Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/660 K.2024/585

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/660 Esas

KARAR NO : 2024/585

HAKİM : ...... KATİP : ......

DAVACI : ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ...... DAVALI : 1- ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ...... DAVALILAR : 2- ...... 3- ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : 4- ......

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 06/10/2023

KARAR TARİHİ : 10/10/2024

YAZIM TARİHİ : 10/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı işçi ...’e ...... sayılı ilamı sonucunda 36.070,01 TL’nin müvekkili şirketin hak ediş alacaklarından 11.01.2023 tarihinde kesildiğini, müvekkili tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden tutarın talep edildiğini, ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkili şirketin, taşeron davalıların işçilerine ...... tarafından ödenen tutarı hak edişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını,

mahkemece yaptırılacak müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin davalılarla yapılan hizmet alım sözleşmesinin ilgili maddeleri ile eki teknik şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçilere 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, müvekkiline ödenmesinin hüküm altına alınmasının talep edildiğini, ...... celbedilerek gelen evraklar, kurumlardan gelen kayıtlar ve re’sen araştırılacak sair sebeplerle;

fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 36.070,01 TL rücuen alacak miktarının ...... tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 11.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkilİ şirketteki işten ayrılma tarihinin Ağustos 2014 olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkilİ şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından dava dışı işçiye Mayıs 2013 - Ağustos 2014 tarihleri arasındaki çalışması için hak kazandığı kıdem tazminatının ödendiğini, dava dışı işçi tarafından açılan davanın, müvekkili şirkete ihbar edilmediğini,

müvekkili şirketin savunma hakkının kısıtlandığı ve müvekkili şirket tarafından dava dışı işçiye ödeme yapılmasına rağmen bu hususta beyanına başvurulmadığı dikkate alınarak müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında mahkemenize sunulan dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini,

Yargıtay İçtihatlarına göre ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarından son alt işveren sorumlu olduğundan söz konusu alacak için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunu kabul etmemekle birlikte, müvekkili şirket aleyhine açılan işbu davada, davacı şirketin hak edişinden kesilme tarihinden itibaren söz konusu alacaklara avans faizi işletilmesinin talep edildiğini, ancak şirketin temerrüde düşürülmediğini, şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemelerin,

işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirketteki işten ayrılma tarihinin Mayıs 2013 olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçi tarafından açılan davanın, müvekkili şirkete ihbar edilmediğini, müvekkili şirketin savunma hakkının kısıtlandığını ve müvekkili şirket tarafından dava dışı işçiye ödeme yapılmasına rağmen bu hususta beyanına başvurulmadığı dikkate alınarak müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

dava dışı işçinin müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından ve kıdem tazminatı şartlarından olan 1 yıl süreli çalışma şartını sağlamadığını ve kıdem tazminatına hak kazanmadığını, müvekkili şirketteki iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın sonlandıran dava dışı işçiye ilişkin kıdem tazminatının müvekkili şirketten talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, sorumluluğu kabul etmemekle birlikte dava dışı işçinin müvekkili şirket bünyesindeki çalışma dönemi değerlendirildiğinde Mayıs 2012 - Ekim 2012, Ekim 2012 - Ocak 2013,

Nisan 2013 - Mayıs 2013 tarihleri arasındaki çalışmalarından doğmuş işçi alacakları mevcut olsa dahi İş Kanunu uyarınca zamanaşımına uğradığını, mahkeme aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında mahkemeye sunulan dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı işçinin alt taşeron firmalarda çalıştığı sürelere oranlanarak sorumluluğun belirlemesi gerektiğini,

Yargıtay İçtihatlarına göre ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarından son alt işveren sorumlu olduğundan söz konusu alacak için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunu kabul etmemekle birlikte, müvekkili şirket aleyhine açılan işbu davada, davacı şirketin hak edişinden kesilme tarihinden itibaren söz konusu alacaklara avans faizi işletilmesinin talep edildiğini, ancak şirketin temerrüde düşürülmediğini, müvekkili şirketin davacı nezdinde dava konusu alacağı karşılar nitelikte bu işler için ayrılmış teminatı bulunduğunu,

taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkili şirket adına ödenen işçilik alacakları vs. olması halinde davacı tarafından müvekkili şirketin teminatından kesinti yapılması gerekirken işbu davanın açılması sözleşmeye aykırı olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin davacı nezdinde bulunan nakit teminat alacakları olması nedeniyle dava konusu taleplere karşı takas mahsup defi'nde bulunulduğunu, davanın esastan reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde takas mahsup definin kabulü ile davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirketteki işten ayrılma tarihinin Aralık 2015 olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından dava dışı işçiye çalışması için hak kazandığı kıdem tazminatının ödendiğini, belgelerin dilekçe ekinde sunulduğunu,

mahkeme aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında mahkemeye sunulan dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, Yargıtay İçtihatlarına göre ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarından son alt işveren sorumlu olduğundan söz konusu alacak için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler,

işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkil şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı nezdinde dava konusu alacağı karşılar nitelikte bu işler için ayrılmış teminatı bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkili şirket adına ödenen işçilik alacakları vs. olması halinde davacı tarafından müvekkili şirketin teminatından kesinti yapılması gerekirken işbu davanın açılması sözleşmeye aykırı olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu,

müvekkili şirketin davacı nezdinde bulunan nakit teminat alacakları olması nedeniyle dava konusu taleplere karşı takas mahsup defi'nde bulunulduğunu, davanın esastan reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde takas mahsup definin kabulü ile davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Rücuya konu ...... E. Sayılı dosyası, -Arabuluculuk dosyası, -İhale dosyaları, ödeme belgeleri, -Bilirkişi Raporu;

28/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tespit, değerlendirme ve ...... sayılı 17.11.2021 tarihli kararı dikkate alınarak gerçekleştirilen hesaplamalar sonrasında takdiri Mahkemeye ait olmak üzere davacı hak edişinden kesinti yapılan 36.070,01 TL’den davalıların sorumlu olduğu miktarların toplam 36.070,01 TL olarak hesaplandığı, yüklenici hisselerinin 5.486,57 TL ... ... Şirketi, 6.958,59 TL ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 4.349,11 TL ... ...

Şirketi ve 19.275,73 TL ... Şirketi şeklinde olduğu, Davalı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. firması tarafından dava dışı işçiye 26.12.2016 tarihinde banka kanalı ile 1.940,60 TL kıdem tazminatı açıklamalı ödeme yapıldığı, ... İnşaat Elekt. Turz. Nak.

A.Ş. firması tarafından dava dışı işçiye 16.12.2016 tarihinde tediye makbuzu ile 1.160,00 TL, 26.12.2016 tarihinde banka kanalı ile 230,59 TL toplam 1.390,59 TL kıdem tazminatı açıklamalı ödeme yapıldığı, davalılar tarafından gerçekleştirilen tazminatına ilişkin ödemelerin hesaplanan sorumluluk miktarından mahsubunun mahkemenin takdirinde olduğu, davalı ... İnş. San.Tic.Ltd.Şti. firmasının davacıdan 172.729,44 TL, davalı ... İnş. Tur.

A.Ş. firmasının davacıdan 234.158,30 TL teminat alacağı bulunduğu, takas/mahsup ve faiz talebinin Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, davalılar tarafından sözleşme ile yerine getirilen işte çalışan dava dışı işçiye iş mahkemesinde görülen dava sonunda davacı tarafından yapılan ödemenin, davalıların bu ödemelerden sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılardan geri alınması istemine ilişkindir.

Davanın her iki tarafı tacir olup uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilmiştir.

Davaya konu iş ......'da yerine getirilmesi nedeni ile Ankara Mahkemelerinde dava açılmasının mümkün olduğu kabul edilmiştir.

Davacı taraf yaptığı ödemeleri sözleşmeden kaynaklanan rücu hakkına dayanarak davalılardan talep etmekte olup, sözleşmeden kaynaklanan alacaklar için BK. nun 146. maddesi uyarınca 10 yıllık zaman aşımı süresi öngörülmüş olup, sürenin ödemenin yapıldığı 25/08/2022 tarihinden başlaması gerektiği, bu sürenin dava tarihi itibarı ile dolmadığı kabul edilmiştir.

Davacıya ait park ve bahçelerde bakım onarım hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla davacı ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca, iş davalı şirket elemanları çalıştırılarak yerine getirilmiştir

Davalılar tarafından sözleşmeye konu hizmetin yerine getirildiği sırada çalışan dava dışı ...'e ...... tarafından iş yargılaması sonunda ödeme yapılmıştır. Bu ödeme icra dosyasına 11/01/2023 tarihinde yapılmış olup davacı hak edişinden kesilmiştir.

Davacı yukarıda belirtilen ödemenin taraflar arasında imzalanan sözleşmeler nedeni ile davalıların sorumluluğunda olduğunu belirtip, hak edişinden kesilen meblağın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemektedir.

Dava dışı çalışana davacı tarafından yapılan ödemeler ile taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelenmek sureti ile tarafların sorumluluk miktarlarının belirlenmesi için bilirkişiden 23/03/2024 tarihli rapor alınmıştır.

Benzeri uyuşmazlıklar ile ilgili ...'nın 21/12/2021 tarih ve ......, sayılı kararında da belirtildiği gibi; hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılması amacıyla düzenlenmekte olup, davalılar gibi yüklenici konumunda olan şirketlerin hizmetleri kendi çalışanları ile sözleşme hükümlerine göre yerine getirecekleri, somut olayda da dava dışı çalışanın davalı şirketlerin ...'lı çalışanları olduğu, sözleşmelerin niteliği gereği yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin işçilik alacaklarının ödenmesinden yüklenicilerin kendilerinin sorumlu olduğu,

sözleşmelerde asıl işveren konumunda olan davacının işçilik alacaklarının ödenmesinden sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmadığı, ihale bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının dikkate alınarak iş bedelinin belirlenip, davalılarla sözleşme yapıldığı,

bu durumda işçilik alacaklarından kıdem tazminatı yönünden her bir iş verenin kendisinde gerçekleşen çalışma süresine karşılık gelen miktar ile sorumlu olması gerektiği, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağından son iş verenin sorumlu olması gerektiği, diğer işçilik alacakları yönünden de yine kıdem tazminatında olduğu gibi her bir davalının kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile orantılı olarak yapılan ödemelerden sorumlu olması gerektiği kabul edilmiştir.

Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun ve denetime açık olduğu için hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bu rapora göre ;davacının hak kedişinden kesilen 36.070,01-TL'nin; 15.486,57 TL'sinden ... LTD.ŞTİ, 6.958,59-TL'sinden ... LTD ŞTİ, 4.349,11 TL'sinden ... AŞ ve 19.275,73 TL'sinden ...LTD ŞTİ'nin, sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Taraflar takas mahsup defi ileri sürmüşlerse de davacıda yer alan bir takım teminatlarının takas veya mahsuba uygun olmadığı, talep edilebilir hale gelip gelmediğinin yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla takas mahsup defileri reddedilmiştir.

Taraflar tacir olduğu için davacı alacağına avans faizi talep edilmesinin yerinde olduğu, yine davacı alacağına 11/01/2023 ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip ...... · ¸e-imzalıdır. Hakim ...... · ¸e-imzalıdır.