Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/499 K.2020/569

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; 17/04/2018 tarihinde davalı ile daire sahibi ... ile daire satış sözleşmesi yaptıklarını, 18/04/2018 tarihinde alacağını tahsil edemediğinden satıştan vazgeçtiğini bildirdiğini, taraflara vermiş olduğu sözleşme gereği 10.000,00 TL bedelli senedin iade edilmediğini, senet elinde olduğundan ev almak için kendisini zorladıklarını, yasal hakkı olan 14 günlük cayma süresinde içerisinde satıştan caydığını, cayma nedenini ihtarname ile bildirdiğini, ancak emlakçının teminat senedi ve sözleşmeyi işleme koyacağını söylediğini beyan ederek, sözleşme ve senedin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava değerinin açıklatılması gerektiğini, husumet ve görev itirazlarının olduğunu, dava konusu sözleşmeyi yapan kişinin müvekkil olmadığını, sözleşmeyi yapan kişinin ... isimli şahıs olduğunu, davacının bahsettiği senedin sözleşme ile ilgisi bulunmadığını, davacının kredi çekerek borcunu ödeyeceğini, ancak acilen paraya ihtiyacı olduğunu söyleyerek aldığı borca ilişkin senet olduğunu, davacının sözleşmeye dair davayı müvekkile yöneltmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafından müvekkile verilen bononun ticari bir evrak olduğunu, elden alınan borç karşılığında verildiğini, davacının senedin borç karşılığı olmadığı iddiasınının ancak yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava konusu edilen sözleşme ve ekleri ile senet örneği, davalı şirketin ticaret sicil kaydı ve vergi dairesi kayıtları, tapu kayıtları, Ankara Batı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, Ankara Batı ... Asliye Ceza Mahkemesinin ..., Ankara Batı ... Asliye Ceza Mahkemesinin ..., Ankara Batı ... Asliye Ceza Mahkemesinin ..., Ankara Batı ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki tellallık sözleşmesinin ve sözleşme nedeniyle verildiği iddia edilen kambiyo senedinin iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, kendisi tarafından davalı ... lehine keşide edilen 17/04/2018 düzenleme , 25/04/2018 ödeme tarihli 10.000 TL bedelli senedin emlak satışına aracılık edilmesi nedeniyle verildiği ve teminat senedi niteliğinde olduğu, satışın gerçekleşmemesi nedeniyle senetteki borcun dayanaksız kaldığı iddia edilmiştir. Davalı tarafından ise; senedin taşınmaz satışı ile alakalı olmadığı , borç para verme ilişkisi nedeniyle düzenlendiği savunulmuştur.

Davacı tarafından sunulan emlak ön satış ve aracılık sözleşmesi incelendiğinde; satıcının ..., alıcının ..., emlakçının ise ... olduğu, sözleşme konusu iş bedeli ile ilgili senet düzenlendiğine dair bir ibare bulunmadığı görülmüştür. Davacı tarafından, sözleşmede imzası olmasa da satıma davalının aracılık ettiği iddia edildiğinden davalının emlak işlerine aracılık faaliyeti bulunup bulunmadığının tespitine yönelik olarak ilgili vergi dairesi ile yazışma yapılmıştır. 28/09/2018 tarihli müzekkere cevabında, davalının faaliyetine ilişkin kayıt bulunmadığı belirtilmiştir.

Davacı tarafından davalı ... ve ... aleyhine dolandırıcılık suçundan şikayette bulunulmuşsa da Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası kapsamında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Davacı tarafından davalının emlak faaliyetleri ile ilgili başka kişiler arasındaki dava dosya numaraları bildirilmiş olup dosyalar celp edilmiştir. Dosyaların, bu dosyadaki somut uyuşmazlığın dayanağı olan senetle alakası olmadığı görülmüştür.

Kıymetli evrak, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve başkalarına da devredilemediği vasıflı ve soyut bir borç ikrarıdır (bonoların düzenlendiği 27.01.2004 günü yürürlükte bulunan 6762 s. TTK m.557, 6102 s. TTK m.645 ve Öztan, F.: Kıymetli Evrak Hukuku, 2.b., Ankara 1997, s.975. Kınacıoğlu, N.: Kıymetli Evrak Hukuku, 5.b., Ankara 1999, s.247).

Bononun keşidecisi bonoda gösterdiği belirli bir bedeli kayıtsız ve şartsız olarak bizzat ödemek konusunda soyut bir taahhütte bulunmaktadır. Soyutluk (mücerretlik) ise senedin içerdiği hakkın doğumuna sebep olan temel hukuki ilişkinin senet metninden anlaşılamaması anlamına gelir.

Soyutluğun senede yüklediği ilk özellik, hamilin artık senette gösterilen alacağın alacaklısı olduğu konusunda, senetten başka bir delil sunmasına gerek bulunmaması; alacağını sadece bu senetle ispatlayabilmesidir (Öztan, s.173. Poroy, R./Tekinalp, Ü.: Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, 15.b., İstanbul 2001, s.25). Türk hukuk öğretisinde kambiyo senetlerinin içerdiği hakkın doğumu konusundaki baskın görüş sözleşme teorisi ile açıklanmakta bu da güven ilkesi ile desteklenmektedir.

Bu teoriye göre kambiyo senedinin düzenlenmesi ile içerdiği hak derhal vücut bulmaz, borcun doğumu için ayrıca senedin borç altına girmek kastıyla lehdara da verilmesi yani teslime ilişkin bir de ayni sözleşmenin mevcudiyeti gerekir (Bozer, A./Göle, C.: Kıymetli Evrak Hukuku, 7.b., Ankara 2017, s.21. Yılmaz, A.L.: Kambiyo Senetlerinde Def’iler, İstanbul 2007, s.51. Öztan, s.106. Kınacıoğlu, s.30 vd.).

Bu sözleşmenin kurulması Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri gereği karşılıklı ve aynı yöndeki iradelerin açıklanması ile mümkündür. İradelerin açıklanması ve sakatlanması konusunda da aynı Kanunun hükümleri dikkate alınır.

Öte yandan, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. 6100 Sayılı HMK m. 201 gereğince; yazılı bir belgeye (senede) bağlanmış olan her çeşit iddiaya karşı defi olarak ileri sürülen hususların yazılı delillerle ispatlanması gerekir (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. HD nin 2017/527 E, 2017/442 K sayılı ilamı).

Yapılan yargılama, yukarıdaki açıklamalar ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından dava konusu senedin taraflar arasındaki satış vaadi/emlak danışmanlığı sözleşmesine istinaden verildiği, teminat senedi niteliğinde olduğu ileri sürülmüşse de bu iddiaların, senetle aynı değerdeki kesin delillerle ispatlanamadığı, davacının yemin deliline de dayanmamış olduğu, ceza soruşturması kapsamında da "kovuşturmaya yer olmadığına" dair karar verildiği, senedin soyut borç ikrarını içeren özelliğinin aksi ispat edilemediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı