Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/932 K.2025/252

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2024/932 Esas

KARAR NO

2025/252 Karar

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR : 1-

İFLAS İDARE MEMURLARI

DAVA

Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))

DAVA TARİHİ : 14/08/2024

KARAR TARİHİ: 25/02/2025

K. YAZIM TARİHİ: 20/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; 178.800,00 TL tutarındaki gayrinakdi çek kredisi alacağının iflas masasına kaydedilmesi için 25.09.2023 tarihinde Ankara Batı İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasında alacak bildiriminde bulunulduğunu, haklı gerekçeler olmaksızın söz konusu gayrinakdi alacağın reddedildiğini, gayrinakdi alacağın müvekkili bankaya teslim edilen çeklerden kaynaklandığını beyan ederek 178.800,00 TL tutarındaki gayrinakdi alacağın iflas masasına kaydedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; çek yaprakları henüz kullanılmadan nakdi alacağın doğmadığını, kullanılmadığı sürece nakdi alacağa dönüşmeyen çek yapraklarından kaynaklanan 178.800,00 TL tutarındaki alacağın reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası,

Bilirkişi raporunda özetle; a) Müflis şirketin iflas tarihi (14.09.2023) itibarıyla Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasında davacı bankanın 178.800,00 TL gayrinakdi alacağın sıra cetveline kaydını talep ettiği, b) Müflis şirketin iflas tarihi (14.09.2023) itibarıyla Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasında davacı bankanın iflas masasından toplam 174.000,00 TL gayrinakdi alacağı bulunduğu,

c) Kaydı talep edilen ve tamamı reddedilen 178.800,00 TL tutarındaki alacağın 174.000,00 TL tutarındaki kısmının sıra cetvelinin dördüncü sırasına kaydedilebileceği, d)İflas tarihinden (14.09.2023) sonra ortaya çıkan durumların ve gayrinakdi riske yol açan çek yapraklarının güncel sorumluluk miktarının iflas masasınca alacağın paylaştırılması esnasında gözetilebileceği, b) birinci alternatif görüş: Sayın Hâkimliğinizin hukuki takdir ve değerlendirmelerine göre davalı ... vekilinin savunmalarının haklı olduğu, alacağa dayanak gösterilen banka kayıtlarının süresinde iflas masasına sunulmadığı, banka kayıtlarının delil niteliği taşımadığı,

alacak kayıt kabul başvurusu sürecinde iflas idaresince yapılan değerlendirmelerin yerinde sayılabileceği yönünde hukuki görüş ve kanaate ulaşılması hâlinde; davacı bankanın, kredi müşterisi şirketin iflas tarihi (14.09.2023) itibarıyla iflas masasına kaydı gereken herhangi bir gayrinakdi alacağının bulunmadığı, c)ikinci alternatif görüş: Sayın Hâkimliğinizce tayin edilebilecek hukuki çerçeveye, tarafların itirazlarına veya ortaya konulabilecek farklı ve yeni verilere / olgulara göre tarafıma yeniden görev verilmesi hâlinde maddi tespitlerim ile hesaplamalarımın revize edilebileceği sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, kayıt kabul talebine ilişkindir. Davacı banka vekili; 178.800,00 TL tutarındaki gayrinakdi çek kredisi alacağının iflas masasına kaydedilmesi için 25.09.2023 tarihinde Ankara Batı İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasında alacak bildiriminde bulunmuştur. ... Bankası A.Ş. ... / ... Şubesi ile ... Şti. arasında 13.12.2021 tarihli ve 1.000.000,00 TL limitli Kredi Çerçeve Sözleşmesi akdedilmiştir. ... Şti., davacı bankanın matbu Çek Taahhüt Kredisi Taahhütnamesini imzalamıştır.

Gayri nakdî kredilerin en önemli özelliği, müşteri ile sözleşeni arasındaki ilişki (temel ilişki), banka ile müşteri arasındaki ilişki (karşılık ilişkisi) ve banka ile temel ilişkideki müşterinin karşı âkidi olan kişi arasındaki ilişki (teminat ilişkisi) olmak üzere üçlü bir ilişki içermeleridir.

Hukukumuzda atipik bir görünüm sergileyen gayri nakdî kredi sözleşmesi, sözleşme olması hasebiyle BK’ya, ticarî bir sözleşme olması nedeniyle TTK’ya ve bankaların yürüttüğü bir işlem olması nedeniyle de Bankalar Kanunu'na tabidir. İşte normal koşullarda bankanın sözleşme yapmak suretiyle tanıdığı bu garanti, varsayımsal sözleşme esasından hareketle 5491 sayılı Kanun'un 3/3. maddesi kapsamında ödenecek miktarlarda “kanunî bir zorunluluk” şeklini almıştır.

Madde hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere, muhatabın tek taraflı olarak bu sözleşmeden dönmesi (fesih) mümkün olmadığından, şartları gerçekleşmişse kanunî garanti miktarını hamile ödemek yükümlülüğü altındadır.

(Çetin Arslan-Murat Kayançiçek, 5941 sayılı Çek Kanunu Şerhi, Ankara, 2010 s.261) Banka ile hesap sahibi keşideci arasında bir gayri nakdi kredi ilişkisinin kabul edilmesi, bankanın keşideci için çek hamiline bir garanti verdiği şeklinde anlaşılacaktır.Çek tedavüle konulduktan-lehtara veya hamile verildikten- sonra, keşidecinin durumunda meydana gelen değişikliklerin çekin geçerliliğini etkilememesi doğaldır. Burada aranan tek şart çekin tedavüle çıkarılmasıdır.

Hamile yazılı çekin lehtarın veya hamilin elinde bulunması, emre yazılı çekte lehtarın cirosu ve çekin teslimi tedavüle çıkarıldığının kanıtıdır. Çek ileriki tarihli olarak düzenlenebileceğinden (TTK md.707), çekin kcşidecinin ölümünden, ehliyetini kaybetmesinden veya iflasından sonraki bir keşide tarihini taşıması tek başına -aksi ispat edilmediği sürece- geçerliliğini etkilemeyecektir.

(Seza Reisoğlu, Çek Hukuku, Ankara, 2011 s.167) Netice itibariyle bankanın kanunî garanti miktarını hamile ödemesi zorunluluğu tüm bu şartların (çeki ibraz edenin meşru hamil olması, herhangi bir ödeme engelinin bulunmaması, bankaca basılmış veya bastırılmış geçerli bir çekin bulunması, çekin bankaya süresinde ibraz edilmesi ve karşılığının mevcut olmaması) birlikte gerçekleşmesine bağlıdır.

Koşulların birlikte gerçekleşmemesi, muhataba çek bedelinin karşılığı yanında kanunî garanti miktarını da ödememe hakkı verecek ve hatta duruma göre ödememe görevini yükleyecektir. (Çetin Arslan-Murat Kayançiçek, 5941 sayılı Çek Kanunu Şerhi, Ankara, 2010 s.265)

Bu kapsamda dosya kapsamı incelendiğinde Bilirkişi raporu hükme esas alınarak Gayrinakdi alacağa temel teşkil eden çeklerin sayısı ile iflas tarihi (14.09.2023) itibarıyla çek yaprağı başına banka asgari sorumluluk tutarının çarpılması suretiyle iflas tarihi itibarıyla gayrinakdi alacak miktarının tespiti mümkündür.

Takastan iade edilmiş 10 adet çek yaprağı ile müşteride bulunan 23 adet çek yaprağına bağlı olarak kredi müşterisinin iflas tarihi (14.09.2023) itibarıyla davacı bankanın 174.000,00 TL tutarında gayrinakdi alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Bankanın çek yaprağı başına sorumluluğu ile ilgili müşterisine rücu edemeyeceğine ilişkin bir sözleşme hükmü de bulunmadığından 174.000,00TL gayri nakdi alacağın davalı müflis ...

Şti.'nin iflas masasına İİK 197 maddesi kapsamında şarta bağlı olarak kayıt ve kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE

1-174.000,00TL gayri nakdi alacağın davalı müflis ... Şti.'nin iflas masasına İİK 197 maddesi kapsamında şarta bağlı olarak kayıt ve kabulüne,

2-a)Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

b)Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 427,60TL peşin harç ve 427,60TL başvuru harcı ve 60,80TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

3-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından sarf edilen 3.500,00TL bilirkişi ücreti ve 412,00TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.912,00TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.806,97TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

5-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.25/02/2025

Katip Hakim · e-imza e-imza