Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/760 K.2024/1199

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/760 Esas

KARAR NO : 2024/1199

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

İstirdat - Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 03/06/2022

KARAR TARİHİ: 07/11/2024

K. YAZIM TARİHİ: 02/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat - Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş tarafından keşide edilen ... Bankası ... şubesine ait 26.10.2021 tarih ve ... seri nolu 44.369,93 TL bedelli çekin düzenlenerek müvekkiline ulaştırılmak üzere kargoya verildiğini, kargo şirketi elemanının söz konusu çeki müvekkile ulaştıramadan çaldırdığına ilişkin ... Polis Karakoluna ifade verdiğini, bunun üzerine müvekkilinin İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açarak ödemeden men kararı alındığını, bu hususun bankaya bildirildiğini, söz konusu çekin ... Şti. tarafından ibraz tarihinde ... şubesine sunulmuş olduğunun öğrenildiğini, çek fotokopisinde çekin arka yüzünde müvekkili şirkete ait olmayan bir kaşenin basılmış olduğunu, ciro silsilesinde müvekkili şirketten sonra sırasıyla ... Şti kaşesinin, ...

Şti. kaşesinin basılmış olduğunun görüldüğünü, müvekkili şirketin borçlu olmadığı kişilerce borçlu gösterilmeye çalışılarak, sahte kaşe yaptırılarak ve çeke basılarak sahtecilik işlemleri yapıldığını belirterek sonuç olarak dava konusu çekin davalıdan istirdatına, çekin iade alınması ile müvekkili şirkete verilmesine, çek aslı icra kasasında ise icra kasasından alınarak müvekkili şirkete teslim edilmesine karar verilmesini; söz konusu çek miktarı ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, Elazığ ...

İcra Müdürlüğü'nün ...E. dosyası ile yapılan takip ile borçlu bulunmadıklarının tespitine ve Elazığ ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı icra dosyası ile haksız haciz baskısı altında bulunmaları sebebiyle takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiğini ve müvekkili şirketin adresinin ... olup Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinde davanın görülmesi gerektiğini, davanın esası hakkında ise; ciro silsilesinde kopukluk olmadığını, çalınma iddiaları ile müvekkili şirketin bir ilgisi bulunmadığını, davacı tarafın Elazığ ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyasında borçlu olmadığını ve bu nedenle davada hukuki yarar olmadığını, müvekkili şirketin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair somut bir delil sunulamadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Elazığ ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, İstanbul Anadolu CBS'nin ... sayılı soruşturma dosyası, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, Ankara CBS'nin ... sayılı soruşturma dosyası, çek aslı, davacı şirket yetkilisinin imza ve yazı örnekleri, mukayese imzalarının bulunduğu belge asılları, ... ATK Fizik İhtisas Dairesinin 09/07/2024 tarih 2024/25065 sayılı raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle ... A.Ş tarafından keşide edilen ... Bankası ... şubesine ait 26.10.2021 tarih ve ... seri nolu 44.369,93 TL bedelli çekin istirdadı ile söz konusu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Davacı şirket kendisine ulaştırılmak üzere kargoya verilen Davadışı .... A.Ş tarafından keşide edilen ... Bankası ... şubesine ait 26.10.2021 tarih ve ... seri nolu 44.369.93 TL bedelli çekin kargoda kaybolduğunu, ve kötüniyetli cirantalar tarafından cirolanarak hakkında icra takibine girişildiğini, davalı ise çekin iktisabında ağır kusurlu olmadığını savunmaktadır.

Mezkur hırsızlık hadisesi sonrası İstanbul Anadolu ... ATM'de davacı çek iptali davası açmış, tarafına istirdat davası açması için süre verilmiştir.

Dava konusu icra takibine konu çekin ciranta kısmındaki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığının tespiti bakımından ... ATK Fizik İhtisas Dairesinden alınan 09/07/2024 tarih ... sayılı raporda; İnceleme konusu çekin arka yüzünde tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede;1. cirodaki kaşe izi üzerine atılı imza ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği, 1. cirodaki kaşe izi ile ... ait mukayese belgelerde basılı kaşe izleri arasında; içerik, harflerin font ve punto özellikleri, ebat ve yerleşim biçimi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu kaşe izi ile mukayese kaşe izlerinin aynı kaşe ile oluşturulmamış olduğu bildirilmiştir.

Bu nedenle davacı şirketin iradesi dışında çekin bir sonraki ... Şti'ye geçtiği dosya kapsamında sabit hale gelmiştir.

Her ne kadar davacıdan bir sonraki ciranta sahte imza ve kaşe ile çeki iktisap etmişse de bilindiği üzere; 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.

Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca çekin ciro silsilesinde son sırada olan davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

Davacı çekte lehtar olduğundan ve cirantadaki imza ve kaşenin tarafına ait olmadığı ATK raporuyla sabit olduğundan, yetkili hamil olduğunu ispat ettiğinin kabulü gerekmiş, ayrıca dosya kapsamında mevcut kargo firması görevlisi ...'ın 10/02/2021 tarihli kolluk beyanından davacı çeklerinin rızası hilafına elinden çıktığı kanaatine varılmıştır. Dosya kapsamında mevcut delillerden aksi yönde bir bilgiye rastlanılmadığı gibi davalının da aksi yönde bir savunması olmamıştır.

Bu durumda davacının, davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir. Bununla birlikte davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davacı tarafından sunulan davadışı ... Şti'ye ait ve Ankara ...

İcra Dairesinin ... esas ve İstanbul Anadolu CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasına konu çek incelendiğinde ciro silsilesinin dosyamıza konu çek ile birebir aynı olduğu, bunun üzerine UYAP’da yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı resmi belgede sahtecilik ve hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp,

bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği davacının sunduğu ve bildirdiği Ankara ... İcra Dairesinin ... esas ve İstanbul Anadolu CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyalarında da görüleceği üzere aynı kargo hırsızlığına konu çek olan ciro silsilesi aynı başkaca çeki de bankaya ibraz ettiği sabittir. Yine dosyamıza konu çek nedeniyle başlatılan Ankara CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasında ciro eden şirketlerden ilk ciranta ...

Şti ve ondan sonraki ciranta ... Şti'nin yetkililerin ifadeleri incelendiğinde; aktif bir şirket olmadıkları kimlik kullanılarak başkaları tarafından şirket kurulduğunun beyan edildiği görülmüştür. Yine her ne kadar davalı şirket cirantalardan davadışı ...

Şti'den palet malzemesi aldığını beyan etmiş ve cevap dilekçesi ekine delillerini sunduğunu söylemişse de, cevap dilekçesi ekinde söz konusu faturalar bulunmamakta olup, tensip zaptında verilen kesin süreye rağmen ticari defterlerini de dosyaya sunmamıştır.

Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan birden fazla hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiş, bu çeklerden biri olan davamız konusu çek nedeniyle alacak iddia edemeyeceği sonucuna varıldığından menfi tespit ve çek istirdatı isteminin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza