Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/672 K.2022/813

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2020/672 Esas

KARAR NO : 2022/813

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/12/2020

KARAR TARİHİ: 27/09/2022

K. YAZIM TARİHİ: 10/10/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 29.01.2020 tarihinde ... yapımı hususunda eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında söz konusu şirketin ürünün operatör kabini, montaj işlemleri, devreye alma, otomasyon sistemi işlemlerini yapmasının da kararlaştırıldığını, sözleşmede işin yapılma süresinin 35 iş günü olarak belirtildiğini, müvekkili şirketin sözleşmede kararlaştırılan ödemeleri süresinde yaptığını ancak davalı şirketin sözleşme tarihinden itibaren iş yapmamak için sürekli bahaneler ürettiğini,

sözleşme 29.01.2020 tarihinde imzalanmasına rağmen davalı şirketin söz konusu ürünü 19.06.2020 tarihinde 4 ay geç teslim ettiğini ve montajını ve kurulumunu yapmadığını, müvekkili şirketin ısrarı üzerine davalı şirketçe montaj için belirli aralıklarla 4 usta gönderildiğini ancak gelen ustaların eksik parçalar olduğu veya hatalı olduğu gibi gerekçelerle montaj işlemini yapmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin, kurulumun yapılabilmesi için gerekli olduğu belirtilen eksik parçaları satın aldığını ve montaj işlemini ücret karşılığında kendi çabalarıyla bulduğu ustaya yaptırdığını,

müvekkilinin ürünü geç kullanmaya başlaması nedeniyle de ihale yoluyla aldığı bir çok işi süresinde teslim edebilmek için dışarıdan mal tedarik etmek zorunda kaldığını ve bu nedenle müspet zarara uğradığını beyan ederek, müvekkili şirketin, başvuruya konu ... gereği gibi teslim edilmemesinden kaynaklı tamir ve montaj masrafları, ürünün eksik teslim edilmesi sebebiyle aldığı parçalara ödemiş olduğu bedele karşılık olarak fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.400,00 TL maddi tazminat ile ...

Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü ile yapılan sözleşmelerden dolayı 3. Kişilerden mal tedarik etmesi sonucu oluşan zarar ile müvekkilinin mahrum kalmış olduğu karın tazmini amacıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL müspet zararın tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının eser sözleşmesinden kaynaklanan zararlarının tazmini talepli işbu davası kapsamında ...

Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığı ile Makine Mühendisi, Mali Müşavir ve avukattan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 16.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "sözleşme konusu makinenin sözleşmede belirtilen tarihten sonra 19.06.2020 tarihinde teslim edildiği, beton santralinde eksiklikler bulunduğu, sistem montajının yapılmadığı, bu işlerin davacı tarafından haricen yaptırıldığı, bu şekilde yapılan toplam masrafın 60.407,04-TL olduğu, buna ilişkin faturaların kayıtlarda mevcut olduğu, santral devreye alındıktan sonra arıza meydana geldiği, bu nedenle alınan yeni çift miksere 225.000,00-TL verildiği,

müspet zararın hesaplanması için inşaat bilirkişisi gerekli olduğu" yönünde rapor düzenlendiğini, bu rapordaki tüm tespitlerin davacı şirketin tek yanlı beyanlarına ve iddialarına dayandığını ve eksik inceleme yapıldığını, raporun mevcut duruma aykırı olması ve gerçeği yansıtmaması nedeniyle rapordaki tespitleri kabul etmediklerini, davanın aydınlatılması için öncelikle müvekkilinin davacıya düzenlemiş olduğu faturaların davacı kayıtlarındaki görünümünün tespit edilmesi gerektiğini, zira, davacının mevcut hali ile görüp beğenerek aldığı makinenin faturasının da aynı tarihte (29.01.2020 tarihinde) düzenlendiğini,

davacıya makinenin montajının yapılacağı zeminin hazırlanması için gerekli projelerin de teslim edildiğini, makinelerin naklinin montaj yerinin hazırlanması akabinde gerçekleştirilmesinin kararlaştırıldığını, davacının, montaj yerinin hazır olduğunu bildirmesi üzerine makine ve ekipmanların davacı şantiyesine nakledildiğini ve montajına başlandığını, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen 19.06.2020 tarihli sevk irsaliyesinin demonte haldeki son parçanın teslimine ilişkin olduğunu, Mali müşavir bilirkişi tarafından kayıtlar eksik incelendiğinden davacının iddialarının kayıtlara uygun düşmediğinin bilirkişi tarafından tespit edilemediğini,

eksik inceleme ile sadece davacı iddiaları doğrultusunda rapor düzenlendiğini, nitekim dava konusu makinenin faturasının 29.01.2020 tarihinde düzenlendiğinin sabit olduğunu, kaldı ki; davacının makineyi satın alması akabinde (montaj yerini hazırladığı dönemde) tüm dünyada yaşanan pandemi nedeniyle müvekkili şirketin 20.04.2020 ile 19.07.020 tarihleri arasında kısa çalışma uygunluğu kapsamında kısa çalışma yapmaya başladığını, buna rağmen davacının montaj yerini hazırladığını bildirmesi üzerine (mücbir sebep bulunmasına rağmen) davacının tüm sevkiyat ve montaj taleplerini derhal yerine getirmek için elinden gelen çabayı gösterdiğini,

santralin montajı için gönderilen müvekkili şirket çalışanlarının montajı tamamladığını, yüklenici yükümlülüğündeki elektrik işlerinin tamamlanmamış olması nedeniyle otomasyon işleri bitmediğinden makinenin otomasyonun tamamlanması akabinde devreye alınması için (pandemi koşularının yarattığı tedirginlik nedeniyle) otomasyon tamamlandıktan sonra yeniden gelmek üzere şantiyede kalmak istemediklerini bildirmeleri üzerine,

davacının çalışanları tehdit ederek rehin tutmaya çalıştığını, çalışanların ancak ... desteği ile şantiyeden ayrılabildiklerini, makinenin montajının gecikmesinde müvekkiline atfı kabil bir kusur bulunmadığını, raporda makinenin otomasyon işlerinin davacı tarafından yapıldığı, devreye alınması için KDV dahil toplam 60.407,04.-TL masraf yapıldığı belirtilmiş ise de;

makinenin montajının müvekkili şirket tarafından yapıldığını, otomasyon işlerinin de müvekkili şirketin anlaştığı (avans ödemesi de yaptığı) ... firması tarafından yapıldığını, Müvekkili şirket otomasyon firması ile malzeme dahil anlaştığından otomasyon malzemelerine ayrıca bedel ödenmiş ise bunun sorumlusunun süresinde montaj yerini hazırlamayan ve müvekkili şirket elemanlarını tehdit ederek makinenin devreye alınmasına kendi fiil ve davranışları ile engel olan davacı olduğunu, kaldı ki,

davacının otomosyon firmasının kendilerinden malzeme istediğini taraflarına bildirmediği gibi otomasyonun tamamlanması akabinde devreye alma işlemleri için müvekkili şirkete haber vermediklerini ve teslim tutanağını imzalamamak için makineyi kendilerinin çalıştırdığını, Müvekkili şirkete arıza ve ayıp ihbarında da bulunmadıklarını, davacıların makineyi çalıştırmak için aldıklarını iddia ettikleri malzemelerin müvekkilinin üretttiği makine ile aynı kapasite ve özelliklerde olmadığını, bu sebeplerle davacının müvekkili şirketten müspet zarar talep edebilmesinin mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ticaret sicil kayıtları, davacı şirket ile ... Belediye Başkanlığı arasında akdedilen ... ve ... ihale kayıt numaralı sözleşme sureti, 16/06/2021, 02/08/2021, 26/04/2022 ve 25/04/2022 tarihli bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmeye dayalı tazminat talebine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlıktan çözümlenmesi gerek hususlar sözleşme kapsamında eksik ve geç ifa olup olmadığı ile var ise bundan dolayı davacının müspet zarar da dahil olmak üzere zararının olup olmadığıdır.

Dosyaya kazandırılan 16/06/2021 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda özetle.

Davacıya ait Şantiyede bulunan ve davalı tarafından satılan ... ile ilgili olarak, taraflar arasında 29/01/2020 tarihinde sözleşme yapıldığı, bu kapsamda 35 iş günü sonunda davalının söz konusu santrali makinaların temini ile birlikte, operatör kabini montaj işlemleri, devreye alma ve otomasyon sistemi gibi işlemleri dahil olmak üzere teslim etmesi gerekirken makinaları 19/06/2020 tarihinde davacıya sevk ettiği, ...nin sözleşmeye uygun olarak belirtilen tarihten geç gönderildiği ve eksik gönderildiği, eksik olan işlerin, sistemin montajının yapılmaması,

operatör kabini, otomasyon işleri, devreye alma, ...ne ait mikser ve diğer aksamların montajının yapılması, operatör kabininin temini, otomasyon işlerinin davacı tarafından yapıldığı, bahse konu Santralin devreye girmesi için yapmış olduğu toplam masrafların KDV dahil 60.407,04 TL olduğu, davacı şirket defterlerinde kayıt alınmış olan bu ödemelerin faturalarının dosyada mevcut olduğu, sistemin 05/09/2020 tarihinde devreye alındığı, ...i devreye alındıktan kısa bir süre sonra,

dişlileri ve şanzıman grubunun arızaya geçtiği, dişli grubunda piyasa yaptırılmasına rağmen yeniden arıza meydana geldiğini, bu nedenle söz konusu çift mikser yerine piyasadan yeni bir çift mikserli komple karıştırıcının toplam Kdv dahil 225.000,00 TL bedelle aldığı ve montajının yaptırdığı ancak bu harcamaların sistem devreye girip kısa bir süre geçtikten ve dava tarihinden sonra santralin arıza yapması neticesinde yapıldığı, Mali müşavir bilirkişi tarafından tespit edilen 682.337,97 TL lik dış alım yoluyla tedarik edilen malzemelerin davacı firma tarafından üretimi yapılabilseydi yapacağı ham madde malzemesi,

işçilik vb. giderlerin İnşaat Bilirkişisi tarafından tespiti yapılıp yapılan dışarıdan alım bedelinden düşüldükten sonra ihalelerden dolayı zararının tespit edilebileceğine yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

16/06/2021 tarihli raporda tespit edilen dış alım yoluyla tedarik edilen malzemelerin davacı firma tarafından üretimi yapılabilseydi, yapacağı giderlerin tespiti bakımından dosya inşaat mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş, düzenlenen 02/08/2021 tarihli raporda özetle.

Her ne kadar 16.06.2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda toplam 682.337,97 TL'lik dış alım yapıldığı hesaplanmış ise de toplam bedelin 705.029,46 TL olarak hesaplandığını, davacı tarafın ... ve ... firmalarından kilitli parke, kaldırım taşı, beton bordür, yağmur oluğu vb. Ürünler aldığının tespit edildiğini, ancak davacı tarafın davalı taraf ile 60 m3/h'lik beton santrali için anlaştığı ve beton santralinin süresinde kurulumunun yapılamadığı düşünüldüğünde davalı tarafın 3. firmalardan beton santralinin ürünleri olan ... - ... - ... - ... vb. cinslerde beton alımı yapmasının beklendiği,

alınan ürünlerden görüleceği üzere davacı taraf yarı mamül olan beton değil ürün olan kilitli parke, kaldırım taşı, beton bordür, yağmur oluğu vb. ürünleri dışardan aldığını, dolayısıyla söz konusu beton santralinin kurulumunun gecikmesi ile yukarıda sıralanan faturalarda alınan mamüllerin alınması arasında birincil bir bağ bulunmadığı, üretiminin ayrı bir uzmanlık ve tesis içeriği gerektiren kilitli parke, kaldırım taşı, beton bordür, yağmur oluğu vb. ürünleri dışardan temin ettiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Raporlara taraflarca itiraz edilmesi üzerine önceki inşaat mühendisi raporuyla çelişkilerin giderilmesi ve itirazların değerlendirilmesi amacıyla heyete bir adet inşaat mühendisi de eklenerek alınan 26/04/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu dosyaya kazandırılmış ve hükme esas alınmıştır.

Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile heyete resen seçilen inşaat mühendisi ...'nun eklenmesi ile birlikte; 02/08/2021 tarihli dosya içerisindeki inşaat mühendisi bilirkişisi tarafından hazırlanan rapor ile ilgili olarak, halk arasında beton santrali kavram olarak kargaşa yaratsa da kilit taş ve bordür üretiminde de kullanıldığını, taraf vekillerinin itirazları, kök rapor hazırlayan bilirkişi heyeti tarafından incelendiği konusunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davacı vekili dosyaya sunduğu 23/06/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, müvekkilinin tamir, montaj, parça vb. ödemeler yönünden 6.400,00 TL olan tazminat talebini 59.407,04 TL artırarak 65.807,04 TL'ye, 3. Kişilerden mal tedarik etmesi sonucu mahrum kalmış olduğu karın tazmini amacıyla oluşan zarara ilişkin olarak 100,00 TL olan tazminat talebini ise 133.996,75 TL artırarak 134.096,75 TL'ye yükseltmiştir.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan denetlenebilir bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek; davacıya ait şantiyede bulunan ve davalı tarafından satılan ... ile ilgili olarak, taraflar arasında 29/01/2020 tarihinde sözleşme yapıldığı,

bu kapsamda 35 iş günü sonunda davalının söz konusu santrali makinaların temini ile birlikte, operatör kabini montaj işlemleri, devreye alma ve otomasyon sistemi gibi işlemleri dahil olmak üzere teslim etmesi gerekirken makinaları değişik tarihlerde, sisteme ait en son parçayı ise 19/06/2020 tarihinde davacıya sevk ettiği, bu kapsamda ...nin sözleşmeye uygun olarak belirtilen tarihten geç gönderildiği ve eksik gönderildiği, eksik olan işlerin, sistemin montajının yapılmaması, operatör kabini, otomasyon işleri, devreye almama gibi eksik işlerin olduğu, beton santraline ait mikser ve diğer aksamların montajının yapılması,

operatör kabininin temini, otomasyon işlerinin davacı tarafından yapıldığı, bahse konu Santralin devreye girmesi için yapmış olduğu toplam masrafların KDV dahil 65.807,04 TL olduğu, bu ödemelerin faturalarının dosyada mevcut olduğu, Mali müşavir bilirkişi tarafından tespit edilen 705.029,37 TL lik dış alım yoluyla tedarik edilen malzemelerin olduğu, sözleşme kapsamınca zamanında ve gereği gibi teslim edilmeyen santral sebebiyle dışarıdan almış olduğu malları eğer kendisi üretseydi maliyetin 570.932,62 TL bedel olacağının bilirkişilerce hesaplandığı,

dolayısıyla davacının davaya konu ihale yönünden zararının, 134.096,75 TL olacağı anlaşılmış, her ne kadar 02/08/2021 tarihli dosya içerisindeki inşaat mühendisi bilirkişisi tarafından hazırlanan raporda farklı görüş bildirilmişse de, halk arasında beton santrali kavram olarak karışıklık yarattığı,

dava konusu kilit taş ve bordür üretiminde de kullanıldığının itirazı ve çelişkiyi inceleyen bilirkişi heyeti tarafından taraf vekillerinin itirazları ve söz konusu çelişki kök rapor hazırlayan bilirkişi heyeti tarafından incelendiği ve çelişkinin giderildiği anlaşıldığından ıslah dilekçesi ve davacının eksik ve geç ifa ile bu ifadan kaynaklı müspet zararını ispatladığı gözetilerek 65.807,04 TL sözleşmenin eksik ifasından kaynaklı zarar,

134.096,75 TL eksik ifa nedeniyle oluşan müspet zarar olmak üzere toplam 199.903,79 TL maddi tazminatın talep gibi dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza