Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/503 K.2025/1062

Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2025/503

KARAR NO: 2025/1062

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVALI

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/04/2025

KARAR TARİHİ : 02/12/2025

K. YAZIM TARİHİ : 12/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle. 02.01.2025 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkili ... adına kayıtlı .... plakalı araçta, davalı ... A.Ş.'ye ait, ... sevk ve idarinde ve ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı ... Poliçe ....

Acenta numaralı ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurları nedeniyle değer kaybı oluştuğunu, müvekkilinin tamir sırasında araçsız kaldığından araç mahrumiyetine uğradığını, düzenlenen kaza tespit tutanağı uyarınca ... plakalı araç sürücüsü .... 'un tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, aracın ikinci el değerinin bir hayli düştüğünü, müvekkilinin hayli zarara uğradığını, ekspertiz raporundan da görülebileceği üzere, müvekkilinin aracında toplam 100.000,00 TL. değer kaybı bulunduğu ve 25.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli bulunduğunun tespit edildiğini, sigorta şirketine başvurulduğunu ancak zararın giderilmediğini, tüm bu sebeplerle.

02.01.2025 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı nedeniyle 100,00 TL, araç mahrumiyet bedeli olarak 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsin alınarak müvekkiline ödenmesine, ekspertiz ücreti olarak ödenen 2.000,00 TL'nin yargılama giderlerinden sayılarak, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 75.207,13 TL. araç değer kaybı tazminatının davalılar .... Sigorta A.Ş. Ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, 10.431,96 TL araç mahrumiyet tazminatının davalılardan ... 'dan kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, Ekspertiz Hizmeti nedeniyle ödenen 2.000,00 TL'nin yargılama giderinden sayılması ile yargılama harç ve giderlerinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 01/12/2025 tarihli kısmi feragat dilekçesi ile özetle; Davalı .... Sigorta A.Ş. İle yapılan anlaşma protokolü uyarınca, bu davalı yönünden ve araç değer kaybı tazminatı talebinden feragat etmeleri dolayısı ile davanın konusuz kaldığına, 10.431,96 TL. Araç mahrumiyet tazminatının davalılardan ...'dan kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, Ekspertiz Hizmeti nedeniyle ödenen 2.000,00 TL'nin yargılama giderinden sayılması ile yargılama harç ve giderlerinin davalı ...'a yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili sigorta şirketinin, rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin kaza tarihi itibariyle maddi hasarlara ilişkin teminat limitinin 300.000,00 TL olduğunu, hasar-onarım bedeli olarak,

28/03/2025 tarihinde 77.709,44 TL hasar-onarım bedeli Euroko Sigorta A.Ş.'ye ödendiğini, 25/03/2025 tarihinde 10.000,00 TL değer kaybı tazminatının davacı vekiline ödendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aleyhe hüküm kurulması halinde Z.M.M.S. maddi hasar poliçe limiti 212.290,56 TL kaldığından müvekkili şirket aleyhine hükmedilecek en yüksek tutarın bu olduğunun dikkate alınmasını talep ettiklerini, başvuru konusu araçta oluşan değer kaybı zararı reel hesaplama yöntemine göre ödenmiş olup müvekkili şirketin başkaca bir sorumluluğu kalmadığını, müvekkili şirket tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olup başvurunun reddi gerektiğini,

araç mahrumiyet bedelinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasında, sigortacının kazada davalı yanın düzenlettırdıgı ekspertiz raporu ücretınden sorumlu olmadığını, davacı tarafın müvekkili şirkete 02/04/2025 tarihinde başvurmuş olup müvekkili şirket tarafından başvuru ile aynı günde ve daha sonrası 14/04/2025 tarihinde ödeme yapıldığından temerrüt gerçekleşmediğini, avans faiz isteminin haksız olup reddi gerektiğini tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .... Sigorta AŞ vekili 02/12/2025 tarihli dilekçesi ile özetle; bilirkişi raporunda tespit edilen 75.207,13 TL değer kaybı bedelinin, müvekkili şirketçe 25.03.2025 tarihinde yapılan 10.000,00 TL değer kaybı ödemesinin tenzili ile kalan 65.207,13 TL değer kaybı bedeli yönünden davacı taraf ile sulh olunduğunu, müvekkili şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacı ile yapılan sulh doğrultusunda müvekkili şirketçe davacı tarafa sorumlu oldukları asıl alacak, faiz ve vekalet ücreti ödendiğinden konusuz kalan değer kaybı talebi açısından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden talepleri olmadığını bildirmişlerdir.

Davalı ....AŞ vekili cevap dilekçesi ile özetle; kurye şirketler ile müvekkili şirket arasında bir franchise (imtiyaz) sözleşmesi yapıldığını, durak sisteminde bulunan kurye şirketinin, Müvekkili şirkete ait durak sistemini kullandığını ve işbu platformu kullanmaları sebebiyle müvekkili şirkete durak parası ödediklerini, aynı şekilde, kurye şirketleri tarafından Müvekkili şirkete ait markanın kullanımı nedeniyle müvekkili şirkete yıllık olarak Franchise bedeli ödendiğini, işbu bedellerin,

kurye şirketi tarafından tanzim edilen fatura bedelleri karşılığında müvekkili şirket tarafından düzenlenen hak edişin kurye şirketlerine ödenmesi noktasında kesildiğini ve tüm kesintiler hakediş faturalarında mevcut olduğunu, müvekkili şirketin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen Taşıma İşleri Organizatörü (TİO) Yetki Belgesi'ne de haiz olup, işbu belge Yük taşımacılığı alanında ilgili mevzuat uyarınca yetki belgesi veya faaliyet izni almış gerçek veya tüzel kişilerin imkân, kabiliyet ve kapasitelerini kullanarak kendi nam ve hesabına yük taşıması yaptıran, taşıma faturası/sözleşmesi düzenleyebilen,

taşıma ile ilgili lojistik işlemleri gerçekleştiren, uygun gördüğü takdirde birden fazla taşıma türü kullanabilecek olan kişilere verildiğini, dolayısıyla 31936 sayılı Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliğinin 5. Maddesine uyarınca olarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından müvekkilinin taşıma konularında pazar yeri olarak vasıflandırılabilecek konumda olduğunu gösteren en önemli delillerden birisi taşıma işleri organizatörü belgesi olduğunu, işbu belgeye dayalı olarak müvekkili firmanın müşteriyle kurye şirket arasında marka gücü sebebiyle iletişim ağını sağladığını,

davaya konu trafik kazasında ... plakalı motosiklet sürücüsü .... ile Müvekkili şirket arasındaki 17.12.2024 tarihinde imzalanan ''Franchise Sözleşmesi, Franchise Sözleşmesine Ek Hizmet Alım Sözleşmesi, Franchise Sözleşmesine Ek B Tipi Taşıt Kiralama Sözleşmesi '' kapsamında uzun süreli araç kiralama ilişkisi bulunduğunu, dolayısıyla davaya konu trafik kazasında araç sürücüsü olan ....'un kendi nam ve hesabına çalıştığını, müvekkili şirketin kazaya taraf .... plakalı motosikletin araç işleteni konumunda bulunmadığını, uzun süreli araç kiralamalarında ise kiracı işleten olarak sorumlu olacağını,

Müvekkili şirketin kazaya taraf motosikletin trafik sicilde maliki olarak görünmesi Müvekkili şirketin sorumluluğunu doğurmadığını, diğer davalı ..... ile müvekkil şirket arasında imzalanan ... A.Ş. ...

Teslimat Hizmeti Franchise Sözleşmesi Ek B Tipi Taşıt kiralaması sözleşmesi madde 7.7 ile trafik kazalarına ilişkin hukuki ve cezai sorumluluk düzenlendiğini, talep edilen hiçbir zarardan sorumlu olmadığını, ... tarafından her ne ad altında olursa olsun ödenen ceza, zarar, tazminat gibi bedellerin Firma tarafından ...'ye ödeneceğini, davaya konu kazadan sebepli tazminat istemlerinin müvekkili şirkete yöneltilmesinin husumet yokluğu nedeniyle hatalı olduğunu, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, trafik kazası nedeniyle meydana gelen değer kaybının sigorta şirketi tarafından tazmin edilmesi gerektiğini,

müvekkili şirketin işbu zarardan kaynaklı maddi tazminat yükümlülülüğü doğmadığını, bu nedenlerle davanın usulden reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta poliçesi, araç trafik tescil kayıtları, hasar dosyası, araç trafik tescil kayıtları, trafik kazası tespit tutanağı, tramer kayıtları, ... Sigorta AŞ cevabi yazısı, bilirkişi raporu, ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi 13/10/2025 havale tarihli raporu ile özetle; Sürücü ...., 2918 sayılı KTK'nın 46/2-h ve 84/c kuralını ihlal ettiği ve %100 oranında asli kusurlu olduğu, Sürücü ...'ın bu kazanın oluşumunda kural ihlali olmadığı ve kusursuz olduğu, araç mahrumiyetine bağlı ikame araç bedeli yönünden; 02/01/2025 günü meydana gelen kaza sebebiyle hasarlanan ....plakalı aracın 5 günlük araç mahrumiyetine bağlı ikame araç bedeli rapor tarihi itibariyle 12.900,00 TL, kaza tarihi itibariyle 10.431,96 TL olduğu, değer kaybı yönünden; 02/01/2025 günü meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle hasarlanan .... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybı tutarı, rapor tarihi itibariyle 93.000,00TL, kaza tarihi itibariyle 75.207,13 TL olduğu bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile araç değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli tazminat talebine ilişkindir.

Davaya konu olay davacı Sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracı ile .. Caddesini takiben.. Cadde Kavşağında davalı sürücü .... sevk ve idaresindeki .... plakalı aracı ile ters istikametten .... cadde ters istikamette seyir halinde iken kavşakta çarpışması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Kusur yönünden yapılan değerlendirmede davalı sürücü ... , 2918 sayılı KTK'nın karayollarında trafiğin akışını belirleyen 46/2-h maddesinde belirtildiği gibi “ Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler, Tek yönlü karayollarında araçlarını ters istikamette sürmemek zorundadırlar” kuralını ihlal ettiği ve kusurlu olduğu Yine 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/c Maddesinde asli kusurlu hallerde belirtildiği gibi “İkiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girme” kuralım ihlal ettiği ve asli kusurlu olduğu,

davalı sürücü ... bu kazanın oluşumunda kural ihlali olmadığı ve kusursuz olduğu değerlendirilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).Bu kapsamda davacı, davalılardan talepte bulunmuştur.

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının reel

piyasa koşullarına göre 75.207,13 TL olacağı, , 25/03/2025 tarihinde 10.000,00 TL değer kaybı tazminatının davacı vekiline ödendiği 10.000,00 TL değer kaybı ödemesinin tenzili ile kalan 65.207,13 TL değer kaybı bedeli yönünden davacı taraf ile davalı sigorta şirketi ile sulh olunduğu,

davalı sigorta şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiği bu kapsamda değer kaybı tazminatının diğer davalı .... yönünden ıslah edilen 75.207,13 TL'den kalan miktar yönünden ilgili hususta ödeme gerçekleştiğinden değer kaybı yönünden dava sırasında ödeme gerçekleştiğinden diğer davalılar yönünden dava konusuz kalmıştır.Dava devam ederken davacı vekili 01/12/2025 tarihli dilekçesi ile davalı .... Sigorta A.Ş.

İle yapılan anlaşma protokolü uyarınca, bu davalı yönünden ve araç değer kaybı tazminatı talebinden feragat ettiklerini beyan etmiştir.Davalı sigorta şirketi yönünden davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu,

bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve kasko poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından makul onarım süresinin her türlü işlemler dahil olmak üzere 5 gün olacağı araç mahrumiyet bedeli tazminatı 10.431,96 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar .... ve davalı ....

Aş'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı