Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1279 K.2024/1000

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; ... plaka sayılı aracın 08.06.2023 tarihinde davacı şirket tarafından davalı ...'dan Ankara ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi ile satın alınmış olunduğunu, daha sonra 30.10.2023 tarihinde gerçekleştirilen ekspertiz incelemesi esnasında aracın km'siyle ilgili bir sorun olabileceği ifade edilmiş olup yine aynı tarihte yapılan sorgulamada da bu durumun teyit edilmiş olunduğunu, ekte yer alan sorgulama sonucundan da görülebileceği üzere; aracın 27.04.2015 tarihinde tabi tutulduğunu, araç muayenesinde 233.574 km'de iken işbu tarihten yaklaşık 2 yıl sonra, 02.05.2017 tarihinde 197.904 km'de olduğu.

2 yıllık süre içerisinde aracın km'sinin ortalama 66.000 km artması gerekirken (aracın ... model olduğu, ... yılında tabi tutulduğu muayenede 233.574 km'de olduğu göz önünde bulundurulduğunda yıllık ortalama km artışının 33.367,71 km olduğu, 2 yıllık sürede bu artışın 66.735,42 km olacağının anlaşılmakta olduğu) araç km'si artmamış aksine bir önceki kayıtta yer alan değere göre 36.000 km daha düşmüş olduğunu, yani;

aracın km'si satıcının beyan ettiği km olan 270.000 km'den (araç satış sözleşmesinde belirtilen) yaklaşık olarak 100.000 km daha fazla olduğunu, dolayısıyla satış anında araç km'si en az 370.000 km. olduğunu, davalının işbu durumu gizleyerek,

ayıplı mal satarak davacının zararına sebebiyet vermiş olduğunu, 270.000 km'de bulunan bir araç ile 370.000 km'de bulunan bir aracın aynı rayiç değere sahip olamayacağından, işbu ayıp bildirilmiş olsa idi davacı tarafın aracı satın alınmayacak olduğundan ve mezkur ayıp "gizli ayıp" niteliğini taşıdığından davacının uğradığı zararın davalı tarafça tazmininin gerektiğini, davacı şirketin, ayıp durumunu öğrendiğinde gecikmeksizin davalıya bildirmiş olduğunu, davalı yanın;

hem bu görüşmelerde hem de arabuluculuk görüşmelerinde zararı gidermesinin mümkün olmadığını ifade etmiş olduğundan uyuşmazlığın mahkemeye intikal ettirilmiş olunduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik. 100,00TL tazminatın temerrüt tarihi olan 08.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 03/07/2024 tarihli dilekçe ile davasını ıslah etmiş ve talebini 15.385,00TL'ye artırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili; davacının dava dilekçesinde iddia ettiği hususların doğru olmadığını, öncelikle davacı şirket yetkililerinin ... ustası olan davalıya satın alacakları ("... marka ve model) başka bir aracı kontrol ettirmek için davalının sahibi olduğu iş yerine (...) gelmiş olduklarını, o esnada, getirdikleri aracı davalının incelemesinden sonra almaktan vazgeçmiş ve davaya konu aracın (...) davalının iş yerinde davacı şirket yetkilileri tarafından beğenilmiş ve davalının aracı satmayacağına dair ısrarına rağmen davalının ikna edilerek aracın satın alınmış olunduğunu,

davalının aracı expertiz yaptırmaları konusunda davacı şirket yetkililerine uyarıda bulunsa da, yetkililerin aracı kendileri muayene edeceklerini ve bu haliyle satın almak istediklerini, Expertiz yaptırmayacaklarını beyan etmiş olduklarını, davalının Expertiz yapılmaması nedeniyle sorumluluk kabul etmeyeceğini kendisi de aracı başka birinden satın aldığını ve aracı satmak istemediğini belirtmesine rağmen davacı şirket yetkilileri ısrarlı davranarak aracı tüm sorumluluk kendilerinde olmak kaydıyla kendi muayeneleri ile satın almış olduklarını,

