Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/84 K.2021/157

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan taşeron/yüklenici sözleşmesi uyarınca müvekkilinin ödenmeyen hakediş alacaklarına ilişkin olarak fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında ....Yaşamkent isimli şantiyenin işi ile ilgili olarak anlaştıklarını, tüm hak edişlerin ödendiğini, davacının haksız bir şekilde açtığı davayı kabul etmediklerini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ATD vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirketi nezdinde duvar, tavan vs işlerin yapılması amacıyla inşaat işçisi olarak çalıştığını, kaldı ki davacının müvekkili şirkete bağlı şantiyede belirli iş akdine bağlı olmaksızın, ihtiyaç olması halinde sui jeneris bir iş ilişkisi çerçevesinde çağrıya bağlı olarak çalıştığını, davacı tarafın müvekkili şirketinde işçi olarak çalıştığını, davacı tarafın hiçbir nam ve ad altında müvekkilinden hak ve alacağı bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava; alacak istemine ilişkindir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticarî davalardır.

TTK 5/1.maddesi gereği ticarî davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Yargıtay 19. HD.'nin 2016/19351E- 2017/5869K. sayılı kararında özetle;"Mahkemece, görülen davanın hukuki niteliği itibariyle davalının davacı şirketle olan iş akdine aykırı davranması nedeniyle açılan menfi tespit davası olduğu, her ne kadar bono, kambiyo senedi olarak TTK'nda düzenlenmiş ise de kambiyo senedinin doğumuna neden olan temel ilişki işçinin iş akdine aykırı davrandığı iddiasına dayandığı, davalının tacir olmadığı, davanın TTK' nda sayılan mutlak ve nispi ticari dava niteliği bulunmadığı,

davada iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş.." verilen görevsizlik kararı onanmıştır. Aynı şekilde Yargıtay 15. HD.'nin 2018/1943E.-2018/4180K. ve 2018/1593E.-2018/3866K. sayılı kararlarında yine.

"6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlık için özel bir düzenleme bulunmadığından davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için tarafların tacir ve dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekir. İşin ticari iş olması davanın doğrudan ticaret mahkemesinde görülmesini gerektirmez.

Davacı ve davalının tacir olmadığı anlaşıldığından her iki tarafın tacir olma koşulu gerçekleşmediği için davaya bakmaya ticaret mahkemesi görevli olmayıp asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen gözetilmelidir.

Bu nedenle mahkemece davanın görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddi gerekirken esasın incelenip davanın reddine karar verilmesi ve Antalya Bölge Adliyesi 7. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması uygun bulunmuştur." ilgili kararlarda da görüldüğü gibi takibin konusunun kambiyo senedi olmasının davanın ticari dava olmasında yeterli görülmeyip temeldeki ilişkinin de ticari davaya vücut vermesi gerekmektedir.

Somut olayda, mahkememizce davacının tacir olup olmadığı hususlarına ilişkin araştırmalar yapılmış, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'na yazılar yazılmış, yazılan yazılara verilen cevaplarda davacının sadece potansiyel mükellefiyet kaydının bulunduğu, gelir veya kurumlar vergisi yönünden mükellefiyeti gerektirecek herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, Esnaf ve Sanatkarlar sicil kaydında yer almadığı, Ticaret Sicilinde ortağı, yetkilisi ya da sahibi olduğu herhangi bir şirket kaydına rastlanmadığı, sigortalı kaydı bulunduğu, tüm bu sonuçlara göre davacının gerçek kişi olup tacir sıfatına sahip olmadığı, davanın TTK'nda sayılan mutlak ve nispi ticari dava niteliğinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemelerin görevi, dava şartıdır. (HMK m. 114/(1)-c)

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. (HMK m.115/(2))

Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Eldeki davada TTK m. 4/1 uyarınca; “her iki tarafın tacir olması” koşulu gerçekleşmediğinden ve para alacağından kaynaklanan ihtilâflar mutlak ticarî davalardan olmadığından; TTK m.5 gereğince, Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...