Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/105 K.2025/498

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkillerden ...’ın ikame ettiği Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas .../... karar nolu ilamlı dava ile ... da bulunan kooparatif dairelerden ... Blok Kat ...

Daire ... nolu dairede hak sahibi olduğu ve kooparatifin üyesi olduğunun tespitine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, geçen süre zarfında şifahi görüşmeler olduğunu ancak müvekkilin haklarının temini yönde somut adımlar atılmayıp sürekli öteleme yoluna gidildiğini, öncelikle kazanılan davaya verilen cevaplarda sabit olacağı üzere müvekkillin tespiti yapılan taşınmazlarda aynı blok ve numarada bir daire verme imkanının olmadığını ve davalı tarafa Bakırköy ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nosu ile ihtarname keşide edildiğini, müvekkilinin adresinin ... olduğunu, davalı tarafça belirtilen iki adet ihtarnamenin usulüne uygun olarak tebligat yapılmadığını, müvekkilinin haberinin olmadığını, davalı tarafın hukuken üyeliği kabul ettiğini, filen üyeliği kabul etmediğini, mevcut davaların safahatı İhtarname ve fiili durum dikkate alındığında, davalı boş daire tahsis etmediğini, yer göstermediğini, olmayan bir borç icat ettiğini, dava ile kazanılan üyeliğin ardından davalının müvekkile tahsis edeceği bir daire bulunmadığını, davalı ...’nun ... tarih ve ...

Sayılı Ortaklıktan Çıkarılma Kararının İptali İstemi vesilesi ile iş bu davayı açtıklarını, bu nedenlerle öncelikle kooparatif tapu kayıtlarına tedbir ve/veya davalıdır şerhi konulmasını, yönetim kurulunun üyelikten- ortaklıktan ihraç kararının iptali davasının kabulü ile, davalı kooperatif yönetim kurulunun ... tarih ve ...

Sayılı davacının üyelikten-ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin kararın iptalini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği görülmüştür.

Davalı Kooperatife ait kayıtlar Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden temin edilerek dosya arasına alınmış, Antalya ... Noterliği aracılığı ile gönderilen ihtarname örnekleri celp edilmiştir.

Mali Müşavir bilirkişi ... ... ... tarihli bilirkişi raporunda özetle;

1-Davacının davalı kooperatifin üyesi iken, davalı kooperatif tarafından üyelik yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile ... tarihli ... sayılı kararı ile kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiği,

2-Aidat borcunun ödenmesi için davacı üyeye iki ayrı ihtarın gönderildiği ve davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen her iki ihtarnamede borç ödemesi için davacıya verilen sürelerin, kooperatifler kanunu ve davacı kooperatif ana sözleşmesi hükümlerine uygun olarak verildiği,

3-Dava konusu olan ... tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararının ve bu kararın dayanağı olan 2 adet ihtarnamenin usulüne uygun olarak davacı tarafa tebliğ edildiği,

4-İhraç kararının dayanağı olarak davacı tarafa gönderilen her ihtarnamede aynı borç bildirilme şartının yerine getirildiği,

5-Davacıların üye oldukları dönemlere istinaden dava dosyası kapsamına göre tespit edilebilen kayıt ve belgelere istinaden, ihtarnamelerde belirtilen borç tarihi olan ... tarihi itibariyle davacı ...'ın ... TL asıl, ...-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL. tutarında borcunun olduğu,

6-İhraç kararına dayanak olan ihtarnamelerde davacı tarafa bildirilen ... TL asıl,

7-...-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL tutarında borç tutarı ile yukarıda yapılan hesaplama ile tespit edilen davacı borcunun birbirini teyit ettiği, bu durumda da davacı gönderilen ihtarnamelerin borç bildirimi yönünden usulüne uygun olduğu,

8-Dava konusu olan ... tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararı, davacı tarafa ... tarihinde tebliğ edilmesi ve ihraç kararının iptali için huzurdaki davanın ... tarihinde açılması karşısında, yasal dava açma süresi olan 3 aylık hak düşürücü süre içinde davacı tarafından dava açılmadığı tespit edilmiştir." görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu davanın usulden reddine dair verilen karar Antalya BAM ...HD.nin .../... E-.../... K sayılı kararı ile kaldırılmış ve Mahkememizce taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilmiştir.

... tarihli ara kararı ile; Dosyanın önceki mali müşavir bilirkişiye tevdi ile dosya kapağına alınan Yargıtay 23. HD'nin emsal kararları doğrultusunda ... tarihinden önceki dönem içinde TBK 120/2.maddesindeki faiz sınırlaması dikkate alınarak rapor tanzimi istenmesine karar verilmiş,

Mali Müşavir bilirkişi ... ... tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;

"... Dava dosyasına sunulan ... tarihli kök raporumda, Davacıların üye oldukları dönemlere istinaden dava dosyası kapsamına göre tespit edilebilen kayıt ve belgelere istinaden, davalı vekilinin iddia ettiği 1.ihtarname tarihi olan ... tarihi itibariyle davacı ...'ın ...-TL. asıl, ...-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL. tutarında borcunun olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan bu hesaplamalarda, Yargıtay kararları gereğince ... tarihinden sonraki dönemlerde temerrüt faiz oranı olan yıllık 69 oranın yüzde yüz fazlası yıllık 9618 oranı, ... tarihinden önce ise davalı kooperatif genel kurul toplantılarında belirlenen faiz oranları uygulanmıştır.