davacı yanın "satıcının beyan ettiği km olan 270.000 km'den (araç satış sözleşmesinde belirtilmiştir.) yaklaşık olarak 100.000 km daha fazladır, satış anında araç km'si en az 370.000'dir. " tespitinin hiçbir hukuki mesnetinin bulunmamakta olduğunu, zira davalı tarafından hiç bir şey gizlenmemiş aracın mevcut durumunun tüm açıklığı ile davacıya anlatılmış olunduğunu, davacı yanın aracın 2015 yılından sonra aracın kilometresinin düşürüldüğünü iddia etmekte olduğunu, davalının aracı 2023 yılı içerisinde edinmiş olup iddia edildiği üzere daha önce araç kilometresinde yapılan değişiklikten hiçbir surette sorumluluğunun olmayacağını,

yine satış sözleşmesinde aracın kilometresinin 270.000 Km.de olduğu görülmekte, aracın satış tarihinden önceki 07.06.2023 tarihli muayenesinde aracın 274.366 Km. de olduğunun sabit olduğunu, davacı yanın araçtaki tüm ayıpları bilerek satın aldığının en somut delilinin satış sözleşmesine aracın 270.000 Km. olarak beyan edilmesi olduğunu, ortada gizli bir ayıbın olmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davalının ticaret sicil ve vergi dairesi kayıtları, davacıya ait aracın tramer kaydı, trafik tescil kaydı, tüvtürk kayıtları,22/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı. Bilirkişi raporunda, davacının satın almış olduğu dava konusu aracın kilometresinde oynama olduğu ve dolayısıyla aracın satın alınma esnasında gizli ayıplı olduğu, araç kilometresi ile yapılan oynama sebebiyle araçta meydana gelen değer düşüklüğünün 15.385,00TL olacağı belirtilmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki araç alım - satımı kapsamında satış öncesi dönemde kilometresinin düşürülmüş olması sebebiyle bedel indirimi istemine ilişkindir.

... plakalı aracın Ankara ... Noterliğinin 08/06/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile davalı satıcı ... tarafından davalı alıcı ... Şirketi'ne satıldığı, satış bedelinin 800.000,00TL olduğu, araç kilometresinin 270.000 km olarak bildirildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, aracın iddia olunan şekilde ayıplı olup olmadığı, davalının varsa bu ayıptan sorumlu olup olmadığı ile ayıp sebebiyle bedelde indirim tutarının ne olduğu konusundadır.

TBK'nın 219.maddesinde "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." düzenlemesine,

223.maddesinde "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemesine,

227. maddesinde "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,

2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme,

3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,

4-İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme,

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise; alıcı ancak, sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." düzenlemesine.

229. Maddesinde "Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir: 1. Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi, 2. Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi 3. Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi. Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür." yer verilmiştir.

Mahkememizce bildirilen deliller toplanmış ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dosyaya kazandırılan araç muayene raporları ile bilirkişi raporu incelendiğinde aracın kilometresinin 27/04/2015 tarihli muayenede 233.574 kilometrede olduğu, 29/04/2017 tarihli muayenede 197.728 olduğu tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporunun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, hesaplama yönteminin yerleşik kararlara uygun şekilde nispi metoda göre olduğu görülmekle taraf vekillerinin yerinde görülmeyen itirazlarının reddi ile rapor hükme esas alınmıştır. Bu kapsamda aracın muayene raporları gözetildiğinde aracın kilometresinin düşürüldüğü sabittir. Araçtaki bu ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu ve ayıp sebebiyle bedelde indirim bedelinin 15.385,00TL olduğu tespit edilmiştir.

Kilometre değişikliğinin davalının malik olduğu dönemde yapılmamış olması davalının sorumluluktan kurtulmasını sağlamayacaktır. Aracın gerçekte 334.366 km civarında olduğu ve bu kilometrede bulunan aracın araçtan beklenen performansı gösteremeyeceği değerlendirilmekle davacının seçimlik haklardan bedelde indirim talebi mahkememizce yerinde görülmüştür. Davacı yan talep sonucunu belirlenen bedel doğrultusunda artırmıştır. Davalı bu artırıma karşı zamanaşımı definde bulunmuştur.

Dava ve satış tarihi gözetilerek TBK madde 231'deki 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. Bu itibarla davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı