Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/53 K.2023/1124

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/53 Esas

KARAR NO : 2023/1124

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/11/2022

KARAR TARİHİ: 31/10/2023

K. YAZIM TARİHİ: 08/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;Davacı ile davalı ... Anonim Şirketi arasında, ...

TOKİ referanslı ihale için 51 adet kabin kapısı ile 357 adet kat kapısı ve 51 adet asansör kabin takımı imali hususunda iki adet teklifname doğrultusunda 17.03.2022 tarihinde anlaşıldığını, işbu teklif formlarının sağ üst köşesinde görüleceği üzere imal edilen ürünlerin müvekkili davacıya teslim süresinin 4 hafta olarak taraflarca belirlendiğini, ancak yine anlaşma metninde görüleceği üzere opsiyonel olarak teslim tarihinin en geç 31.06.2022 olarak taraflarca belirlenip imza altına alındığını, 51 adet kabin kapısı ile 357 adet kat kapısı'nın en geç 31.06.2022 tarihinde teslim edileceği,

taraflarınca toplam KDV dahil 2.313,921,00 TL ödeme yapılacağı ve bu ödemelerin %20 peşin olmak üzere kalan ödemelerin 90-120-150-180 ve 210 gün vadeli olarak yapılacağının kararlaştırıldığını, işbu anlaşma gereği ...

TOKİ referanslı 17.03.2022 tarihinde KDV dahil 2.313.921,00 TL olarak yapılan anlaşma gereği müvekkili şirket tarafından teslim alınması gereken ürünlerden KDV dahil 1.624.350,00 TL değerinde malzeme alınmış olup bedeli ödenmemesine karşın KDV dahil 336.600,00 TL bedelli ürünlerin davalıdan teslim alınamadığını, bu anlaşma gereği anlaşma bedeli olan KDV dahil 2.313.921,00 TL'nin ise davalıya ödendiğini, 51 adet asansör kabin takımı'nın en geç 31.06.2022 tarihinde teslim edileceği, taraflarınca toplam KDV dahil 1.564.680,00 TL ödeme yapılacağı ve bu ödemelerin 90-120-150-180 ve 210 gün vadeli olarak yapılacağının kararlaştırıldığını,

işbu anlaşma gereği ...

TOKİ referanslı 17.03.2022 tarihinde KDV dahil 1.564.680,00 TL olarak yapılan anlaşma gereği müvekkili şirket tarafından teslim alınması gereken ürünlerden KDV dahil 260.000,00 TL değerinde (10 adet 800 kg Toki Kabini) ve 397.188,00 TL değerinde malzeme alınmış olup bedeli ödenmemesine karşın KDV dahil 668.812,00 TL değerinde ürünler davalıdan teslim alınamadığını, bu anlaşma gereği anlaşma bedeli olan KDV dahil 1.564.680,00 TL'nin ise davalıya ödendiğini, işin 31/06/2022 tarihine kadar, davalı tarafından imal edilen asansör kapısı, asansör kabini ve kat kapılarının anahtar teslim olarak tamamlanması gerektiğini, fakat sözleşme konusu işin,

söz konusu tarihe kadar tümü ile bitirilip teslim edilemediğini, geçen süre zarfında, izah edildiği üzere fatura edilen ürünlerin yalnızca bir kısmının müvekkiline teslim edildiğini ancak büyük bir kısmının teslim edilmediğini, müvekkili şirket tarafından teslim alınan ürünlerin çok üzerinde bir bedelin davalıya ödendiğini, bu ödemeler kapsamında taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca müvekkili şirketçe davalıya, muhatabı ... A.Ş. ...

Şubesi olan ... çek seri numaralı, keşidecisi müvekkili şirket olan 31/11/2022 keşide tarihli 250.000,00 TL bedelli çek ve muhatabı ... A.Ş. ...

Şubesi olan ... çek seri numaralı, keşidecisi müvekkili şirket olan 31/12/2022 keşide tarihli 250.000,00 TL bedelli çekin keşide edilerek verildiğini, çeklerin avans olarak verildiğini ve ürünlerin süresinde bitirilip teslim edilmemesi nedeniyle söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığını, bu tutarın davalı tarafa ödenmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 vd. maddeleri uyarınca sebepsiz zenginleşme teşkil edeceğini, davalının müvekkili şirketten söz konusu tutarda bir alacağının mevcut olmadığını, tüm bu nedenlerle dava konusu.

Muhatabı ... A.Ş. ... Şubesinin ... çek seri numaralı, keşidecisi müvekkili şirket olan 31/11/2022 keşide tarihli 250.000,00 TL bedelli çek ve muhatabı ... A.Ş. ...

Şubesi olan ... çek seri numaralı, keşidecisi müvekkili şirket olan 31/12/2022 keşide tarihli 250.000,00 TL bedelli çeklerin iptaline ve bu tutar açısından müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf davayı karşı cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.

DELİLLER

Tarafların ticaret sicil kayıtları, ... Bankası, ... Bankası ve ... cevabi yazıları ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, çekten kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

Borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, öğreti ve uygulamada bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Bedelsizlik ise, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır (İnan, Nurkut: Türk Hukukunda Hatır Senetleri ve Özellikle Hatır Bonoları, Ankara, 1969, s.16).

Başka bir deyişle bir kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır.

Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkanı verilmektedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 08.02.2022 tarih ve 2021/19-659 Esas ve 2022/82 Karar sayılı ilamı)Somut olaya gelince; davaya konu çeklerde davacı keşideci davalı ise lehtar konumundadır.

Davacı, söz konusu çeklerin taraflar arasındaki anlaşma gereği fatura edilen ürünlerin yalnızca bir kısmının davacıya teslim edildiğini bir kısmının teslim edilmediğinden bahisle bedelsizlik iddiasında bulunduğundan, Kambiyo senedi hukuken geçerli olduğundan eldeki menfi tespit davasında davacı-borçlunun çekin malzemenin tesliminden önce avans olarak verildiğini, malın teslim edilmediğini ve senedin bedelsizliğini de usul hükümleri gereğince yazılı delille ispatlaması gerekmektedir.

Davacı borçlu bu iddiasını HMK’nun 200 ve 201’inci maddelerine göre yazılı delillerle ispatlayamamıştır. Çekin ödeme aracı olduğunu, avans olarak kullanıldığını iddia eden davacının ispatla yükümlü olduğunu, hukukumuzda aslolan peşin satış olduğu gözetilerek ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı