Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/649 K.2024/551

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkil ... idaresindeki ... plakalı otobüsün arka sağ kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapıldığını, sigorta şirketleri tarafından müvekkilinin uğramış oldukları zararın giderilmediğini, arabuluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşılamadığını,

alınan raporda kazanın oluşumunda ... plakalı otomobil sürücüsünün 2918 sayılı KTK'NIN 56/1C kuralını ihlal ettiği ... plakalı aracı surucusunun herhangi bir kusurunun tespit edilmediği görüş ve kanaatine varıldığının bildirildiğini, meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkili ... idaresindeki ... plakalı otobüs ciddi şekilde hasara uğradığını, müvekkilin aracında oluşan ağır hasar neticesinde araçta değer kaybı oluştuğunu, yine müvekkil, halihazırda aracını kullanamamaktan kaynaklı zarara da uğradığını, aracın ticari araç olduğunu, müvekkilin ... de uzunca süre otobüsün karından mahrum kaldığını,

söz konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkiline atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkilinin deprem sonrasında da yaşadığı maddi zorlukların etkisi ile de yeterli geliri bulunmadığından, yargılama harç ve giderlerini karşılayacak durumda olmadığını, bu nedenle adli yardım talebimizin kabulü ile müvekkillerin yargılama harç ve giderlerinden muaf tutulmasına karar verilmesini, davamızın kabulü ile müvekkil adına kayıtlı olan araç için şimdilik ...

TL değer kaybının ve ... TL mahrum kalınan kar kaybının ve davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkile ait ... plakalı araç ile davacı tarafa ait ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı taraf işbu kaza sebebi ile aracında değer kaybı meydana geldiğini ayrıca yine kaza sebebi ile mahrum kalınan kar tazminatı talep ettiğini, söz konusu kaza tespit tutanağı ile yapılan kusur tespitinin hatalı olduğunu, yeniden kusur tespitinin yapılması gerektiğini, müvekkilinin kazanın meydana gelişinde hiçbir kusuru bulunmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte faiz başlangıç tarihinin hatılı olduğunu, kaza tarihi itibariyle değil dava tarihi itibariyle başlaması gerektiğini,

kusur tespiti için bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, kusur tespitinden sonra ancak davalı taraf kusursuz ya da paylaşımlı kusur çıktığında hasar tespitini ve hasar tespitinden kaynaklı onarımının kaç gün sürmesi gerektiğine ilişkin bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacı tarafın gelir tespiti yapıldıktan sonra dosyanın kazanç kaybı hesaplaması için bilirkişi raporu alınmasını, davanın reddine, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın maliki olduğu ... plakalı aracın ... tarihinde davalı müvekkili sigorta şirketine zmss poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla çarpışması nedeniyle aracında oluşan değer kaybının tazmini istemiyle, ... tarihinde ... yoluyla başvurusu üzerine ... tarihinde ...-TL değer kaybı tazminatını aldıktan sonra , bu ödemenin eksik ödendiği iddiasıyla iş bu davayı açmadan önce dava şartı olan davalı müvekkil sigorta şirketine başvurusu bulunmadığını, bu nedenle davacı yanın davasının esasa dahi girilmeden HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden reddedilmesi gerektiğini,

davacı yanın iddia ettiği alacağı için müvekkili şirkete sigrtalı aracın , araç ruhsatına göre hususi kullanıma ait bir araç olduğundan ticari faiz isteminin reddine karar verilmesini, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı ... davaya cevap vermemekle davacının tüm iddialarını inkar etmiş sayılmıştır.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Davalı sigorta şirketinden ... plakalı aracın hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Türkiye Noterler Birliğinden ... ve ... plakalı araçların aidiyet tescil bilgileri celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Davacı vekilince davalı ... şirketine davadan önce başvuru yaptığına ilişkin evraklar dosya sunulmuştur. ...'den meydana gelen kazaya ilişkin araç sahibine araç tahsis edilip edilmediğine ilişkin evraklar celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Alınan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak: ... plakalı araç Sürücüsü ... bölünmüş tek yönlü trafiğin işlediği görüşe açık düz yol üzerinde hızını teknik özelliğine göre görüş, yol, hava ve icap ettiği trafik durumunun gerektiği şartlara uydurup trafikte seyir halinde bulunanların güvenliğini dikkate almadan dikkatsiz tedbirsiz ve dikkatini yola vermeden hızla seyir halinde iken trafik ışıklı işareti ile yönlendirilen kavşağa hızını hız limitlerinin altına indirmeden giriş yaptığı esnada,

ön ötesinde kırmızı ışıktan sonra yeşil ışık yanmasıyla hareket eden aracı gördüğünde etkili bir fren ve direksiyon tedbirine geç kalarak aracının sol ön kısmıyla çarpması neticesi meydana gelen kazada dikkat ve özeni göstermeyerek, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ederek tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın , sürücü ... tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiğinden kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığı görüşünde olduğu,

değer kaybı yönünden huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada dava konusu araçta ...

TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varıldığı, dava konusu aracın dosya içerisinde sunulan evrakların incelenmesi neticesinde ...

TL değer kaybı tazminatının ödendiği, yapılan değer kaybı hesaplaması sonrasında bakiye bedelin ...-TL olduğunun belirlendiği, hak mahrumiyeti yönünden ... plakalı araç üzerinde ... tarihli kaza sonrası araç mahrumiyet tutarı ...-TL olarak hesaplanmış olup, aracın kasko sigorta şirketi tarafından onarım görmüş olduğu ve kasko şirketi olan ... tarafından ikame araç hizmeti sağlanıp sağlanmadığı dava dosyasında bulunan evraklardan tespit edilemediğini, takdir ve kabulünün mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir.

IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve kazanç kaybı tazminat istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... tarihinde ... idaresindeki ... plakalı araç ile ... idaresindeki ... plakalı otobüsün arka sağ kısımlarına çarpması sonucu cereyan ettiği, ... plakalı aracın açık düz yol üzerinde hızını teknik özelliğine göre görüş, yol,

hava ve icap ettiği trafik durumunun gerektiği şartlara uydurup trafikte seyir halinde bulunanların güvenliğini dikkate almadan dikkatsiz tedbirsiz ve dikkatini yola vermeden hızla seyir halinde iken trafik ışıklı işareti ile yönlendirilen kavşağa hızını hız limitlerinin altına indirmeden giriş yaptığı esnada yeşil ışık yanmasıyla hareket eden aracı gördüğünde etkili bir fren ve direksiyon tedbirine geç kalarak aracının sol ön kısmıyla çarpması neticesi meydana gelen kazada, 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/a-(Hızlarını kavşaklara girerken azaltmak zorundadır) Madde 56/c(Sürücüler,

önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek) ve Madde 84/d (arkadan Çarpma) dikkat ve özeni göstermeyerek, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ederek tamamen hatalı davranışı sonucu cereyan ettiği, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin, işletenin ve kazaya karışan aracı sevk eden gerçek kişi davalının sorumluluğu cihetine gidilmiştir.

Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede. Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak,

kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin raporunda yapmış olduğu değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamalar gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış,

davalının yapmış olduğu ödeme hesaplanan tazminattan düşülmüş rapor ve değer arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden ... tarihli denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede.

Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği husus nazara alınarak ... plakalı aracın hasarının giderilmesi süresinin 10 gün (On gün) olduğunu, bu süre içinde oluşacak araç mahrumiyet zararının ise ...-TL olduğu,

araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalı ... ve Davalı ...'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır