Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/363 K.2026/90

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ... Ltd. Şti. ile davalı...Tic. Ltd.

Şti. arasında 31/08/2023 tarihinde 3 adet 100 tonluk silo karıştırıcılı-bant, binlik 8 metre boyunda redektör motorlu demir zenginleştirme tesisi için kullanılacak ekipman siparişi verilmiş olduğunu, bu sipariş üzerine; davacı müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ödeme şekli, Avans Olarak 500.000,00TL (04-08 Eylül 2023), 07 KASIM 2023 250.000,00TL Çek, 14 KASIM 2023 250.000,00TL Çek, 21 KASIM 2023 250.000,00TL Çek, 28 KASIM 2023 250.000,00TL Çek, 05 ARALIK 2023 250.000,00TL Çek, 12 Aralık 2023 250.000,00TL Çek, 19 Aralık 2023 250.000,00TL Çek, 26 Aralık 2023 250.000,00TL Çek keşide edileceği hususunda anlaşmış iseler de,

davalı şirketin siparişlerini yerine getiremeyeceği hususunda kanaat oluşmasından dolayı yetkililerin konuşması ve sipariş sadece bir bant ve siloya dönüştüğünü, Ancak davalı şirket tarafından silo- karıştırıcı- bant'ın imal edilmediği gibi yapılmayacağının bildirildiğini, müvekkili olan şirket tarafından davalı şirketin hesabına dilekçe ekinde sunulan 30/10/2023 tarihli 150.000,00TL'lik dekont ve 30/10/2023 tarihli 50.000,00TL'lik dekont ile ödeme yapılmış olduğunu, yine müvekkili olan şirket tarafından 07/11/2023 tarihli çek için 250.000,00TL ödeme ...bank hesabından davalı tarafından çekildiğini,

26/12/2023 tarihli çek için 250.000,00TL ödeme...bank hesabından davalı tarafından çekildiğini, davalı şirket adına Adana ..

Noterliğinin keşideli 08/02/2024 tarihli ... numaralı ihtarname keşide edilmişse de davalı şirket tarafından ihtarnameye olumlu veya olumsuz cevap verilmediğini, 700.000,00TL istirdat için arabuluculuk dosyası ile başvurulduğunu ancak uzlaşamadıklarından bu istirdat davasını açmak zaruriyetinin hasıl olduğu iddialarında bulunarak, 700.000,00TL'nin ödeme tarihinden başlamak üzere en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafla müvekkili arasında bir anlaşmanın imzalanmış olduğunu, bu anlaşma kapsamında müvekkilinin diğer şirketlerle görüşerek malzeme alımı yaptığını, ancak daha sonra davacı şirketin bu anlaşmaya uymayarak anlaşma kapsamındaki müvekkiline teslim ettiği çeklerin iadesini talep ettiğini, müvekkili şirketin ise kendisine teslim edilen çeklerin büyük kısmını piyasadan toplayarak iade ettiğini, davacının müvekkili şirkete bir kısım paralar gönderdiğinin doğru olduğunu, ancak müvekkili olan şirketin davacı ile yapmış olduğu anlaşmadan dolayı başka şirketlere siparişler vermiş, malzeme almış ve masraf yapmış olduğunu,

davacı tarafın sözleşmeyi uygulamayarak, sözleşmeden caymasından dolayı müvekkilinin büyük zararlara uğrattığını, bu zararlar sebebinin, davacı şirketin sözleşmeye aykırı davranışının sonucu olduğunu, müvekkilinin yapılan sözleşmeye güvenerek davacıdan aldığı çekleri malzeme- ham madde alımı için kullandığını ve davacı sözleşmeden vazgeçince, bu çeklerin bedelini kendisinin ödemek durumunda kaldığını, ayrıca müvekkili şirket ve sahibinin, davacı tarafa ödemlerde de bulunduğunu bunlara ilişkin kayıtların dosyaya bilahare sunacaklarını iddialarında bulunarak, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların ticaret sicil kayıtları, banka kayıtları, tarafların 2023 yılına ait ba bs formları, tarafların ticari defter ve kayıtları, 19/12/2024 tarihli bilirkişi raporu, 30/12/2024 tarihli bilirkişi raporu, 06/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı.

Davacı yanın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu alınan bilirkişi raporunda, dosya kapsamında davacıya ait 2023 ve 2024 yıllarına ait e-defter kayıtlarını incelemelerim neticesinde, taraflar arasındaki ilişkinin, teklif mektubu ile imza altına alınan icap niteliğinde kurulmuş bir sözleşme olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin ise bir iş akdine dayalı olduğu, davacı tarafın 2023 yılı ve 2024 yılına ait ticari defterlerinin muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulmamış olduğu,

davacı şirketin 2023 ve 2024 yılı Ticari Defter Kayıtlarına göre davacı tarafın istirdat talebinde bulunduğu tutardan dolayı alacağının kalmadığı tespit edilmiş olup, davacı tarafın ticari defterlerinin kendi lehinde delil teşkil edemeyeceği kanaatine varıldığı, tüm dosya kapsamının birliklikte değerlendirilmesi yapıldığında, davacı .... San.

Limited Şirketi tarafından, davalı ....Ticaret Limited Şirket'ine havale ve çek karşılığı olmak üzere 700.000,00TL tutarında ödeme yapılmış olduğu, davalı şirket tarafından, 04.09.2023 Tarih .... Nolu 250.000,00 bedelli Tesis, Makina ve Cihaz faturası ve 16.02.2024 Tarih ...

Nolu 250.000,00TL bedelli davacı şirketin ticari defterlerine Yarı Mamuller-Üretim Faturası olarak kaydedilmiş olmak üzere, toplam 500.000,00TL tutarındaki 2 adet faturanın davacı şirket adına düzenlemiş olduğu tespit edilmiş olup, bu tutar mahsup edildiğinde,... Sanayi Limited Şirketi'nin 25.03.2024 dava tarihi itibariyle davalı .... Limited Şirketi'nden 200.000,00TL bakiye alacağın kalacağı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Davalı yanın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu alınan bilirkişi raporunda, davalının defter belgeleri incelenmesi sonucunda, 04.09.2023 tarih ve ... no.lu faturanın işlendiği, bu kayıt sonrasında 01.12.2023 tarihinde 150.000,00 ₺, 31.12.2023 tarihinde ise 50.000,00 ₺ olmak üzere toplam 200.000,00 ₺ ödeme alındığı, 50.000,00 ₺ alacak bakiyesi kaldığı, incelenen defterde; iade faturasına, ters kayıt işlemlerine veya avans hesabına rastlanmadığı, davalının defterine göre davacıdan halen 50.000,00 ₺ alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi ek raporunda, dosya ile ilgili yapılan itirazlar dikkate alınarak yapılan inceleme tespitler neticesinde, defter kayıtları dikkate alınarak yapılan tespitlerde, 2023 yılı defter kayıtlarında ,davacı tarafın davalı ....

Ticaret Limited Şirketine yapmış olduğu ödeme tutarının 250.000,00TL olduğu, 2023 ve 2024 yıllarına ait defter kayıtlarında, kaydedilen toplam borç tutarının 500.000,00 TL olduğu, iade edilen ürün türü ile iade edildiği iddia edilen ürün türüne ait defter kayıtlarının birbirinden farklı olduğu, birbiri ile uyuşmadığı, davacı tarafından iade edildiği iddia edilen 04.09.2023 Tarih ve ....

Nl fatura bedelinin davalı tarafa ödendiğine dair defter kaydının yapıldığı, iade faturalarında yasal sürenin 8 gün olduğu, davacı tarafından iade faturasının yasal süre içerisinde düzenlenmediği, 2023 ve 2024 yılı dava tarihi itibari ile defter Kayıtlarındaki 102 bankalar ve satıcılar hesabı dikkate alınarak yapılan tespitte davacı tarafın davalı taraftan bir alacağının bulunmadığı, 2023 ve 2024 yıllarına ait e-defter kayıtlarının muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulmadığı ,davacı ile davalı arasındaki ticari iş ve işlemlerle ilgili defter kayıtlarında kullanılan hesapların ve işleyişlerinin doğruyu yansıtmadığı,

defter kayıtlarının davacı tarafın lehinde delil niteliği taşımadığı, mahkemece kabul görmesi durumunda, Tüm Dosya Kapsamı Dikkate Alınarak Yapılan Tespitlerde ise, Davacı ... San. Limited Şirketi tarafından, davalı...

Ticaret Limited Şirket'ine havale ve çek karşılığı olmak üzere 700.000,00TL tutarında ödeme yapılmış olduğu, davalı firmadan 2 ayrı ürün alış bedeli olan 500.000,00TL mahsup edildiğinde ,....t Sanayi Limited Şirketi'nin 25.03.2024 dava tarihi itibariyle davalı ....

Ticaret Limited Şirketi'nden 200.000,00TL bakiye alacağın kalacağı sonuç ve kanaatine varıldığı, davacı ve davalı vekillerinin itiraz ettiği hususların, daha önce dosyaya sunulmuş olan 19.12.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunun sonucunu değiştirmediği tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen ticari iş ilişkisi kapsamında davalı tarafından yapılması gereken işlerin yerine getirilmediği iddiası ile havale ve çek ile yapılan ödemelerin istirdadı istemine ilişkindir.

31.08.2023 Tarihinde .... Ticaret Ltd. Şti. tarafından....t Sanayi Ltd. Şti.'ne verilen... Teklif nolu - Teklif Mektubunda, toplam bedelli 3 adet 100 tonluk silo karıştırıcılı (içinde boru, karıştırıcı,çin şapkası), 3 adet 1000'lik 8 metre boyunda reduktör motorlu malzeme ile ilgili fabrika işçilik, montaj ve kâr dahil olmak üzere 2.500.000,00TL fiyat verildiği,

ödeme şeklinin ise Avans Olarak 500.000,00TL (04-08 Eylül 2023), 07 Kasım 2023 250.000,00TL Çek, 14 Kasım 2023 250.000,00TL Çek, 21 Kasım 2023 250.000,00TL Çek, 28 Kasım 2023 250.000,00TL Çek, 05 AralıK 2023 250.000,00TL Çek, 12 Aralık 2023 250.000,00TL Çek, 19 Aralık 2023 250.000,00TL Çek, 26 Aralık 2023 250.000,00TL Çek KDV bedelli, fatura kesimi ile birlikte nakit olarak ödeneceği, çeklerin kaldırılmasından dolayı oluşacak faiz maliyetinin ...'in eşit olarak karşılayacağı, KDV ve nakliye hariç vinç, iş güvenliği, elektrik, montaj için gönderilecek personelin yol, yemek,

konaklama giderleri hariç olarak verilen fiyat teklifinin her iki tarafça imza altına alınmış olduğu tespit edilmiştir.

Davacı tarafça davalıya 30/10/2023 tarihli dekontlarla toplam 200.000,00TL, .... seri numaralı 250.000,00TL tutarlı çek ile 07/11/2023 tarihinde ve .... seri numaralı 250.000,00TL tutarlı çek ile 26/12/2023 tarihinde toplamda 700.000,00TL ödeme yapıldığı sabittir.

Davacı yan sipariş avansı ödendiğini ancak işin yerine getirilmediğini iddia ederek yapılan 700.000,00TL ödemenin istirdadını talep etmiş, davalı ise davacının sözleşmeden haksız olarak dönerek çek bedellerinin iadesini talep ettiğini savunmuştur.

Davalı yan zamanaşımı definde bulunmuşsa da TBK 146 uyarınca uygulanması gereken zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu, dava konusu alacak yönünden bu sürenin dolmadığı anlaşılmakla yerinde olmayan defiye itibar edilmemiştir.

Tarafların bağlı bulundukları vergi dairelerinden 2023 yılına ait BA-BS formları HMK m.221 uyarınca resen celp edilmiştir. İncelenmesinde; davacı tarafça davalı adına 1 adet belge karşılığında KDV hariç 208.333,33TL tutarında mal/hizmet alışı bildiriminde bulunulduğu, davalı tarafça davacı adına 1 adet belge karşılığında KDV hariç 208.333,33TL tutarında mal/hizmet satışı bildiriminde bulunulduğu, taraflarca yapılan bildirimlerin örtüştüğü tespit edilmiştir.

Davacı tarafça davalı adına düzenlenen 07/02/2024 tarihli KDV hariç 208.333,33TL, KDV dahil 250.000,00TL bedelli faturanın iade faturası olduğu ve taraflarca vergi dairesine bildiriminin yapıldığı tespit edilmiştir.

Taraf defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarından, davacı defterlerinin muhasebe kayıtlarının muhasebe usul ve esaslarına uygun yapılmadığından lehe delil olarak kabul edilemeyeceği, davalı defterinde ise 04/09/2023 tarihli KDV hariç 208.333,33TL, KDV dahil 250.000,00TL bedelli faturanın kayıtlı olduğu ve ayrıca iki parça ödemeden oluşan toplam 200.000,00TL tutarlı ödemenin kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

İddia ve savunma, dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı yanın teklife konu malların teslim edilmediğini ve işin yapılmadığını iddia ederek ödenen bedellerin istirdadını talep ettiği, davalının da malın teslimi ve işin ifasına yönelik bir savunmasının bulunmadığı, haksız olarak sözleşmeden dönüldüğünü savunduğu, buradan hareketle taraflar arasındaki sözleşmeye konu edimlerin davalı tarafça yerine getirilmediğinin sabit hale geldiği, nitekim davalı tarafça düzenlenen faturanın davacı tarafça iade edildiği ve her iki tarafça da bu faturanın vergi dairesine bildiriminin yapıldığı,

davalı tarafça başkaca düzenlenmiş faturanın dosya kapsamından tespit edilemediği, davalı tarafça sözleşmeden dönmenin haksızlığına ilişkin savunmasını ispata yarar delil sunulmadığı, bu itibarla da davacının ödemiş olduğu ancak karşılığında mal teslim almadığı ve ifa edilmeyen iş sebebiyle istirdat talebinde haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kabulüne, 200.000,00TL'nin 30/10/2023 tarihinden, 250.000,00TL'nin 26/12/2023 tarihinden, 250.000,00TL'nin 07/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .. e-imzalı Hakim ... e-imzalı