Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/234 K.2024/683

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/234 Esas

KARAR NO : 2024/683

HAKİM : ..... KATİP : .....

DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : 1- ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : 2- .....

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/04/2024

KARAR TARİHİ : 05/12/2024

YAZIM TARİHİ : 05/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından ihale edilen "Genel Temizlik - Yemek Hizmet İşi" kapsamında; davalılar bünyesinde istihdam edilen ...'ın ( ..... ) emekliliği üzerine hak ettiği 363.089,65 TL (damga vergisi kesintisi ile 360.333,80 TL) tutarındaki kıdem tazminatı ödemesinin davacı tarafından 26.04.2023 tarihinde EFT yolu ile gerçekleştirildiğini, davacı tarafından bu tutarlara ödeme tarihi olan 26.04.2023 itibariyle işlemiş avans faizlerinin eklenmesi ile; ...

Şirketi için 87.052,12 TL + 9.004,53-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 96.056,65 TL üzerinden, ... Tekstil Şirketi için 17.770,19 TL + 1.838,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.608,31 TL üzerinden takip başlatıldığını, taraflar arasındaki sözleşmelerin 22.1 maddesinde.

"Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." hükmünün bulunduğunu, genel şartnamenin altıncı bölümünde.

"Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı ve aylıklı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur.

Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır." hükmünün yer aldığını, icra takibine yönelik borca itirazların ayrı ayrı iptaline, takibin devamına, icra takibindeki alacaklar üzerinden %20'den aşağı olmamak kayıt ve şartı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafı ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ödendiği belirtilen işçilik alacağının içinde kıdem, ihbar, vs. miktarlarını, alacağın dayanağını oluşturan hususlar hakkında açıklayıcı beyanda bulunmadığını, dava dışı işçilerin gerçek ayrılma gerekçesi belirtilmediğini, dava dışı işçinin çalışma koşulları ile ilgili bir sebep gerekçesiyle işten ayrılmış olması durumunda müvekkili şirketin sorumluluğunun olmayacağını, tüm mali ve hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olacağının hüküm altına alındığı iddia edilen hizmet alım sözleşme ve eki şartnamelerinin mahkemeye sunulmasını,

dava dışı işçiye ödenen brüt ücretin içinde hangi hususların yer aldığı davacı tarafça açıklanmaya muhtaç olduğunu, davacı kurumun dava dilekçesinde, dava dışı işçilere ödendiği iddia edilen işçilik ücretlerinin ödeme tarihinden itibaren işletilmesi gerektiği yönündeki talebi hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davacı kurumun ödediğini iddia ettiği rakamlar içerisinde faiz de bulunmasının muhtemel olup, davacı kurumca faiz ile birlikte talep edilen rakamlara tekrar faiz yürütülmesi şeklindeki talep usul ve yasalara aykırı olduğunu, davacı kurumun ödediğini iddia ettiği rakam içerisinde fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ücreti,

hafta tatil ücreti ve sair alacakların bulunması ihtimali de kuvvetle muhtemel olduğundan, bu yönde yapılan ödemelerin davalı şirkete yansıtılmasının mümkün olmadığını, zira idari ve teknik şartnamelerde ve ihale için verilen tekliflerde işçilerin bu yöndeki çalışmalarını karşılayacak bedeller teklif dahil edilmediğini;

ihale makamı kurum tarafından da davalı şirketin hak edişlerine bu bedeller dahil edilerek ödeme yapılmadığını, davacı tarafın, ödediğini iddia ettiği işçilik alacaklarının davalı şirketten rücuen tazminatını talep ettiğini, mahkemece yapılması gereken, aleyhe olabilecek hususları kabul anlamına gelmemekle birlikte, rücu edilebilecek bir miktar var ise, bu miktarın ne olduğunun, hukuka uygun bir şekilde tespit edilmesi gerektiğini, davacının davasının öncelikle husumet yokluğu nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının davasının esas yönünden reddine,

aksi halde davalıların dönemsel sorumluluğu ile sözleşme ve teknik şartnamalerde açıkça kimin ne oranda sorumlu olacağına yönelik bir hüküm bulunmaması ve bu konudaki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak yarı yarıya sorumluluk hususları esas alınmak suretiyle yapılacak hesaplamaya göre sonuca gidilmesine, yargılama tüm harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- ..... esas sayılı icra dosyası,

-Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri,

-Dava dışı işçiye ait ... kayıtları ve ödeme belgeleri,

-Bilirkişi raporu:

16/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen kıdem tazminatından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen kıdem tazminatının davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalıların sorumluluğunda bulunan kısımlarının, Davalı ... Şirketi için 17.770,19 TL, davalı ... Şirketi için 87.052,12 TL olarak hesaplandığı, faize ilişkin takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, davalılar tarafından sözleşme ile yerine getirilen temizlik ve yemek hizmeti işinde çalışan dava dışı işçi ... için davacı tarafından yapılan işçilik alacağı ödemesinin, bu ödemelerden sorumlu oldukları gerekçesi ile davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davanın her iki tarafı tacir olup, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları kabul edilmiştir.

Davacının ihtiyacı olan temizlik ve yemek hizmetlerinin yerine getirilmesi amacı ile davacı ile davalı şirketler arasında değişik tarihlerde imzalanan sözleşmeler uyarınca hizmetler davalı şirketler tarafından kendi elemanları çalıştırılarak yerine getirilmiştir

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin 16/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan ve dosya kapsamında bulunan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen tazminatlardan ve işçilik alacaklarından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen miktarın davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen tazminat ve ferileri kapsamında inceleme ve tespitler bölümünde detaylı hesaplamaların gösterildiği ve şirketlerin sorumluluklarının tablo halinde gösterildiği görülmüştür.

Bilirkişi raporu denetime olanaklı ve gerekçeli hazırlanmakla mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller, taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri kapsamı, bilirkişi incelemesi hep birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçinin 2004-2023 tarihleri arasında davacı idareden ihale ile iş alan yüklenici şirketlerde çalıştığı, İş aktinin sonlanması nedeniyle davacı idare aleyhine açtığı dava neticesinde hükmedilen tazminatların dava dışı işçiye davacı idare tarafından ödenmiş olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerde çalıştırılan işçilerin kanuni alacaklarından davalı yüklenicinin sorumlu olduğu düzenlemesinin yer aldığı,

İş Hukukumuzda ve Yargıtay kararlarında alt işverenlerin, bir işverenden belirli bir işin bir bölümünde ve eklentilerinde iş alan ve işçilerini o işyerinde ve eklentilerinde kendi adına çalıştıranların işveren sıfatına sahip oldukları, bu kimselerin aldıkları işleri asıl işverene ait işyerinde yapıyor olmaları nedeniyle bu yerlerin alt işverenler yönünden de işyeri anlamını taşıdığı,

başka bir deyişle fiziki olarak tek olan yerin hukuki bakımdan hem asıl işverenin hem de alt işverenin işyeri olduğunun kabul edilmesi gerektiği, asıl işverenlerin alt işverenin kendi işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan veya hizmet akdinden doğan yükümlülüklerden birlikte sorumlu olduğu ancak asıl işverenin sorumluluğunun alt işverenin sorumluluğu ile sınırlı olduğunun kabul edildiği, Yargıtay uygulamasına göre yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri sınırlı olarak sorumlu olduklarının kabul edildiği,

davacı idare ile davalı şirketler arasında imzalanmış olan sözleşme ve teknik şartnamede, işçilerin hak ve alacaklarından, davalı idareden ihale ile iş almış şirketler sorumlu tutulduğuna ilişkin düzenleme, kararları ve ... kararları göz önünde bulundurulduğunda davacı idarenin dava dışı işçiye ödemiş olduğu tutarların tamamını BK hükümlerine göre davalılardan sorumlulukları oranında talep edebileceği kabul edilmekle davalı şirketlerden ...

Şirketi için 17.770,19 TL, davalı ... Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi için 87.052,12 TL rücuen alacağın davacı tarafından takibe konu edilmesinin hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Alacağın likit ve belirlenebilir olması sebebiyle hükmedilen 115.664,96 TL üzerinden (96.056,65 TL'si yönünden davalı ... Hizmetleri Ltd Şti, 19.608,31 TL yönünden davalı ... Tic Ltd Şti) %20 icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip ..... · ¸e-imzalıdır. Hakim ..... · ¸e-imzalıdır.