Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/385 K.2023/652

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/385 Esas

KARAR NO : 2023/652

HAKİM :... KATİP :...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/05/2023

KARAR TARİHİ : 12/10/2023

YAZIM TARİHİ : 12/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin eczane işlettiğini, müvekkili ile davalı arasında davalının işletmekte olduğu eczanenin devrine ilişkin sözlü anlaşma yapıldığını, bu nedenle davalıya 50.000,00 TL kapora ödemesi yapıldığını, kalan ödemenin 2022 yılının Ekim ayında yapılacağı şeklinde mutabık kalınmış olmasına rağmen akabinde davalının anlaşmanın aksine Ağustos ayının 15'inde 600.000,00 TL ödeme yapılmasını istediğini, müvekkilinin bu tarihte ödeme yapamayacağını bildirerek eczanenin devrine ilişkin göndermiş oldukları 50.000,00 TL'yi davalıdan geri istediğini, davalının bu parayı ödemediğini,

bu nedenle ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, davalının haksız itiraz ettiğini bildirerek itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememizin görevsiz olduğunu, davacı ile aralarında yazılı anlaşma bulunmadığını, TBK'nın 178.maddesine göre cayma parası kararlaştırılmışsa taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır, bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır, almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir maddesi nedeniyle davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

-.... esas sayılı dosyası, -Ödeme dekontu, taraflar arasındaki yazışmalar, -... kayıtları,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava taraflar arasında sözlü olarak kurulan eczane devir sözleşmesi sebebiyle davacının ödemiş olduğu meblağın iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın 50.000,00-TL'lik asıl alacak yönünden iptali talebine ilişkindir.

Davalı taraf görev itirazında bulunmuşsa da incelenen ticaret sicil kayıtlarında davalının tacir olduğu, davacının da bilanço esasına göre defter tuttuğu anlaşılmış olup tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan iş bu davada ticaret mahkemelerinin görevli olduğu kabul edilmekle görev itirazı reddedilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun “Genel Hükümler” başlıklı birinci kısmının “Borç İlişkilerinde Özel Durumlar” başlıklı dördüncü bölümünün üçüncü ayrımında bağlanma parası, cayma parası ve ceza koşulu (TBK m. 177-182) bir arada düzenlenmiştir. Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 156. maddesinde ise, hem pey akçesi (bağlanma parası) hem de cayma parası düzenlenmiştir. Daha önce tek bir maddede düzenlenen bu iki kurum TBK’da iki farklı maddede kaleme alınmıştır. TBK’nın 177. maddesinde bağlanma parasına yer verilirken, 178. maddesinde ise cayma parası açıklanmıştır.

Türk Borçlar Kanununun 177. maddesinde ‘’Bağlanma parası; sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel adet olmadıkça, bağlanma parası esas alacaktan düşülür.’’ şeklinde, T.B.K. nun 178. maddesinde ‘’Cayma parası: Cayma parası kararlaştırılmışa, taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır. Bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır, almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir.’’ şeklinde tanımlanmıştır.

Bağlanma parasının (pey akçesi) amacı, hem sözleşmenin yapıldığına delil oluşturmak hem de kısmi ifadır (....). Bağlanma parası, sözleşmenin geçerli olması için gerekli bir şekil şartı olmayıp sözleşmenin kurulduğu yönünde ispat aracıdır.

Sözleşme yapılır yapılmaz taraflardan birinin diğerine bir miktar para vermesinin ne gibi bir maksada dayandığı açık bir şekilde anlaşılamıyorsa verilenin bağlanma parası (pey akçesi) olduğu karine olarak kabul edilir (....). Verilen paranın cayma parası olduğunu iddia eden taraf bunu ispatlamak durumundadır.

Taraflar arasında yazılı olmayan eczane devir sözleşmesi yapıldığı, davacının davalıya bu sözleşme uyarınca 50.000,00-TL gönderdiği, sözleşme konusu eczanenin davacıya devredilmediği ve 50.000,00-TL'nin de iade edilmediği hususlarında uyuşmazlık yoktur.

Uyuşmazlık iş bu 50.000,00-TL'nin davalıdan talep edilebilir nitelikte olup olmadığı hususunda toplanmaktadır. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığından yukarıda zikredilen TBK 177 uyarınca bağlanma parası olduğunun karine olduğu ve aksini ispatlama görevinin davalıda olduğu sabittir. Davalı cevap dilekçesinde ödemenin cayma parası mahkeme aksi kanaatte ise ödeme dekontu açıklamasında kayıt bulunmaması nedeniyle bunun Yargıtay uygulamaları sebebiyle muaccel bir borç ödemesi olduğunu iddia etmektedir. Bir biri ile çelişen iki iddia değerlendirildiğinde davacının davalıya ödeme tarihi itibariyle muaccel bir borcu olmadığı anlaşılmıştır.

Davalının ödemeyi kabulü, davalının muaccel başka bir alacağının bulunması, ödeme dekontu ve davalı beyanları birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafından içeriği reddedilmeyip yalnıca delil olarak değerlendirilmeyeceği iddia edilen ... yazışmalarının yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğu, davalı asilin bu yazışmalarda parayı iade edeceğini defaatle beyan ettiği göz önünde bulundurulduğunda davalı uhdesinde bulunan 50.000,00-TL'nin bağlanma parası olduğu ve davacının devir gerçekleşmemiş olduğundan iadesini talep edebileceği, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan davanın kabulüne ve %20 icra inkar tazminatına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸ Hakim ... · ¸