Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/66 K.2020/230

Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın müvekkili hesaplarından ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ...

TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ...tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ...

TL komisyon adı altında diğer bankaların hiç uygulamadığı ... hesabından kullanmış olduğu kredileri için kesintiler yaptığını, davalı bankanın müvekkilinin ... tarihinde kullanmış olduğu ... TL ticari kredisinden ... TL dosya masrafının alındığını, ... tarihinde kullanmış olduğu ... TL ticari kredisinden ... TL dosya masrafı, ... tarihinde ... TL'lik ticari hesabından ... TL dosya masrafı, ... tarihinde ... TL'lik kredi hesabından ... TL dosya masarfı, ... tarihinde ...

TL'lik kredisinden ... TL dosya masrafı adı altında kesintiler yapıldığını, davalı bankanın müvekkilinin ... tarihinde kullanmış olduğu ... TL ticari kredisinden aynı tarihte ... TL ipotek tesis ücreti, ... tarihinde kredinin kapatılmasından dolayı ... TL ipotek fek ücreti ve ... TL ipotek harç ücretleri kesildiğini, davalı bankanın ... tarihinde müvekkilinin hesabından ...

TL ekspertiz ücreti adları altında kesinti yapıldığını, davalı bankanın sadece üçüncü kişilere harcamış olduğu masrafları faturalandırarak talep etme hakkının olduğunu, davalı bankanın müvekkili hesabından ... tarihinde ... TL dönemsel hizmet komisyonu ve ... tarihinde müvekkilinin bilgisi ve izni dışında ... TL dönemsel komisyon paket ücreti altında kesinti yaptığını, davalı bankanın müvekkilinin hesaplarından ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ...

TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ...TL, ... tarihind e ... TL, ... tarihinde ... TL,... tarihinde ... TL kredi limit tahsis ücreti altında kesinti yapıldığını, davalı bankanın müvekkilinin hesaplarından ... tarihinde ... TL,... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL, ...

TL kredi erken kapama komisyonu aldı altında kesintiler yapıldığını, müvekkilinin kredileri kapatmadığını, tekrar yeni kredi kullanarak bu kredileri kapattığını, davalı banka tarafından müvekkilinin 6 farklı hesabından toplam ... TL hesap işletim ücreti adı altında kesintiler yapıldığını, 5411 sayılı kanunda hesap işletim ücreti alınabileceğine dair bir hüküm olmadığını, davalı banka tarafından müvekkilinin hesaplarından toplam ...

TL hesap özet ücreti adı altında müvekkiline gönderilmemiş hesap özetleri için fahiş kesintiler yapıldığını, davalı bankanın sözleşmeye aykırı olarak sebepsiz zenginleşme yoluna gittiğini, bu nedenlerle haksız alınan ... TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faizi ile iadesini, davalının bu paraları bugüne kadar nemalarak kullandığı açık olduğundan sebepsiz zenginleşme gereği ... TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi kanunen gereken unsurları içermediğinen davanın reddi gerektiğini, davacı her ne kadar müvekkili banka tarafından haksız alındığı iddia edilen masrafların, ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faizi ile iadesini talep etmiş ise de tüm talepleri yönünden zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkili bankanın sebepsiz zenginleştiğinden bahisle ...

TL manevi tazminat talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerektiğini, haksız olduğu iddia edilen davaya konu ücretlerin taraflar arasında akdedilen sözleşmelere, davacının talimatlarına ve yasal düzenlemelere uygun olarak davacının bilgi ve onayı dahilinde tahsil edildiğini, tacir olan davacının imzalamış olduğu sözleşmeler ile bağlı olup davacıdan alınan masraflar taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesine uygun olduğunu, davacı bu sözleşmeye uygun olarak yaptığı ödemelerin iadesini istemeyeceğini, dava konusu ücretlerin TTK ve Bankacılık Kanununa uygun olduğunu,

davacının davaya konu masrafları öderken hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, davacının borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu, davacının iddialarının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, tacir olan müvekkili bankanın bankacılık hizmetleri sebebiyle masraf tahsil etmesine yasal bir engel olmadığı, davacının tacir olması sebebiyle kendisinden tahsil edilen masrafların iadesini talep edemeyeceğini, davacının davaya konu erken kapama ücretlerinin tahsili ile ilgili müvekkili bankaya talimat verdiğini, davacıdan alınan hesap işletim ücreti ve hesap özeti ücretlerinin haksız kesinti olmadığın, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce davaya konu dosya ücreti, komisyon, ekspertiz ücreti, ipotek tesis ücreti, ipotek harç ücreti, ipotek fek ücreti, kredi tahsis ücreti ve hesap işletim ücreti masraflarının hangi kredi sözleşmelerine bağlı olarak tahsil edildiği, bağlı olduğu kredi sözleşmelerinin tüketici veya ticari kredi sözleşmesi olup olmadığı ile dava dilekçesinde talep edilen her bir kalem yönünden inceleme yapılarak varsa davacı tarafın alacaklı olduğu miktara ilişkin bankacı bilirkişi ...'den rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda; kredilerin kapatılması ve/veya vadeden önce erken kapatılmasında bu türde komisyon alınabileceği yönünde taraflar arasında mevcut sözleşmelerde herhangi bir düzenleme bulunmaması ve ayrıca kredilerin kapatıldığı gün yeni kredi kullandırıldığı açık olup işlemlerin fiilen bir kredi kapatılması olmayıp bir tür kredi yapılandırması niteliği taşıdığı dikkate alındığında bu yönde alınan toplam ...

TL olarak açıklanan ve belirlenen tutarların davacıya iade edilip edilmemesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekiline iadesi istenilen işlemlere ilişkin emsal uygulamaları dair 3 adet banka ismini bildirmesi için süre verilmiş ve verilen süre içerisinde ... Bankası, ... ve ...Bankasına müzekkere yazılmış ve cevabi yazıları dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce önceki bilirkişi ...'den dava konusu edilen kesintiler ve bağlı bulundukları sözleşmelerin tarihlerinin (TBK'nun yürürlük tarihi açısından) belirtilmesi,

a)818 sayılı BK döneminde akdedilen sözleşmeler yönünden hüküm bulunup bulunmadığı, var ise miktar ve oran belirtilip belirtilmediği,

-... tarihli Resmi Gazetede Merkez Bankası tarafından yayımlanan mevduat ve kredi faizleri ... hakkında ... sayılı tebliğin 6.maddesi gereğince yapılması gereken bir ilam ve yayın var ise bunun yapılıp yapılmadığı,

-Gerekli ilan ve yayınlar yapılmamış ise veyahut sözleşmede oran ve miktar belirtilmemiş ise emsal banka uygulamalarına göre alınan masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı, bankanın kesinti yapmakta haklı olup olmadığı, yapılan kesintilerin sebebi, kesinti miktarının uygun olup olmadığı veya ne miktarda olduğu ile davacıya iadesi gereken miktar bulunup bulunmadığı,

b)TBK yürürlük tarihi olan 01/07/2012 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmeler yönünden ise 20.maddedeki ve devamındaki genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerin uygulanmasına dair ilkeler doğrultusunda sözleşmenin genel işlem koşuluna tabi tutulması ve yukarıda belirtilen ... sayılı tebliğ hükümleri göre gerekli ilan ve yayınlar yapılıp yapılmadığı değerlendirilerek iadesi gereken miktarın bulunup bulunmadığı konusunda ayrıntılı olarak istenilen her husus ayrı başlık altında belirtilmek ve tarafların itiraz ve talepleri de dikkate alınmak suretiyle ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi ek raporunda; davacıdan dört ayrı taksitli kredisinin vadesinden önce kapatılması nedeniyle ... TL. erken kapatma komisyonu ve ... TL. olmak üzere toplam ...

TL tahsilinin taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesine dayanmadığı, mevcut genel kredi sözleşmelerinde kredilerin vadelerinden önce erken kapatılmasına ilişkin düzenleme bulunmadığı, her kredi bazında ayrıca özel bir taahhütname de olmadığı, davalı banka tarafından söz edilen ancak dosyaya ibraz edilmeyen davacıdan kredilerin erken kapatılmasını yazılı talebinin tek başına işlemden komisyon alınabileceği anlamına asla gelmeyeceği, sözleşmede düzenlenmeyen bir hususla ilgili tahsil edilen komisyonun banka tarifesinde tarifede yer alması ve/veya makul oranda olup olmamasının artık izahtan vareste olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesine karşı;

a)818 sayılı BK döneminde akdedilen sözleşmeler yönünden hüküm bulunup bulunmadığı, var ise miktar ve oran belirtilip belirtilmediği,

-... tarihli Resmi Gazetede Merkez Bankası tarafından yayımlanan mevduat ve kredi faizleri ... hakkında ... sayılı tebliğin 6.maddesi gereğince yapılması gereken bir ilam ve yayın var ise bunun yapılıp yapılmadığı,

-Gerekli ilan ve yayınlar yapılmamış ise veyahut sözleşmede oran ve miktar belirtilmemiş ise emsal banka uygulamalarına göre alınan masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı, bankanın kesinti yapmakta haklı olup olmadığı, yapılan kesintilerin sebebi, kesinti miktarının uygun olup olmadığı veya ne miktarda olduğu ile davacıya iadesi gereken miktar bulunup bulunmadığı,

b)TBK yürürlük tarihi olan 01/07/2012 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmeler yönünden ise 20.maddedeki ve devamındaki genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerin uygulanmasına dair ilkeler doğrultusunda sözleşmenin genel işlem koşuluna tabi tutulması ve yukarıda belirtilen ... sayılı tebliğ hükümleri göre gerekli ilan ve yayınlar yapılıp yapılmadığı değerlendirilerek iadesi gereken miktarın bulunup bulunmadığı, davalı tarafın itirazları, gelen müzekkere cevapları önceki bilirkişi ek raporu da dikkate alınarak ayrıntılı olarak istenilen her husus ayrı başlık altında belirtilmek suretiyle bankacı bilirkişi ...'den rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda. Bankaların faiz dışı gelirleri doğrudan açılan kredi üzerinden alınan maktu ve nispi oranda komisyon niteliğinde olabileceği gibi kredi işleminde fiilen yapılan herhangi bir masrafın karşılanması amacıyla sağlanabilmektedir.

Dolayısıyla tüketici kredisi işlemleri dışında, faiz dışı ücretin salt iş ve hizmet alımından kaynaklanması gerekli olmadığı, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 20. maddesinde genel işlem koşulları tanımlanmış, buna göre Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir.

Bu kalıp sözleşmeler uygulamada tip, norm ve benzeri adlar altında ifade edilmektedir. 21. maddesinde ise Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır.

İfadesiyle düzenleyici önlem alınmıştır. Yine 23. maddesinde Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm, açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır.

Hükümleri yer almadığı, ancak dava konusu krediler ve kredilerin bağlı olduğu sözleşmeler ... tarihinden önce olduğundan, genel işlem koşullu olduklarından söz edilediği, Banka sistem ve kayıtları ile sözleşmelerin incelenmesi neticesinde; müşterinin ve kullandırılan kredilerin ticari nitelikte kredi olduğu, açıkça anlaşıldığı, bankalarda tüketici kredilerinin dışında kalan diğer bütün kredi işlemlerinde serbestçe faiz, komisyon ve masraf alınmasının mümkün olduğu,

bankaların faiz dışındaki gelirlerinin açılan kredinin üzerinden maktu ve nispi oranda komisyon niteliğinde olabileceği veya kredi işleminde fiilen yapılan herhangi bir masrafın karşılanması amacıyla masraf alınabileceği, Genel Kredi Sözleşmeleriyle taraflar arasında ticari nitelikte akdi ilişki kurulduğu, davalının kullandığı kredilerin 4077 sayılı yasada ayrıntılı olarak belirtilen tüketici kredisi niteliği göstermediği, dolayısıyla tüketici kredisi işlemleri dışında, faiz dışı ücretin sadece iş ve hizmet alımından kaynaklanmasının söz konusu olmadığı,

bankaların ticari kredi sözleşmelerinde faiz ve komisyon oranlarının genel olarak yazılı olarak gösterilmediği, azami oranların tespitine yetkili olduklarının belirtildiği ve bu husustaki tarifelerin banka şubelerinde ve web sitelerinde ilan edildiği, alınan faiz dışı gelirlerin komisyon niteliği gösterdiği ve genel bankacılık uygulamalarında alınan tutarın makul sınırlarda kabul edilebilecek oranda olduğu hususları göz önüne alındığında sözleşme ile düzenlenmediğinden ...

TL erken kapama ücreti ve ... TL gider vergisinin, davalı bankadan alınarak davacıya iadesi gerektiği, belirtilmiştir.

Mahkememizce bankacı bilirkişi ...'den tarafların itirazları hususunda ek rapor alınmıştır. Bilirkişi ek raporunda; EKSPERTİZ, İPOTEK TESİS VE İPOTEK FEK ÜCRETLERİ: dosya içeriğinde herhangi bir değerleme firmasına ait ekspertiz faturası, ipotek tesis veya ipotek fek işleminin avukata yaptırıldığına dair fatura bulunmamaktadır. Ancak davacı müşterinin kabulü mevcut olup, ipotek harç ücreti tahsilatı ve iadesi de bulunmadığı, davalı bankanın bu işlemlerle ilgili ispatlayıcı belgesi dosyaya sunulmamış olmakla birlikte, kök raporumuzda da ifade ettiğimiz üzere ipotek harç ücreti tahsilatı ve iadesi bulunduğundan, ekspertiz ve ipotek tesis işlemlerinin yapıldığı,

PAKET ÜCRETİ

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde sözünü ettiği ... tarihli ... TL paket ücreti, dava dilekçesinde talep edilmediğinden kök raporumuzda da bu konuda değerlendirme yapılmamış olup, bu davanın konusunu da oluşturmamadığı,

HESAP İŞLETİM ÜCRETİ

Davacı vekili, 6 farklı hesaptan ... TL hesap işletim ücreti alındığını ve bunların hesap bazında değil müşteri bazında alınması gerektiğini, ayrıca sözleşmede üç aylık dönemlerde ... TL’den yılda ... TL alınacağının yazılı olduğunu ifade edilmiştir, Sözleşmede hesap işletim ücretinin ne kadar alınacağına ilişkin hüküm bulunmamakla birlikte, web sitesinde ilan ettiği tutarlar üzerinden hesap işletim ücreti tahsil ettiği ve diğer banka ortalamalarının altında kaldığı görülmüş olup; bankanın sözleşmeye uygun olarak, web sitesinde ve şubelerinde ilan ettiği, masraf ve ücretlerde genel işlem koşullarından söz edilerek, haksız kazançtan söz edilemeyeceği belirtmiştir,

HESAP ÖZETİ ÜCRETİ

Davalı bankanın ... TL hesap özeti ücreti adı altında kesinti yaptığını, davalı bankanın bu masrafları yaptığını ispatla yükümlü olduğunu, yapılmayan masrafların müvekkilinden tahsil edildiğini, emsal banka uygulamalarında bu tür bir masraf alınmadığını ifade etmişse de, dosyaya müzekkere ile getirtilen ... Bankası, ... ve ... bankalarının web sitelerinde hesap özeti ücreti aldığı, tespit edilmiştir.

LİMİT TAHSİS ÜCRETİ

Bankanın web sitesinde ilan ettiği ve davacının kredi limitlerini yeniledikçe limit tahsis ücreti tahsil ettiği tespit edilerek, sözleşmeye uygun olarak web sitesinde ve şubelerinde ilan ettiği limit tahsis ücretinin iadesinin gerekmediği,

DÖNEMSEL HİZMET KOMİSYONU

Bankanın web sitesinde ilan ettiği ve davacının borçlu cari hesaplarından her dönem başında dönemsel hizmet komisyonu tahsil ettiği tespit edilerek, sözleşmeye uygun olarak web sitesinde ve şubelerinde ilan ettiği limit tahsis ücretinin iadesinin gerekmediği,

ERKEN KAPAMA ÜCRETİ

Taksitli kredilerin erken kapatılması nedeniyle alınan ... TL komisyon ve ... TL gider vergisinin sözleşmede yazılı olmaması ve kredilerin yapılandırma kredisi olması nedeniyle fiilen bir kapama olmayan kredilerden alınan erken ödeme komisyonlarının iadesi olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının davalı bankadan kullandığı ticari krediler nedeniyle davalının bankanın haksız aldığını iddia ettiği ücretlerin iadesi istemine ilişkindir.

Dava konusu kredi sözleşmeleri, geri ödeme bilgileri davalı bankadan istenerek dosya arasına alınmış, diğer bankaların benzer kredilerdeki emsal uygulamaları sorularak müzekkere cevapları dosya içerisine alınmış, bilirkişilere banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor ve ek rapor alınmıştır.

Her ne kadar davalı vekili zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de dava konusu alacağa genel zamanaşımının uygulanması gerektiği, somut olayda genel zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından, davalının zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı bankanın ... Şubesi arasında çerçeve niteliğinde genel süresiz genel kredi sözleşmesi bağıtlanmak suretiyle ticari nitelikte kredi işlemleri ve ticari faaliyetlere bağlı bankacılık işlemleri yürütüldüğü, davacı tarafından iadesi talep edilen tutarlarla ilgili işlemlerin 2009-2017 dönemine ilişkin olduğu,

bilimsel verilere uygun, tarafsız, yargı denetimine açık ve birbirini teyit eden bilirkişilerin kök ve ek raporlarına göre taraflar arasındaki sözleşmelerde kredilerin kapatılması veya vadeden önce erken kapatılması durumunda davacının iadesini talep ettiği davalı bankaca tahsil edilen erken kapama komisyonu türünde bir komisyon alınabileceği yönünde herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı diğer taraftan davacının kullandığı kredilerin kapatıldığı gün davacıya,

davalı banka tarafından yeni kredi kullandırılması sebebiyle bu işlemlerin fiilen bir kredi kapatılması niteliğinde olmayıp bir tür kredi yapılandırması niteliğinde olduğu hususları birlikte değerlerinde davacının kredi erken kapama nedeni ile haksız alınan bedelin iadesine ilişkin talebin kabulü (Aynı yöndeki içtihat için bknz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26/06/2019 tarih 2018/3163 E., 2019/4896 K. Sayılı kararı) ile; ...

TL 'nin davadan önce davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin bir evrak sunulmaması ve tarafların tacir olması sebebiyle dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

bilirkişiler raporlarında davacının kullandığı krediler için davacıdan davalı bankaca tahsil edilen ipotek tesis, fek, ekspertiz ve harç bedelinin davacının kabulünde olduğunu belirtmişler ise de davacının bu yöndeki açık bir kabulüne dair belgenin davalı tarafça sunulamadığı gibi davalı tarafça davacıdan tahsil ettiği bu işlemlere ilişkinde bir belge sunulamadığı basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalı bankanın bu işlemlere ilişkin belgeleri saklaması ve istenildiğinde de sunması gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının ipotek tesis, fek,

ekspertiz ve harç bedeli olarak haksız alınan bedelin iadesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile; ... TL'nin, davadan önce davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin bir evrak sunulmaması ve tarafların tacir olması sebebiyle, dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının davalı tarafça haksız alındığını iddia ettiği diğer bedellere ilişkin ise kredi sözleşmelerinde hükümlerin bulunduğu ve davalı bankaca tahsil edilen ücretlerin emsal banka oranları ile uyumlu yada altında olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının fazlaya ilişkin ve diğer taleplerinin reddine, davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde davalının bir eylemi bulunmadığı böylece manevi tazminatın koşulları oluşmadığından davacının manevi tazminat talebinin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır