Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/426 K.2025/215

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle: Şirketin ... tarihli ... Sayılı Türkiye Sicil Gazetesi'nin ...sayfasında yayınlanan sermaye ödemeye davet ilanına mukabilen müvekkilinin 30 günlük süre dolmadan ... tarihinde şirketin ... Şubesindeki ilan edilen hesabına sermaye tutarı olan ...

TL ödediğini, kötü niyetle hareket eden ortağın bu ödeme hiç yapılmamış gibi pay senetlerini iptal etme kararı aldığını ve bunu Türkiye Sicil Gazetesi'nin ... tarih ve ... sayı ile ilan ettiğini, TTK.

482. maddenin dayanak gösterilerek alınan kararın iptal edilmesi gerektiğini, süresinde yerine getirilen sermaye koyma taahhüdüne rağmen sanki ödenmesi gereken sermaye yatırılmamış gibi karar alınması ve ilan edilmesinin haksız ve kötü niyetli bir girişim olduğunu , şirket paylarının sermaye koyma taahhüdünün yerine getirilmemesi sebebine dayanarak iptal ve ilan edilen karar ve varsa bu karar doğrultusunda yapılan tüm işlemlerin iptaline, verilecek kararın bir örneğinin Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E. sayılı dosyasına gönderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının hiçbir iddiasını kabul etmediğini, davacının iddia ettiğinin aksine, usulüne uygun olarak TTK 482 vd maddelerince yapılan ilanların kendisine ayrıca iadeli-taahhütlü olarak da bildirildiğini, bunlardan ilkine noter kanalıyla cevap veren davalının kısaca sermaye taahhüt ödemesinin özel anlaşmada anlaşıldığı gibi ödenmesi gerektiğini, kendisinin ödemek zorunda olmadığını belirttiğini, ikinci ihtardan sonra da sadece ana sermaye borcunu ödediğini TTK 482.

Maddeye aykırı olarak gecikme faizini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, yapılan sermaye ödemesinin sadece ana paraya yönelik olduğunu, bunun da şartlı ve kayda bağlı olarak yapıldığını, bu nedenle bu ödemenin TTK 482 anlamında bir sermaye taahhüdü ödemesi olduğunun ileri sürülemeyeceğini, sermaye taahhüdünün tam olarak yapılmaması nedeniyle ıskat kararı verildiğini, ancak bu karar ve hisse devri tescil ve ilan edilemeden mahkemenin tedbir kararı nedeniyle işlemlerin askıda kaldığını, davacının hiç ödeme yapılmadığı için ıskat edildiği iddiası doğru olmadığını, TTK'ya göre, davacının ıskat edilmesinin haklı olduğunu beyanla,

sermaye Taahhüdünü tam olarak yerine getirmeyen davacının ... ortaklığından ıskat edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... ve mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:

"Dava dosyası ile davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde,

Davalı ...'nin ticari defter kayıtları ve şirket Ana Sözleşmesine göre,

1-Davalı ortak ...'in sermaye taahhüdünün tamamının şirket kuruluşundan sonra 6 ay içinde yani süresinde ödendiği,

2-Davacı ortak ...'ndeki ... TL hissesini davalı şirkete devretmesi nedeniyle, davacının ... TL pay devir alacağının ...'nin devralan davalı ...'ne olan borcundan mahsup edilerek ödeme kaydının yapıldığı, adı geçen ... TL. pay devir bedelinin davalı şirket tarafından davacıya ödendiğine dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı,

3-Davalı şirketin ... tarihli TTSG 'nde ilan edilen sermaye borcunu ödemeye davet ilanında ödeme için verilen sürenin TTK m.483/1 'e aykırı olarak 1 aydan az olduğu,

4-Davalı şirketin ... tarih ve ... sayılı TTSG ilanında; ilanın yayımlanmasından itibaren | ay içinde 96 52,50 oranındaki ... TL tutarındaki sermaye borcunun ödenmesinin istendiği,

5- Davacının işbu ilanda belirtilen sermaye borç tutarına Antalya ...Noterliği'nin ... tarihli ... yev. nolu ihtarname ile itiraz ettiği, bu hususta bilgi istediği ve dava açacağını bildirdiği,

6- Davalı şirketin ... tarih ve ... sayılı TTSG ilanında; davacının temerrüde konu 952,50 oranındaki ... TL tutarındaki sermaye borcunun ilanın yayımlanmasını müteakip bir ay belirtilen ibana ödemesinin ilan edildiği,

7- Davacının son ilan tarihi olan ... tarihinden itibaren 1 ay içinde ... tarihinde ... TL'yi itirazı kayıtlı açıklama ile ödediği,

8- Davacı vekilinin ... tarihinde ... TL “... Sermaye temerrüt faizi” açıklamasıyla ödeme yaptığı,

9- Davacının ihtarnamelerinde sözü edilen sözleşmelerin dosyada yer almadığı, ayrıca davacının davalı şirkete ...'de bulunan hisselerinin devredildiğine dair dosyada pay devir sözleşmesine rastlanmadığı, TTSG “nde yapılan sorgulamada ... “nin pay devrine ilişkin ilanına rastlanmadığı, bununla birlikte Mali Müşavir Bilirkişinin şirket kayıtları üzerinde yaptığı yerinde inceleme sonucu davacının ...'ndeki ... TL hissesini davalı şirkete devretmesinden doğan ... TL. pay devir bedel alacağının ...'nin davalı şirkete olan borcundan mahsup edilerek ödeme kaydının yapıldığı,

10- Yine davalı şirketin ... tarihli .../... sayılı genel kurul toplantı ve müzakere defterinde davalı şirketin davacının ... 'de bulunan 200 Adet hisseye karşılık ... TL hissenin devir alınmasına karar verildiği,

11-Buna göre davalı şirketin defter kayıtlarındaki ...'nin borcuna mahsup edilen ... TL. pay devir bedeli tutarı ile ... tarih ve ... nolu genel kurul kararının değerlendirilmesi Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte;

12- Davalı şirketin pay devir bedelinden kaynaklı olarak davacıya borcunun bulunduğu kanaatine varılması halinde yapılan ilanlarda TTK m.481/1 “İlanda, ödenmesi istenen sermaye borcunun oranı veya tutarı ile ödeme tarihi ve ödemenin nereye yapılacağı açıkça belirtilir.” Düzenlemesi gereği sermaye borcunun tutarının açıkça belirtilmemiş olacağı, davacının TTK m.481 uyarınca pay bedelini” ödemediğinden bahisle ıskat edilip edilmeyeceğine ilişkin takdirin Mahkemeye ait olduğu,

13- Davalı şirketin pay devir bedelinden kaynaklı olarak davacıya borcunun bulunmadığı kanaatine varılması halinde ... tarihli ilanda verilen 1 aylık süre içerisinde ... tarihinde davacının sermaye taahhüt borcunu ödediği, m.481'de “pay bedellerini” ödemeye çağrı usulü düzenlenmiş olup, temerrüt fai denmemiş olmasının ıskat hükümlerinin uygulanması sonucunu doğurup doğurmayacağı hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı hakkında davalı yanca TTK 482-483 uyarınca alınan ıskat kararının haklı olup olmadığı, davacının ödenmemiş sermaye borcu bulunup bulunmadığı, davacının halen davalı şirkette üye olup olmadığı taraflar arasında ihtilaflıdır.

Davalı şirkete ait ticari kayıtların tetkikinden; şirketin ... tarihinde ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescil edildiği, kurucu ortağının ... olduğu, ortağın toplam 10.000 adet hissesinden 5.250 adedini (... tutarlı) davacı ...'ye devrettiği ve hisse devrine ilişkin ... tarihli genel kurul kararının alındığı, Antalya ...Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu pay devri sözleşmesinde devir bedelinin nakden ve tamamen alındığının belirtildiği şirketi münferiden temsil yetkisinin aksi karar alınıncaya kadar ... olduğu,

Dava dışı ...nin ticari kayıtlarının tetkikinden;şirketin tek ortağı ... tarafından şirket hisselerinin tamamının ... tarihli pay devri sözleşmesi ile davalı ...'ne ... TL bedelle devredildiği, şirketin ... tarihli genel kurul kararı ile pay devri hakkında karar verildiği, ...'nin müdürlükten istifa ettiği,

Davacının ... TL devir bedelini nakden ve tamamen aldığı yazılı ise de; davalı şirketin ticari defterlerinin tetkikinden; ... TL nin davalı şirketin ...den olan alacağından mahsup edildiği, ... tarihli ... sayılı Türkiye Sicil Gazetesi’nin ...sayfasında yayımlanan ilanda;

...’nin pay sahiplerinin "nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce, gerisi de şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenir" hükmü çerçevesinde esas sözleşme ve kurucular beyanı ile ödemeyi taahhüt etmiş oldukları pay bedellerinin kalan kısmım teşkil eden % 52,50 oranındaki ... TL tutarındaki sermaye borçlarını ... tarihi mesai bitimi olan saat ...'ye kadar ... Şubesi ... nolu Türk Lirası hesabına ödemeleri, sermaye koyma borcunu süresi içerisinde yerine getirmeyen pay sahiplerine "ihtara gerek olmaksızın, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür" hükmü çerçevesinde işlem yapılacağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun

481 inci maddesi gereğince ilan olunduğu,

... tarihli ... sayılı Türkiye Sicil Gazetesi’nin ...sayfasında yayımlanan ilanda; ...’nin pay sahiplerinin "nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce, gerisi de şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenir" hükmü çerçevesinde esas sözleşme ve kurucular beyanı ile ödemeyi taahhüt etmiş oldukları pay bedellerinin kalan kısmım teşkil eden %52,50 oranındaki ...

TL tutarındaki sermaye borçlarını Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanmasından itibaren 1 ay içinde mesai bitimi olan saat ...'ye kadar ... Şubesi ... nolu Türk Lirası hesabına ödemeleri, sermaye koyma borcunu süresi içerisinde yerine getirmeyen pay sahiplerine "ihtara gerek olmaksızın, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür" hükmü çerçevesinde işlem yapılacağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 481inci maddesi gereğince ilan olunduğu,

... tarihli ... sayılı Türkiye Sicil Gazetesi’nin ...sayfasında yayımlanan ilanda; ...’nin pay sahiplerinin sermaye taahhütlerini ödemelerine ilişkin çağrı ilam ... tarihli ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ... sayfasında yayımlandığı, ayrıca, ilan metni yazı ekinde ... aracılığı ile iadeli- taahhütlü olarak gönderildiği ve de ... tarihinde tebliğ edildiği,

Sermaye taahhütlerini yerine getirmeyen mütemerrit pay sahibi olan ...'in temerrüde konu olan %52,50 oranındaki ... TL tutarındaki sermaye borçlarını bu ilanın yayımlanmasını müteakip bir ay içerisinde mesai bitimi olan saat ...'ye kadar... Şubesi ... Nolu Türk Lirası hesabına ödemeleri, aksi takdirde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 482 nci maddesi hükmü çerçevesinde işlem yapılacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 483 üncü maddesi gereğince ilan olunduğu,

... tarihli ... sayılı Türkiye Sicil Gazetesi’nin ...sayfasında yayımlanan ilanda; ...’nin şirketimizin pay sahiplerinin sermaye taahhütlerini ödemelerine ilişkin çağrı ilanı ... tarihli ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin ... sayfasında yayımlandığı,

Sermaye taahhütlerini yerine getirmeyen mütemerrit pay sahiplerinin sermaye borçlarını otuz gün içinde ödemeleri, aksi takdirde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 482 nci maddesi hükmü çerçevesinde işlem yapılacağına ilişkin ihtar ilanı ... tarihli ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ... sayfasında yayımlandığı,

Ödemeye davet ve ihtar ilanları ile iadeli taahhütlü mektup bildirimine rağmen sermaye taahhüdünü ödemeye davet ve ihtar ilanları ile iadeli taahhütlü mektup bildirimine rağmen sermaye taahhüdünü tam olarak yerine getirmeyen mütemerrit pay sahibi olan ...'nin temerrüde kon olan %52,50 oralımdaki ... TL tutarındaki 5250 adet pay senedinin Müdürler Kurulunun ... tarihli ve .../... sayılı gerekçeli kararı ile iptal edildiğinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 482 nci maddesi gereğince ilan olunduğu, görülmüştür.

Davacı tarafından davalı şirkete gönderilen Antalya ...Noterliği’nin ... tarihli ... yev. nolu ihtarnamesinde, ...‘deki paylarını davalı şirkete devretmesinden ve hisse devirlerine ilişkin Borçlra Kanunu uyarınca hazırlanan sözleşmede ... nin hisselerinin belirli şart ve koşulda devredilmesi, sermaye taahhüdü ödemelerinin bu şekilde olacağının bildirildiği, bu nedenle sermaye koyma borcunun bulunmadığından bahisle yapılan çağrıya itiraz ettiğini bildirdiği,

Davacı tarafından davalı şirkete gönderilen Antalya ...Noterliği’nin ... tarihli ... yev. nolu ihtarnamesinde, ... tarihli özel sözleşme ile sermaye taahhüdü ödemelerini ...’ndeki hisselerini devrederek ödemiş sayılacağının kararlaştırıldığını, ... hisse devrinde de sermaye miktarının alındığının ikrar olunduğunu, bunlara rağmen tedbiren ve ihtiyat çerçevesinde ...nin hesabıma ihtirazi kayıt beyanı eklemek suretiyle istenen sermaye tutarı olan ... TL tutarı yeniden ödediğini, ancak mükerrer ödemeye neden olan tutumu kabul etmediğini, mükerrer yapılan ödemeyi süreç içinde istirdat konusu yapacağının bildirildiği, görülmüştür.

Uyuşmazlığa ilişkin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (Limited şirket hükümlerini düzenleyen 585.madde ve 644/1.c maddesi atfıyla)

Madde 481- (1) Payların bedelleri, yönetim kurulu tarafından, esas sözleşmede başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, pay sahiplerinden ilan yoluyla istenir. İlanda, ödenmesi istenen sermaye borcunun oranı veya tutarı ile ödeme tarihi ve ödemenin nereye yapılacağı açıkça belirtilir.

(2) İkincil yükümlülükler hakkında, esas sözleşmede, sözleşme cezası da öngörülebilir.

Madde 482- (1) Sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahibi, ihtara gerek olmaksızın, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür.

(2) Ayrıca, yönetim kurulu, mütemerrit pay sahibini, iştirak taahhüdünden ve yaptığı kısmi ödemelerden doğan haklarından yoksun bırakmaya ve söz konusu payı satıp yerine başkasını almaya ve kendisine verilmiş pay senedi varsa, bunları iptal etmeye yetkilidir. İptal edilen pay senetleri ele geçirilemiyorsa iptal kararı 35 inci maddede yazılı gazetede ve ayrıca esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan olunur.

(3) Esas sözleşmeyle, pay sahipleri, temerrüt hâlinde, sözleşme cezası ödemekle zorunlu tutulabilirler.

(4) Şirketin tazminat hakları saklıdır.

Madde 483- (1) Kanunun 482 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının uygulanabilmesi için, yönetim kurulu tarafından, mütemerrit pay sahibine, 35 inci maddede yazılı gazete ile esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan yoluyla şirketin internet sitesinde de yayımlanacak bir mesajla ihtarda bulunulur. Bu ihtarda, mütemerrit pay sahibinin temerrüde konu olan tutarı bir ay içinde ödemesi, aksi hâlde, ilgili paylara ilişkin haklarından yoksun bırakılacağı ve sözleşme cezasının isteneceği belirtilir.

(2) Nama yazılı pay senetlerinin sahiplerine bu davet ve ihtar, ilan yerine, iadeli taahhütlü mektupla ve internet sitesi mesajı ile yapılır. Bir aylık süre, mektubun alındığı tarihten başlar.

(3) Mütemerrit pay sahibi, yeni pay sahibinin ödemelerinden açık kalan tutar için şirkete karşı sorumludur.

(4) 501 inci madde hükmü saklıdır.

Madde 391- (1) Yönetim kurulunun kararının batıl olduğunun tespiti mahkemeden istenebilir. Özellikle;

a) Eşit işlem ilkesine aykırı olan,

b) Anonim şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen,

c) Pay sahiplerinin, özellikle vazgeçilmez nitelikteki haklarını ihlal eden veya bunların kullanılmalarını kısıtlayan ya da güçleştiren,

d) Diğer organların devredilemez yetkilerine giren ve bu yetkilerin devrine ilişkin,

kararlar batıldır.

Şeklinde düzenlenmiş olmakla;

Somut olayda davalı şirketin usulüne uygun olarak yaptığı son ödemeye çağrı ilanının ... tarihli ... sayılı Türkiye Sicil Gazetesi’nin ...sayfasında yayımlanan ilanla yapıldığı, davacının son ilan tarihinden 1 ay içerisinde ... tarihinde ...'yi itirazi kayıtla ödediği halde davalı şirket yönetim kurulu kararı ile temerrüt faizi ile birlikte ödeme yapılmadığı gerekçesi ile davacının payının iptal edildiği görülmüştür.

Yukarıda gösterilen yasal düzenlemeden anlaşılacağı üzere, pay sahibi pay bedelini ödemede temerrüte düşmesi halinde ihtara gerek kalmaksızın faiz ödemekle yükümlü olmakla birlikte, bu temerrüt faizi alacağı şirketin temerrüte düşen pay sahibinden şirket alacağı olarak talep edebileceği bir alacak kalemi olup, temerrüt faizinin ödenmemesi pay bedeli iptali nedeni değildir. Kanunun açık hükmünden de anlaşılacağı üzere ödemeye çağrı sadece ödenmeyen pay bedeline ilişkindir.

Nitekim pay sahibinin temerrüt nedeniyle ödemesi gereken işlemiş faiz miktarı kendisine açıkça bildirilerek bu hususta talepte bulunulmaması karşısında 1 aylık yasal sürede pay bedeli ile birlikte temerrüt faizini de yatırması beklenemez. Sonuç olarak davacı hakkında davalı ...

Müdürler Kurulu'nun davacının şirket ortaklığından ıskatına dair verdiği ... tarihli kararının TTK.391/1.c maddesi uyarınca batıl olduğu anlaşılmış, bu nedenle davalı şirket aleyhine açılan davanın kabulüne, davalı şirket ortağı-müdürü aleyhine açılan davanın ise, davanın niteliği itibariyle yönetim kurulu tarafından verilen ıskat kararının iptaline yönelik açılmış olması gözetilerek pasif husumet ehliyeti yokluğundan-usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM Yarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı ... aleyhine açılan davanın PASİF HUSUMET EHLİYETİ YOKLUĞUNDAN - USULDEN REDDİNE,

2-Davalı şirket aleyhine açılan davanın KABULÜ İLE; davalı ... Müdürler Kurulu'nun davacının şirket ortaklığından ıskatına dair verdiği ... tarihli kararın BATIL OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

3-Alınması gerekli, ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı şirketten tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, davalı ... için yapılan toplam ... TL tebligat giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-A.A.Ü.T uyarınca ... TL vekalet ücretinin, davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,

7-A.A.Ü.T uyarınca ... TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,

8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.25/03/2025

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza