da göz önünde bulundurulduğunda destek yaşını geçtiği dolayısıyla destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanamayacağını, davacı, sigorta şirketinin başvurusunu değerlendirmesi için gereken evrakları ulaştırmadığından, şirketin temerrüdünün söz konusu olmadığını, başvuru ile birlikte başvuruya ek olarak gönderilmesi gereken evrakın ....

Genel Şartları'nda ve poliçede düzenlendiğini, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davaya konu olan kazada, müteveffanın içerisinde bulunduğu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası müvekkilince düzenlenen aracın sürücüsünün meydana gelen kazada kusuru bulunmadığını, müteveffanın içerisinde bulunduğu ... plaka numaralı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında kusuru olmadığını, gerek kaza tespit tutanağındaki belirlemelere göre, gerek soruşturma/kovuşturma dosyasındaki belirlemelere göre açık olduğunu,

bu durumda sigortalının sorumluluğunu yüklenen müvekkili sigorta şirketinin de bir sorumluluğu olmayacağını, yine; ... plaka numaralı araç sürücüsünün kaza esnasında alkollü olduğunun tespit edildiğini, kazanın salt alkol etkisiyle meydana geldiğini ve müvekkili şirket sigortalısının kusuru olmadığının açık olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunu kabul etmemekle birlikte, şayet tazminat hesabı yapılacak ise müteveffanın müterafik kusurunun ve hatır taşıması hükümlerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini, zira, müteveffanın sigortalı araç sürücüsünün arkadaşı olup, kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığını, müteveffanın,

müterafik kusurlu olduğunun ve ayrıca somut olayda hatır taşıması hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminatı ve limitleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin somut olayda tazminat sorumluluğu olduğunu kabul etmemekle birlikte; müvekkilinin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami olarak poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, .... davacılara yapılan ödemelerin tazminat hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğini, ... tarafından davacıya işbu trafik kazası nedeniyle bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılarak,

şayet ödeme yapıldı ise, ödenen meblağın güncellenerek tazminat hesabından mahsubu gerekmektedir. davacının avans faiz talebinin de hukuka uygun olmadığını, davanın sigortalı ... ...) ihbarını, haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu olaya karışan .... plakalı ... adına kayıtlı aracın ... poliçe numarası ile 23.09.2019-2020 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, söz konusu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere,

bedeni zararlarda azami 410.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin teminatı dışında kaldığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ödeme yapılmış olup, müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, davacı tarafından müvekkili sigorta şirketine dava konusu kaza nedeniyle yapılan başvuru üzerine ...numaralı hasar dosyası açıldığını, işbu hasar dosyası kapsamında 08.10.2020 tarihinde davacı ... için 7.171,11-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket doğru şekilde ödeme yapmış olup,

davacının müvekkili şirketten talep edebileceği fark tazminat tutarı bulunmadığını, öncelikle davacı tarafından müvekkil şirket sigortalısı ... plakalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı istenebilmesi için, müteveffa ...davacıların desteği olduğunun ispatlanması gerektiğini, dava konusu kaza nedeniyle tazminat hesabı yapılmasına karar verilmesi halinde hesaplamanın, sigorta aktüerleri yönetmeliği uyarınca hazine müsteşarlığınca yetkilendirilen aktüerler listesine kayıtlı,

lisanslı aktüerler tarafından ve trh 2010 ulusal mortalite tablosunda yer alan verilere göre yapılması gerektiğini, davacıların dava konusu kaza nedeniyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu tazminat “ancak dava tarihinden itibaren” işleyecek “yasal faiz” ile birlikte talep edilebileceğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından davacı için ödeme yapılması nedeniyle herhangi bir sorumluluğu kalmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkillerinin adresinin dava dilekçesinde belirtildiği üzere ... olması gerektiğini, işbu açıklanan nedenlerle yetki itirazında bulunduklarını, hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunun göz önüne alınması gerektiğini, davacının işbu davayı hak düşürücü sürede açmış olduğu ve talep haklarının zamanaşımına uğramış olduğunun tespiti gerektiğini, zamanaşımı defi'inde bulunduklarını, davacılar meydana gelen trafik kazasında müvekkillerinin kusurlu olduğunu iddia etmiş ise de davaya konu edilen kaza da araç sürücüsü ...'ın ve araç sahibi Makbule'nin bir kusuru bulunmadığını,

kusur tayininde yalnızca kaza sonrası tutulan tutanaklara itibar edilmesinin mümkün olmadığını, bu manada kaza mahallinde yapılacak keşif sonrası tanzim edilecek bilirkişi raporları neticesinde, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, müvekkili şehirlerarası yolda seyr etmekte iken, tali yoldan gelen ve dur uyarısına rağmen durmayan ...'nın kullandığı aracın aniden önüne çıkması sonucu söz konusu kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin aracı ile hız sınırına ve sinyallere, uyarı levhalarına uyarak aracı kullandığını,

mezkur kazada uyarı levhalarını göz ardı eden tali yoldan aniden müvekkilin aracın önüne çıkarak kazaya sebep olan davacıların murisi... % 100 kendisi kusurlu olduğunu, tazminat taleplerinin davacı tarafından bir zenginleşme aracı olarak kullanılmak istendiğini, nitekim kaza tarihindeki poliçe limitinin bir kaç kat fazlası tazminat talep edilmesi dahi zenginleşme iradesinin hakim olduğunu ortaya koyduğunu, davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı istenebilmesi için, müteveffanın davacıların desteği olduğunu ispatlaması gerektiğini,

davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için müteveffa ile davacılar yönünden düzenli ve eylemli yardımın varlığı gerektiğini, tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla usulü ve esasa yönelik itirazlarını tekrarla; müvekkillerinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı nedeniyle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. maddesinin ilk cümlesinde; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu; 53.maddesinde ise ;ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar tazminatı gerektirir zarar türleri arasında sayılmıştır.

Dava konusu kazaya karışan ... plakalı araçların davalı sigorta şirketleri nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğu görülmüştür.

Davacının murisinin gelirine dair bilgi ve belge sunulmadığından davacının geliri asgari ücret olarak kabul edilmiştir.

...ya müzekkere yazılarak kazadan dolayı davalıya ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, verilen cevapta ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.

Toplanan tüm bilgi ve belgeler kapsamında bilirkişiden rapor alınmıştır.Mahkememizce aldırılan 17/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda;

... yukarıda açıklanan 2918 sayılı karayolları trafik kanununun asli kusurlardan 84/e. Diğer kusurlardan 57/b-4 md ve 47/1c md kurallarını ihlalen % 70 asli kusurlu,... yukarıda açıklanan 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 52/1a- md kuralını ihlalen % 30 tali kusurlu olduğu, davacının murisi ...'in hayatını kaybetmesi nedeniyle davalıdan talep edebileceği maddi zararın... yönünden 254.966,12 TL, ... yönünden 99.822,62 TL olduğu,

davacının 10.000,00-TL destekten yoksun kalma maddi tazminat talebinin olduğunu, hükmedilecek tazminata temerrüt (davalı şirketelak sigorta) başvuru tarihi olan 16. 020 tarihini izleyen 8 iş günü sonrası 29.09.2020, davalı şirkete (...) başvuru tarihi olan 17.09.2020 tarihini izleyen 8 iş günü sonrası 30.09.2020, tarihinden itibaren ... . sayılı emsal nitelik taşıyan düzelterek onama ilamında yer alan “ davacı vekilince avans faizi talep edilmiş, mahkeme de avans faizine hükmedilmiştir.

Oysa kazaya karışan ticari amaçla kullanılan bir araç olmayıp, hususi araç olduğundan yasal faize hükmedilmesi gerekmektedir.” öngörüsü gereği (kazaya karışan araç hususi olmakla) yasal faiz işletilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Davacılar vekili 20/06/2024 tarihli dilekçesi ile; müvekkili ... için 10.000,00 TL olan maddi tazminat taleplerini 344.788,74 TL artırarak 354.788,74 TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap ve hesap raporu birlikte değerlendirildiğinde; 04.07.2020 tarihinde meydan gelen kazada davacı ... babasının öldüğü , davacının babasının ölümü nedeniyle onun desteğinden yoksun kalmış olduğu, bu itibarla davacının bakiye destekten yoksun kalma tazminatını karşı tarafın kusuru oranında ve karşı tarafın birlikte zarara sebebiyet veren olarak müteselsil sorumluluk kaidesince talep edebileceği ve kazaya karışan aracın ticari kullanıma tahsil edilmiş bir araç olmaması nedeniyle davalıların yasal faiz ile sorumlu olacağı anlaşıldığından davacı ...'in maddi tazminat isteminin kabulü ile, .... Yönünden 30.09.2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, karar verilmiştir.

Haksız bir fiile maruz kalan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olayda, olay tarihi,davalıların haksız fiilinin ve kusurunun derecesi, olayın oluşu, kazaya ve yaralanmaya sebep araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu oluşu, ve aracın sevk ve idare edilmesi husunda dikkat ve özenin gösterilmememiş oluşu, meydana gelen zararın niteliği, tarafların ekonomik ve sosyal durumu dikkate alınarak manevi tazminatın duyulan elem ve ızdırabın bir nebze olsun giderilebilecek miktarda kendine has ölçüde bulunması,

aleyhine hükmedilecek için ekonomik çöküntüye sebebiyet vermeyecek miktarda tayini gerektiğinden ve davacıların babalarının ölümü nedeniyle elem duymalarının muhakkak olacağı kabul edilerek davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, ... için 70.000,00 TL, ... için 70.000,00 TL manevi tazminatın 04.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,fazlaya ilişkin istemin reddine,

... ¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.