Bu defa ... tarihinden öncesi dönemlerde tahakkuk eden aidat borçlarına da temerrüt faiz oranının yüzde yüz fazlası oranlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır.

Temerrüt faiz oranları ... — ... tarihleri arasında yıllık 9012, yüzde yüz fazlası ise yıllık 9924 olduğu, ... tarihinden itibaren ise yıllık 409, yüzde yüz fazlası yıllık 9,18 oranı olduğu tespit edilmiştir.

Davacının aidat borçlarına, bu temerrüt faiz oranların yüzde yüz fazlası dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda, davalı vekilinin iddia ettiği 1.ihtarname tarihi olan ... tarihi itibariyle davacının aidat ve aecikme faizi borcunun :

...-TL. asıl, ...-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL. tutarında borcunun olduğu hesaplanmıştır.

Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderdiği ihraç kararına dayana olan ihtanamelerde, ... tarihi itibariyle davacının ...-TL. asıl, ...-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL. tutarında borcunun olduğu ve bu borcun ödenmesi ihtar edildiği görülmüştür.

Bu bilgilere göre, hesaplanan davacı borcu ile ihtarlarda belirtilen davacı borcu arasında ... - ... = ...-TL. tutarında davacı aleyhine fazladan borç ihtarının yapıldığı anlaşılmıştır.

Hesaplanan fazla borç miktarının ... tarihinde muaccel hale gelen borç miktarına göre % 59,30 oranında olduğu hesaplanmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18.12.1997 tarih, 8431 esas, 9359 karar sayılı kararında, tüm borca göre % 15 civarında bir fazlalığın fahiş sayılmaması, bu şekilde gönderilen ihtarların geçersiz sayılamayacağı karının verildiği görülmüştür.

Bu Yargıtay kararı gereğince, yukarıda yapılan hesaplamalara göre fazla bildirilen %59,30'lik bir farkın fahiş bir fark olduğu ve ihraç kararına dayanak olan ihtarların fazla borç bildirimi ve bu fazla borç bildiriminin de davacı tarafı borcunu ödemede tereddüde düşürecek nitelikte olması nedeniyle geçersiz sayılması gerektiği hususunun sayın mahkeme takdirine bırakılmıştır" görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacının kooperatife karşı olan mali yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile K.K 27.maddesine dayanılarak yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiği tespit edilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı Kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda Yargıtay 23.HD emsal kararları doğrultusunda.

Mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir.

Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının, ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının hesaplanmasına esas alınması gereken temerrüt faizi oranı bakımından gerektiğinde bilirkişiden gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli bir rapor alınması, ihtarnamelerde gerçek borçtan fazla bir borcun ödenmesinin istenilip istenilmediği, ihtarnamelerde ödenmesi istenen borç miktarı ile gerçek borç miktarı arasında fahiş bir fark olup olmadığı,

diğer anlatımla ihraç kararının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanıp dayanmadığı belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Toplanan deliller ve tüm dosya mündericatına göre;

... tarihli 1.ihtarın davacının .../... adresine çıkartılan tebligatın iade gelmesi üzerine .../... adresine ... tarihinde, ... tarihli 2. ihtarın aynı adrese ... tarihinde, ihraç kararının ise .../... adresine çıkartılan tebligatın iade gelmesi üzerine son mernis adresi olan .../... adresine ... tarihinde tebliğ edildiği, davacı 1 ve 2.ihtarnamelerin usulüne uygun tebliğ edilmediğini ve mernis adresinin .../... olduğunu belirtmiş ise de; 1. ve 2. İhtarnamenin TK.21madde hükümlerine göre çıkartılmadığı, 20.madde hükmüne göre çıkartıldığı ve usulüne uygun tebliğ edildiği anlaşılmış, davacının adres değişikliği hakkında Kooperatifi bilgilendirdiği yönünde bir iddiasının ve ispatının bulunmamasına göre tebligatların geçersizliğine yönelik savunmasına itibar edilmemiştir.

Ancak alınan bilirkişi raporu ile davacının davalı Kooperatifin ortaklığından çıkarılmasına ilişkin ihtarların Kooperatifler Kanunu'nun 16 ve 27 maddeleri ile Kooperatif Anasözleşmesinin 14. Maddesine aykırı düzenlendiği, ihtarnamede istenen borç ile gerçek borç arasında fahiş fark bulunduğu, Yargıtay 23.HD emsal kararlarında parasal yükümlülüğü yerine getirmeyen üyelere çekilen ihtarlarda belirtilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir fark bulunmaması şartının arandığı, somut olayda ise ihraç kararlarının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanmadığının belirlendiği,

bunun yanında Kooperatifin hala faal olmasına rağmen ilk ve ikinci ihtarnamede sonraki dönemlere ilişkin haklar saklıdır ifadesi kullanılarak davacının sadece ... tarihi itibariyle olan borcunun talep edilmesi de dürüstlük kuralına aykırı görülmüş, neticeten davacının ihracına yönelik yönetim kurulu kararın haksız olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır