Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/698 K.2025/560

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.İDDİANIN ÖZETİ

Davacı asil dava dilekçesinde özetle;... tarihi saat sabah ... sıralarında ... Cd. Yanyolundan ... Cd.sine ... plakalı aracıyla yavaş, dikkatli ve yolun tabiatı gereği düz bir şekilde geçtiği esnada, ... istikametinden gelip ... ... na giren ve sola dönmek suretiye ... istikametine seyretme iradesi olan ... plakalı aracın sağ çapraz yan tarafına süratle çarptığını, kaza anında gerçekleşen temasa kadar aracını fark etmediğini,

davalıya sigortalı araç sürücüsünün çıkış yapmış olduğu kavşakta bulunan ve kırmızı yanıp sönen trafik lambasının ve dur tabelasının kendisine buyurduğu dikkatli geç emrine riayet etmeyerek aracını süratle yola çıkardığını ve neticesinde çarpmanın etkisi ve hemen öncesinde kazadan sakınmak için yaptığı manevra ile aracının ... na savrulduğunu, kendisinin tutanağın tutulduğu esnada olay yerinde bulunan çekici ve taksi şoförleri huzurunda önündeki ... renkli ... marka araç yola çıkınca güzergahın müsait olduğu yanılgısına düşmek suretiyle kavşaktan yolu kontrol etmeden çıktığını beyan ettiğini, sürücüsü ... olan aracın,

Karayolları Trafik Kanuna aykırı haksız fiili neticesinde aracının ağır hasar aldığını, çekici marifeti ile ... çekilebildiğini, davanın kabulü ile bilirkişi raporu doğrultusunda arttırılmak üzere şimdilik ... TL değer kaybı tazminatı ve HMK 109 uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ... TL maddi zarar olmak üzere toplamda ... TL' nin ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Yetkili mahkemenin ...

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın belirsiz alacak davası ve kısmi dava şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, davacı delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, dava konusu talebin muaccel olmadığını, kabul anlamına gelmemekle poliçe tanzim tarihi olan ... tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini,

bilirkişi hesaplamasının zmms genel şartlar değer kaybı hesaplama formülü dikkate alınarak yapılması gerektiğini müvekkili şirketin sorumluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçe limitinin ... TL olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen mali sorumlulukları poliçe kapsamında olmamasına karşılık ekspere ...

TL ödemek suretiyle yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacının kaza tarihinden itibaren faiz işletme talebi hukuka aykırı olduğunu, davada müvekkil şirkete herhangi bir başvuruda bulunulmadığını, davacının dava şartlarını yerine getirmemiş olmakla başvuru yapmadığından dolayı da bahse konu değer kaybı ödemesinin hiç muaccel olmadığını, borcun muaccel olmamasından kaynaklı olarak huzurunuzdaki davanın reddi gerektiğini,

aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanmalı bu oran da en az yüzde otuz olması gerektiğini, müvekkili şirketin KDV' den sorumluluğunun bulunmadığını, davanın öncelikle görevsizlik itirazımızın kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazımız kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, aksi kanaatte ise usule yönelik cevapları dikkate alınarak usulden reddine, esasa yönelik cevapları dikkate alınarak esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Makine mühendisi ve sigorta eksperi bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli raporunda sonuç olarak;

Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda;

Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada; dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

Mahallinde keşif yapılarak trafik bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;

a) ... plakalı araç Sürücüsü ...

-2918 sayılı Karayolları 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde 57/1-a( Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, katli olmak, geçiş hakkı olan eçmesine imkan vermek, Zorundadır) 5. Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara, ilk geçiş hakkını vermek zorundadır) Madde: 57/c-2. (Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, İlk geçiş hakkına vermek, zorundadır.) Madde; 84 de belirtilen Asli kusurlardan ( h- bendi (Kavşaklarda geçiş önceliğine uyma) dikkat özeni göstermeyerek dikkat ve özen hükümlülüklerine aykırı hareket ederek 9075 YÜZDE YETMİŞBEŞ KUSURLU olduğu,

b-... plakalı otomol ... 'ın 2918 ları Trafik Kanunu Madde 52/1-b(Hızlarını kullandıkları aracın vük ve teknik görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadır) dikkat özeni göstermeyerek dikkat ve özen hükümlülüklerine aykırı hareket ederek 4025 YÜZDE YİRMİBEŞ KUSURLU olduğu görüşünde olduğu,

Mahkemenin ... tarihli keşif zaptında “tarafların % de kusur oranı, belirtilerek rapor istemesi ” doğrultusunda vüzde kusur oranı verildiği bildirilmiştir.

Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen ... tarihli raporda;

Dosyasındaki veriler tümüyle incelenmiş, olay sonrası taraflarca maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı ve kaza yeri krokisi tanzim edilmiş, olayın oluş şeklini anlatır sürücü ifadeleri görülmüş, olayın oluşunu anlatır dışarıdan tanık ifadesine ve başkaca ifadeye dosyada rastlanmamış, ayrıca başkaca tanzim edilmiş krokiye de dosyada rastlanmamıştır. Olay mahalli kavşağın ne tür bir kavşak olduğu anlaşılamamıştır.

Sağlıklı biçimde rapor tanzim edilebilmesi için kroki üzerinde gösterilmek üzere kaza öncesi araçların seyir yönü, çarpmanın yeri, şeklinin belirlenmesi, sürücülerin seyrettikleri yolun özelliği (bölünmüş yol mu , çift yönlü yol mu...), olay mahalli kavşağın ne tür bir kavşak olduğu (ışıklı kavşak ise kaza saatinde ışıklı kavşağın çalışma prensibi...), sürücülerin yönlerine kavşak başında hitap eden ve kavşağın (ilk geçiş hakkını belirtir), konumunu belirleyen varsa trafik işaret levhalarının olay günü ve saati itibariyle kroki üzerinde belirtilmesi,

çevre, mahal ve mahal hız şartları ile tüm bu hususların açıklığa kovuşturulması halinde sağıklı biçimde rapor tanzim edileceği cihetle, gönderilenlerle birlikte istenilen hususların ikmali bakımından dosyanın işlem görmeksizin mahalline iadesine karar verildiği bildirilmiştir.

Davacı asil ... TL tutarındaki değer kaybı ve maddi zarar olmak üzere toplamda ... TL üzerinden açtığı davasını sistem üzerinden göndermiş olduğu değer artırım dilekçesi ile dava konusu tazminat taleplerini toplam ... TL' ye çıkarttığını bildirmiştir. IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ: Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve hasar bedeli tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı, icra edilen keşif ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile kolluk tahkikatı birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat:... sıralarında .../... ilçesi ...

Mahallesi ... ... ile ... caddesi ... yolunun kesiştiği kavşakta, davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile ... istikametinden ... istikametine bölünmüş iki yönlü trafiğin işlediği ... caddesi ... üzerinden seyir halinde iken ... ... ile ...nın kesiştiği hiçbir trafik levhasının bulunmadığı kavşağa giriş yaparak düz geçtiği esnada sağından ... çıkışındaki kavşak girişinde yeşil ışıklı trafik işaretinden giriş yapan dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sol ön kısmıyla ... plakalı otomobilin sağ ön yan kısmıyla çarpışmış çarpışmanın etkisiyle ... plakalı aracın sağ yan kısmıyla. ... plakalı

aracın sol yan kısmının ikinci kez çarpışması neticesinde meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kazanın oluşumuna taraflar arasındaki temel uyuşmazlık davalı yanca ZMMS ile sigortalanan ... plakalı otomobilin kavşakta kırmızı ışık ihlali yapıp yapmadığı ve geçiş üstünlüğü üzerine olup, ... den gelen sinyazilasyon bilgilerine göre ... plakalı otomobilin kırmızı ışıkta geçmediği, icra edilen keşfe ve bilirkişi raporunun 2. Sayfasında da yer verilen ... nın ... istimastindeki gidiş gelişli yolda ... plakalı aracın kavşak girişine girmezden evvel dur lehvasının bulunmadığı,

şu halde davacı sürücünün sağdan gelen ... plakalı aracın geçiş üstünlüğüne riayet etmemesinin kazanın asli sebebi olduğu ve araçların çarpma noktalarından görüldüğü üzere iki kez çarpışarak durabilmeleri ve hasarlı parçaların mahiyetinden ... plakalı aracın da hızını yol şartlarını uydurmadığı tespiti ile kazanın oluşumunda davacı sürücücünün %75 dava dışı karşı sürücünün %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.

Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede. Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak,

kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş,

%75 kusur tenzili ile ...-TL bedelle değer kaybı yönünden davanın ksımen kabulüne karar verilmiş, davacı yanca ... tarihli açıklama dilekçesi ekinde sunulan hasar dosyası eki ekspertiz raporu kayıt tarihi baz alınarak KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya ... tarihinde yapıldığı kabul edilen başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede. Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre Hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan ... tarihli rapor ile yapılan tespit ile KDV dahil ...-TL hasar bedeli tazminatı zararı bulunduğu tespit edilmiş, %75 kusur tenzili ile ...-TL bedelle hasar tazminatı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya ... tarihinde yapıldığı kabul edilen başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır