Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/308 K.2023/664

Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2017/308 Esas

KARAR NO : 2023/664

HAKİM : .... KATİP : ....

DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. ....

DAVALI : 1-) .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... Av. ....

DAVALI : 2-) .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA : ESER SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN ALACAK

DAVA TARİHİ : 20/06/2016

KARAR TARİHİ : 16/10/2023

YAZIM TARİHİ : 16/11/2023

Mahkememizde açılan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili ; davalı ... ile diğer davalı ... şirketi arasında 01/02/2013 tarihli meclis kararı uyarınca eser sözleşmesi imzalandığını, bu kez davacı ile davalı ... ... arasında 07/04/2014 tarihli "tuğla, duvar veya brüt beton üzeri, kaba, karışık saten alçı sıva ve şap işlerinin yapılmasını" içerir alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığını, davacının üstlendiği tüm işleri eksiksiz tamamlandığını, davalı şirketin iş kabul belgesi düzenlediğini, hakediş raporları düzenlenmekle birlikte ödemelerin süresinden sonra ve eksik yapıldığını, ödemelerden haksız kesintiler yapıldığını,

iş Ekim 2015 tarihinde teslim edildiği halde geç ve eksik ödeme ile birlikte ileri vadeli çekler verilerek yapılan ödemelerden dolayı davacının borçlarını ödemekte zorlandığını, bakiye alacaklarının 127.095,30 TL olduğunu, davalı iş veren ... sözleşmenin tarafı olduğu için, davalı ...'nın ise ... ile olan sözleşmelerinin 14.maddesi uyarınca talep edilen alacaklarından sorumlu olduğunu, düzenlenen ihtarnamelere rağmen ödeme yapılmadığını, alacak davası ile faiz talep edilmekle birlikte, faizin davacı tüm zararlarını karşılamadığını, bu nedenle de ayrıca menfi ve müspet zararlarının da oluştuğunu belirtip,

127.095,30 TL bakiye iş bedeli alacağı, 500,00 TL müespet ve 500,00 TL de menfi zararlarının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

YANIT

Davalı ... vekili ; sözleşme ....'da imzalandığı için .... Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, davacının üstlendiği işleri sözleşme hükümlerine uygun ve eksiksiz yerine getirmediğini, iş sahasını da terk ettiği için ayıp ve eksiklikleri kendilerinin giderdiğini, yokluklarında yapılan tespit ve düzenlenen raporu kabul etmediklerini, yaptıkları ödemenin iş bedelini karşılaması nedeniyle davacıya borçlu olmadıklarını, teminat kesintisinin kendilerine ödenmediğini, faiz ile karşılanmayan menfi ve müspet zararın ne olduğu ile varlığının kanıtlanması gerektiğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili ; kendileri ile davalı ... arasında eser sözleşmesi imzalandığını, davacı ile imzalanan alt yüklenicilik sözleşmesinin tarafı kendileri olmadığı ve asıl sözleşmeleri ile alt yüklenicinin alacaklarını ödeme konusunda taahhütleri de olmadığı için alacağın kendilerinden talep edilmeyeceğini belirtip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

-Davalılar arasında imzalanan asıl eser sözleşmesi, -Davacı ile davalılardan ... arasında imzalanan alt yüklenicilik sözleşmesi, -Yapılan işlerle ilgili düzenlenen hakediş raporları, yapılan ödemeler ile ilgili kayıtlar, - .... D.İş sayılı dosyası için düzenlenen rapor, -Tanık beyanları, -Tarafların düzenledikleri ihtar ve tebliğ belgeleri, -Bilirkişi raporları, -Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki talep ; davacı ile davalı ... şirketi arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında ödemelerin geç ve eksik yapıldığı iddiası ile faiz ile karşılanmadığı söylenen menfi ve müspet zarar ile 127.095,30 TL imalat alacağının her iki davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Dava başlangıçta .... Mahkemeleri'nde açılmış, süresinde gerçekleşen yetki itirazı üzerine verilen yetkisizlik kararı ve davacı tarafın süresinde gerçekleşen gönderme talebi üzerine dava mahkememizin yukarıda belirtilen esas numarasına kaydedilmiştir.

Davalı ... ile diğer davalı ... şirketi arasında 09/04/2013 tarihli Meclis kararı uyarınca .... Parsel'de kayıtlı arsa üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında iş yapımı konulu eser sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmenin 2. maddesinde açıkça işin anahtar teslimi olduğu belirtilmiştir. Daha sonra davalı ... şirketi üstlendiği iş ile ilgili olarak davacımız olan şirketle aralarında 07/04/2014 tarihli alt yüklenicilik sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme ile davacımız .... Blokların tuğla duvar veya brüt beton üzeri kaba, karışık saten alçı sıva yapılması ve 400 dozlu şap atılması işini KDV dahil 350.000,00 TL bedel ile üstlenmiştir. Sözleşmenin garanti süresi geçici kabul tarihinden başlayarak 12 ay olarak belirlenmiştir.

Davacı tarafın alacak isteminin dayanakları;

-Ödenmeyen imalat alacağı için 127.095,30 TL,

-İş bedellerinin geç ve eksik ödemesi dolayısı ile faiz ile karşılanmayan zararlar oluştuğu belirtilip müspet ve menfi zarar olarak ayrı ayrı 500,00 TL'nin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı taraf sözleşme ile üstlendiği işleri eksiksiz ve ayıp olmaksızın tamamlayıp davalı ...'ya teslim ettiklerini, halen ödenmeyen imalat alacaklarının 127.095,30 TL olduğunu, ayrıca davalı ...'nın belirlenen ödeme planına sadık kalmadığını, ödemelerin kararlaştırılan tarihlerden sonra ve eksik yapıldığını, müvekkilinin ileri vadeli çekleri almaya zorlandığını, bu nedenle malzeme aldığı kişiler ile çalışanlara ücret ödemesi yapamadığını, ekonomik olarak zora girdiklerini, davada faiz talep edilmekle birlikte faizin tüm zararlarını karşılamadığını belirtip,

ayrıca müspet ve menfi zararlarının da davalı ... şirketi'nden tahsiline karar verilmesini istemektedir. Davacı taraf ayrıca davalılar arasında imzalanan sözleşmenin 14. maddesindeki " ... (...) işçilerin hakedişleri ile inşaatta kullanılacak malzeme bedellerini zamanında ödemekle yükümlüdür.

Zamanında ödenmeyen işçilik alacakları idare (...) tarafından ... nam ve hesabına ödenir, ödenen miktar yükeniciden (...) tahsil edilir." hükmüne dayanarak iş bedeli alacağının diğer sorumlusunun da ... olduğunu ileri sürmektedir.

Davalı ..., davacının üstlendiği işi sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapıp ayıp ve eksiklik olmaksızın teslim etmediğini, eksiklikleri kendilerinin giderdiğini, davacının bu nedenle kendilerinden alacaklı olmadığını ileri sürmektedir.

Bilirkişi raporlarında da açıkça belirtildiği gibi, başlangıçta iş bedeli KDV dahil sabit bir fiyat olarak belirlenmiş olmakla birlikte; her iki tarafın birlikte düzenlendiği ve çekince ileri sürmediği 15 adet ara, 1 tanesi kesin hakediş olmak üzere 16 hakediş düzenlenmiş olup, hakedişlere konu iş miktarı ve bedeli dikkate alındığında işin götürü bedelli değil, birim fiyat esasına göre sürdürülüp sonuçlandırıldığı kabul edilmiştir.

Her ne kadar taraflar arasında geçici kabul adı altında bir tutanak düzenlenmemiş ise de; taraflar arasında 16 nolu kesin hakediş düzenlenmiş ve itirazsız olarak 22/02/2016 tarihinde yine taraflarca imzalandığı için kesin hakediş yapılmakla, geçici kabulün yapıldığını kabul etmek gerektiği yönünde görüş oluşmuştur.

Taraflar arasında 22/02/2016 tarihinde çekincesiz olarak düzenlenen kesin hakediş tutanağında işle ilgili eksiklikler ve bedeli olan 41.115,54 TL'nin davacı nam ve hesabına ... tarafından yaptırıldığı kabul edilip, bu miktar kesin ahakediş alacağından kaynaklanan davacı imalat alacağından mahsup edilerek, davacı imalat alacağı belirlendiği için aynı eksiklik giderim bedelinin yeniden davacı alacağından mahsup edilemeyeceği kabul edilmiştir.

Sonuç olarak davaya konu işin 22/02/2016 kesin hakediş düzenlenme tarihinde eksiklikleri ile birlikte davalı ... tarafından teslim alındığı, eksikliklerin bedelinin ise 41.115,54 TL hesaplanıp davacı imalat alacağından mahsup edildiği anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı ... arasındaki sözleşmenin garanti süresi ile ilgili bölümünde de belirtildiği gibi, kesin hakedişin düzenlendiği 22/02/2016 tarihinin aynı zamanda geçici kabul tarihi de sayılması gerektiği, ayrı bir geçici kabul tutanağı düzenlenmediği için 22/02/2016 tarihinden itibaren 12 ay süre ile davacı alt yüklenicinin kendisi tarafından yapılan imalatların ayıp ve eksikliklerinden dolayı 22/02/2017 tarihine kadar davalı işveren ...'ya karşı sorumlu olması gerektiği kabul edilmiştir.

Davacı tarafından yapılan imalatlar yönünden .... D.İş sayılı dosyasına sunulan 07/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda, keşif tarihi itibariyle alçı sıva işlerindeki hatalı imalatın davalı ... çalışanları tarafından düzeltme işlemlerinin yapıldığı belirlenmiştir. Tespit bilirkişisi hatalı işlerle ilgili davalı ... giderini de hesaplamış ise de.

22/05/2023 tarihli 2.heyet raporunda da belirtildiği gibi; tespit raporunun kesin hakediş tarihi olan 22/02/2016 tarihinden 2 ay sonra düzenlendiği, bu iki aylık sürede davacının yaptığı imalatlar üzerinde işveren ... tarafından değişiklik yapılmış olabileceği, keşif anında davalı ...'nın davacının yapmış olduğu imalatlar üzerinde düzeltmeler yapıyor olduğu, tespit raporundaki eksiklik bedellerinin hesaplama şeklinin varsayıma dayandığı,

bu nedenle kesin hakedişin düzenlendiği tarihte eksik ve ayıplı işlerin görülüp, bedelinin 41.115,54 TL olarak karar altına alınıp davacı imalat bedelinden düşümü yapılmış olması nedeniyle kesin hakedişte görülmeyen kimi ayıp ve eksikliklerin 07/06/2016 tarihli tespit bilirkişi raporunda belirlenmesinin makul olmadığı, sonuç olarak davalı ...'nın tespit işlemi sırasındaki faaliyetlerinin eksik ya da ayıplı işle ilgili olmadığı kabul edilmiştir.

Buna rağmen davalı ... ayıp ve eksiklikleri giderdiği gerekçesi ile 17 adet 3. şahıs faturasına dayandığı için bu faturalarda ayrıca irdelenmiştir.

22/05/2023 tarihli raporu düzenleyen heyetin raporunun 15 ve 16.sayfalarında yaptığı değerlendirmeden de anlaşıldığı gibi, taraflar arasında biri kesin hakediş olmak üzere toplam 16 hakediş düzenlenmiş olup, kesin hakedişin 22/02/2016 tarihinde düzenlendiği, davalı ...'nın dayandığı 16 adet faturanın tarihlerinin kesin hakediş tarihinden önce olup, 22/02/2016 tarihli kesin hakedişte bu faturalar nedeniyle davacı alacağından 41.115,54 TL mahsup edildiği için bu faturalar nedeni ile davacı alacağından ikinci kez kesinti yapılamayacağı kabul edilmiştir.

Davalı ...'nın dayandığı 17. fatura boya alımına ilişkin olup, davacının imzaladığı sözleşmede işin " .... Blok Tuğla duvar veya brüt beton üzeri kaba, karışık saten alçı sıva yapılması" olarak tanımlandığı, sözleşme kapsamında davacının boya imalatı yapacağına ilişkin düzenleme olmadığı için 17. fatura bedelinin de davacı alacağından mahsup edilemeyeceği kabul edilmiştir.

Davalı ... ayrıca 3.şahıs ile yaptığı hakediş bedelinin (... - ...) davacının yaptığı işle ilgili olduğunu, bu bedelin de davacı alacağından mahsup edilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de; hakedişte alçı imalatı yanında boya teminatı da yer aldığı, sözleşmede davacının üstlendiği boya imalatı olmadığı gibi ödemenin ayrıntı belirtilmeksizin düzenlenen 3.kişi hakediş bedelinin de davacı imalat alacağından düşülemeyeceği kabul edilmiştir.

Tüm bu değerlendirmeler sonrasında; davacının kesin hakedişe bağlı imalat alacağının KDV dahil 2.035.201,98 TL olduğu, tarafların itirazsız düzenlediği .... nolu kesin hakedişteki 202.080,49 TL kesintilerin sonrası kesintili toplam imalat bedelinin 1.833.121,49 TL olduğu, 86.237,39 TL nakit teminat iadesi sonrası davacının imalat nedeniyle oluşan toplam alacağının 1.919.358,88 TL olduğu, davalı ...'nın 86.134,51 TL ... ve 1.699.415,00 TL çek ve EFT ödemesi sonrası toplam ödemenin 1.785.549,51 TL olduğu, bu hali ile davacının bakiye imalat alacağının (1.919.358,88 TL alacak - 1.785.549,51 TL ödeme = 133.809,37 TL) 133.809,37 TL olduğu, bu alacağın davacının kendi akidi olan ... şirketi'nden talep edebileceği kabul edilmiştir.

Davacı ile davalı ... arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi ... ile davalı ... şirketi arasındaki eser sözleşmesinin 14.maddesi incelendiğinde; bu maddeye göre asıl işveren olan ...'nin ancak ... ile imzaladığı sözleşmede ...'nın çalıştırdığı işçiler için yapılamayan ödemeyi işçilere yapıp ... hakedişlerinden kesmesinin mümkün olduğu, ...'nın alt yüklenicisi olan davacının sözleşmenin bu hükmüne dayanarak ...'nden talepte bulunamayacağı kabul edilmiştir.

Davacının bir diğer talebi ödemelerin eksik, süresinden sonra ve ileri vadeli çekler ile yapıldığı, bu dava ile imalat alacağına faiz istenilmekle birlikte, faizin davacının tüm zararını karşılamadığı gerekçesi ile gerçekleştiği belirtilen munzam zarar talebine ilişkin olup, davacının bu dava ile bakiye imalat alacağı da dahil tüm imalat alacağının hüküm altına alındığı, ancak sözleşme hiç ifa edilmeseydi yapmayacağı gider türünden olan menfi zararları söz konusu olacak idi. İmalat bedeli bu hali ile tam olarak hüküm altına alındığı için menfi zararların (sözleşme yapılmasa idi yapılmayacak olan harcamalar) talep edilmesinin mümkün olmadığı kabul edilmiştir.

Davacının bir diğer talebi müspet zarar olup, ileri vadeli çeki ödeme aracı olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra ödemenin geciktiğinden söz edemeyeceği, imalat alacaklarının geç ödendiği iddiası yönünden ise, alacaklarının çekince ileri sürülmeksizin tahsil edildiği, ayrıca tahsilatın geç yapılması nedeniyle kaçırılmış fırsat ve buna bağlı gelir kaybı olduğu da ispat edilemediği için bu talebin de reddi gerektiği kabul edilmiştir.

Bakiye imalat alacağı dosya kapsamına göre 133.809,37 TL olup, taleple bağlı kalınarak 127.095,30 TL'nin davalı ... şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği, davacının düzenlediği ve ödeme yapılması isteğini içeren ihtarın 05/02/2016 tarihinde davalı ...'ya tebliğ edildiği, verilen 3 günlük ödeme süresinin tamamlandığı 09/02/2016 tarihinde davalı yönünden temerrütün gerçekleştiği, tarafların tacir olmaları nedeniyle alacağa avans faizi uygulanması gerektiği kabul edilip aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip .... Hakim ....