Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1224 K.2024/464

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; branda ve çadır imaları ile satışı yapan müvekkiline ait ... adresindeki yangın çıktığını, ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Keresteciler İtfaiye İstasyonu tarafından düzenlenen 08.09.2023 kayıt tarihli yangın raporunda belirtilen müvekkiline ait 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, Defteri Kebir, Gelir-Gider faturaları, Karar Defteri, Ortaklar Pay Defteri, SGK özlük dosyaları, bordrolar zayi olduğundan resmi evraklar ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava hasımsız olarak açılmıştır.

GEREKÇE

Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).

TTK'nın 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Davacı vekili, davacı şirketin bulunduğu ve ticari defter ve kayıtlarının ... adresinde muhafaza ettiklerini, bu adreste, 08.09.2023 tarihinde yangın meydana geldiğini, iş bu yangın sebebiyle şirkete ait ticari defterlerin de yandığını ve müvekkilinin büyük bir zarara uğradığını, kullanılamaz hale gelerek zayi olduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu olaya ilişkin olarak ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 08/09/2023 tarihli yangın raporunun dosyaya sunulduğu, davanın ise 05/10/2023 tarihinde açıldığı, davacının ziyaı öğrenme tarihi ile dava tarihi gözetildiğinde TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca davanın 30 günlük yasal süresi içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi, ticaret sicil gazetesi, vergi dairesi kayıtları, defterlerin tasdik durumuna ilişkin ilgili noter kayıtları dosyaya kazandırılmıştır. Toplanan delillerle birlikte yerinde inceleme yapılarak rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

22/04/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda, dosya kapsamı ve davacı adresinde yapılan inceleme neticesinde; davacının bildirilen adresinde yapılan inceleme de zayi belgesi istenen defter ve belgelerin oluşan yangın sebebi ile seçilemez ve kullanılamaz durumda olduğu için muhafaza edilmediği ve sunulamadığı, dolayısıyla fiziki olarak incelenemediği, dosya kapsamındaki davacı beyan ve müzekkere cevapları çerçevesinde; davacı şirket hakkında herhangi bir vergi soruşturmasının bulunmadığı,

2020 yılına ait davacının yevmiye, defteri kebir, envanter, pay defteri, genel kurul ve müzakere defterine ilişkin Ticaret Sicil Müdürlüğünce açılış tasdik kapak sayfalarının sunulduğu, yevmiye defterinin kapanış tasdik sayfasına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, 2021 yılına ait davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik bilgilerine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, 2022 ve 2023 yıllarına ait davacının yevmiye, defteri kebir, envanter defterlerine ilişkin Ankara ...

Noterliğince açılış tasdik kapak sayfalarının sunulduğu, yevmiye kapanış tasdik sayfasına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, dosya kapsamındaki 08.09.2023 kayıt tarihli ... bildirim nolu yangın raporunda; davacı şirketin ... işyeri adresinde çıkan yangında “2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, Defteri Kebir, Gelir-Gider Faturaları, Karar Defteri, Ortaklar Pay Defteri, SGK Özlük Dosyaları, Bordroların yanarak ve ıslanarak hasar gördüğü” tespitine yer verildiği, Bu bağlamda dosya kapsamı nazara alındığında.

2020 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterlerinin ve muhasebeye esas dayanak belgelerin zayi olduğu, 2021 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile muhasebeye esas dayanak belgelerin zayi olduğu, 2022 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ve muhasebeye esas dayanak belgelerin zayi olduğu, 2023 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defterinin ve yangın tarihi olan 08.09.2023 tarihine kadar olan muhasebeye esas dayanak belgelerin zayi olduğu belirtilmiştir.

Düzenlenen raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan ve tüm defter ve kayıtların yerinde bizzat incelenerek düzenlendiğinden rapor hükme esas alınmıştır.

Davacı taraf iddiaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının ... adresinde muhafaza edildiği, 08/09/2023 tarihinde meydana gelen yangın sonucu davacı şirketin bilirkişi raporunda tek tek tespit edildiği üzere;

davacının 2020 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri, 2021 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, 2022 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, 2023 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defterinin çıkan yangında yanarak/ıslanarak kullanılamaz ve seçilemez hale geldiği bir başka ifadeyle zıyaa uğradığı,

bu zıya halinin TTK'nın 82/7 maddesinde sayılan hallerden olduğu ve davacının bu defter ve kayıtlar yönünden dava açmakta haklı olduğu kanaatine varıldığından anılan defter ve belgeler yönünden davacı vekilinin talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler kapsamında(TTK'nın 82. Maddesinde sayılan) olmadığı değerlendirilen ve soyut beyandan ibaret olan(özellikle faturaların dolu mu yoksa boş mu olduğu belirtilmeksizin) diğer belgeler yönünden ise talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı