Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/256 K.2025/56

T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/256 Esas - 2025/56

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/256 Esas

KARAR NO : 2025/56

DAVA

Bankaya karşı açılan Tazmiant

DAVA TARİHİ : 27/03/2023

KARAR TARİHİ : 24/01/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11.02.2025

Mahkememizde görülmekte olan Bankaya karşı açılan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket yetkilisi tarafından ciro ile takasa bırakılan 13/01/2018 keşide tarihli ... ...

Şubesinden verilen 68.300.00 TL lik keşidecisi Ali ...olan çekin keşide tarihinden önce 12/01/2018 tarihinde ... adına vekaleten davalı ...Bankası Yenişehir/...Şubesine ibrazından mütevellit zararın tazmini hakkında huzurdaki davayı açtıklarını, çekin keşide tarihi 13.01.2018 olup takasa bırakılan 68.300,00 TL'lik çek'in muhatap ...'a vekaleten T.C. ...Bankası Yenişehir/...Şubesine 12.01.2018 tarihinde ibrazı ile çekin 66.850.00TL'sinin karşılıksız olduğunu, takas sistemi kapsamında ödeme yapılmadığını belirtir kaşenin davalı banka çalışanlarınca çekin arkasına belirtildiğini, bu nedenle çek keşidecisi dava dışı ...Tavukçuluk Gıda Tur.

Tar. İnş. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... İcra Dairesi'nin 2018/1 dosyasında 17/01/2018 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, takibin dayanağının ... AŞ ... Şubesi'nin E1-0086189 seri numaralı, 13/01/2018 keşide tarihli 68.300,00-TL bedelli bir adet çek olduğunu,

Dava dışı keşideci şirket yetkilisi hakkında taraflarınca yapılan başvuru üzerine, ... İcra Ceza Mahkemesine ait 2018/6 Esas, 2019/82 Karar sayılı dosyasında sanık hakkında eylemine uyan 5941 sayılı kanunun 5/1 maddesi uyarınca takdiren 1000 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, akabinde kararın istinaf edilmesi üzerine,

13/01/2018 keşide tarihli çekin keşide tarihinden önce 12/01/2018 tarihinde T.C. ...Bankası Yenişehir/...Şubesine ibraz edildiği çekin ibraz tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5941 Sayılı Kanunun geçici 3/5 maddesine göre çekin ibrazı geçersiz olduğundan’’ bu çekle ilgili olarak verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiş olduğunu, hal böyle olunca davalı banka tarafından süresinden önce ibraz edilen çeke karşılıksızdır ibaresi verilmemesi gerekirken verilmiş olduğunu, davalı bankanın bu işlemi ile davacının çek'den doğan tüm hukuki yolların kapanmasına neden olduğunu ileri sürerek,

müvekkili şirketin 13.01.2018 tarihinden itibaren tahsil edemediği 68.300.00TL alacağından mütevellit zararının en yüksek ticari faizi ile davalı bankadan tazminine ve bu çekin tahsiline yönelik icra, icra ceza mahkemesi ve istinaf yolundaki yargılama harç masraf ve giderlerinin en yüksek ticari faizi oranında tazminine yargılama ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davaya ilişkin yetki, görev, husumet ve zamanaşımı itirazları bulunmakta olup öncelikle davanın usulden reddini talep ettiklerini, hukuki yarar dava şartı yerine getirilmeden dava açılması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini, HMK-114/1-h maddesine göre davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması, dava şartı olduğunu, buna karşın, müvekkili banka aleyhine açılan mezkur davada, davacının hukuki yararı bulunmadığını, Şöyle ki; ...

Yem Hammaddeleri ve Tarım Ürünleri Tic. Ltd. Şti. tarafından ...Bankası Yenişehir-...Ticari Şubesine 25.12.2017 tarihinde ... ait olan 13/01/2018 keşide tarihli keşidecisi ...Tavukçuluk Gıda Turizm Tarım İnşaat Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ait 68.300,00-TL’lik çeki takasa verdiği,

çekin takas sisteminden 13.01.2018 tarihinin hafta sonu olması nedeni ile 15.01.2018 tarihinde takas sisteminin çalıştırıldığı ve 16.01.2018 tarihinde hesapta yeterli karşılık bulunmaması ile "karşılıksız" olarak işlem gördüğünü, banka personelinin ise çekin arkasına sehven "...'ın vekaleten işbu çek 12.01.2018 tarihinde ibraz edildiğini, çek bedeli, yasal garanti tutarı ve hesap bakiyesi toplam tutarı içinde kaldığını davanın açılmasında müvekkili bankanın kusuru bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

DELİLLER

-Çek örneği: ... AŞ ... Şubesi'nin E1-0086189 seri numaralı, 13/01/2018 keşide tarihli 68.300,00-TL çek,

-... İcra Dairesi'nin 2018/1 dosya örneği

- ... İcra Ceza Mahkemesi'nin 2018/6 Esas, 2019/82 Karar sayılı karar örneği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi'nin Esas No : 2021/2626 Esas, 2022/443 Karar sayılı ilamı

-Banka kayıtları

-Bilirkişi raporunda özetle; Davalı bankanın davaya konu işlemle ilgili olarak herhangi bir sorumluluğunun olmadığı görüşüne varıldığını, sayın mahkeme tarafından davalı Bankanın, TBK'nun 66. maddesi uyarınca “adam çalıştıran” sıfatı ile kusurlu olduğu ve bu nedenle de sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılması durumunda, davalı bankanın dava konusu çekle ilgili olarak, dava tarihi 27.03.2023 tarihi itibariyle sorumlu olduğu tutar 68.300,- TL anapara, 55.692,45 TL faiz ve 2.784,58 TL BSMV olmak üzere toplam 126.777,03 TL olarak hesaplandığını belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı bankaya karşı açılan tazminat talebine ilişkindir. Davacı vekilince açılan dava ile; davacının yetkili hamil olduğu, dava dışı şirket tarafından keşide edilen çekin keşide tarihinden evvel davalı bankaya ibraz edilmiş olmasına rağmen, davalı banka çalışanlarınca çek üzerine karşılıksızdır şerhinin verildiği, bu nedenle çekten doğan hakların kaybına neden olunduğu ileri sürülerek çek bedelinin davalıdan tahsilinin istendiği anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamına göre;

Davacı ... Yem Hammaddeleri ve Tarım Ürünleri Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...Bankası A.Ş. Yenişehir/girişimci Şubesine hitaben verilen 25.12.2017 tarihli Senet Tevdi Mektubu ile, aralarında davaya konu 0086189 no'lu, 13.01.2018 keşide tarihli, 68.300,-TL bedelli, ... ... Şubesine ait çekin de bulunduğu 15 adet ve toplam bedelleri 327.815,67 TL olan çeklerin tahsil cirosu ile davalı bankaya teslim edildiği, ... ...

Şubesine ait E1-0086189 seri no'lu çekin, ...Tavukçuluk Gıda Tur. Tar. İnş. Taş. San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ... Yem Hammaddeleri ve Tarım Ürünleri Tic. Ltd. Şti, lehine 13.01.2018 tarihinde 68.300,- TL üzerinden keşide edildiği, bahse konu çekin arka yüzünde lehdar ... Yem Hammaddeleri ve Tarım Ürünleri Tic. Ltd. Şti.'nin ciro imzası ile “İş bu çek 12.01.2018 tarihinde ibraz edilmiştir. Hesap bakiyesi O (sıfır) TL'dir. 66,890, TL kısmı karşılıksızdır.

Ancak, takas sistemi kapsamında ödeme yapılamamıştır. ... adına vekaleten T.C. ...Bankası A.Ş. Yenişehir/...Girişimci Şube” ibaresi ve Uzman ... .... ... ... ... ... ... ... ... 'in imzalarının bulunduğu anlaşılmakta ise de, banka kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde tanzime edilen raporda ifade edildiği üzere, dava dosyası içerisinde yer alan, T.C. ...Bankası A.Ş.

Yenişehir/...Ticari Şubesine ait Takas Çekleri izleme ekran görüntüsünde; davaya konu 0086189 no'lu 68.300,- TL çekin “yeterli karşılığı olmayan çek” açıklaması ile iade edildiği, bu çekin takas tarihinin 15.01.2018 ve muhasebe tarihinin de 16.01.2018 olduğu, buna göre, davalı bankaya tahsil cirosu ile teslim edilen 13.01.2018 keşide tarihli dava konusu çekin, keşide tarihi olan 13.01.2018 tarihinin Cumartesi gününe denk gelmesi nedeniyle 15.01.2018 tarihinde (düzenleme tarihinden sonra) takas işlemine tabi tutulduğu ve karşılıksız olması sebebiyle iade edildiği,

çekin arkasına sehven ''12.01.2018 tarihinde ibraz edilmiştir'' şerhi işlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki davada davacı vekilince açılan dava ile, davalı bankanın çek arkasına hatalı ibraz tarihi işlemiş olması nedeni ile çekden doğan tüm hakların kaybedildiği ileri sürülerek çek bedelinin ve ferilerinin davalıdan tahsili için dava açıldığı anlaşılmakta ise de,

kıymetli evrak niteliğinde olup, bir ödeme vaadi değil ödeme aracı niteliğinde olan çek nedeni ile kullanılacak tek yasal hakkın ''karşılıksız çek keşide etmek suçu nedeni ile şikayetçi olma hakkı'' olmadığı, bu hususun uygulamada çek bedelini ödemeye zorlamak amacıyla kullanılan bir araç olduğu anlaşılmakla birlikte, davacı şirketin davaya konu çek üzerinde Lehdar sıfatıyla yer almasına göre keşideci ile aralarında bulunan akti ilişki kapsamında Türk Ticaret Kanunu kapsamında ve Türk Borçlar Kanununda yer alan zamanaşımı süresi içinde her zaman keşideci şirketten talepte bulunabileceği,

nitekim davacı tarafça dava dışı çek keşidecisi ...Tavukçuluk Gıda Tur. Tar. İnş. Taş. San.ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine başlatmış bulunduğu, ...

İcra Dairesi'nin 2018/1 dosyasında icra takibi yapıldığı ancak 22.11.2021 tarihinde takipsiz bırakılması neticesinde dosyanın tahsilat yapılmaksızın kapatılmış olduğu, dava dışı borçlunun haczedilecek malının bulunmaması vb nedenler ile icra takibinin infaz kabiliyetinin olmaması hali ile davalı bankanın eylemi ile çek'den doğan hakların kaybına neden olunduğu hususlarının birbirinden farklı kavramlar olduğu, dosya kapsamına göre, davalı bankanın eylemi ile davacının uğradığını ileri sürdüğü zarar arasında illiyet bağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.