Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/114 K.2025/441

Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı istinaf ilamı üzerine kaldırılarak dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... lehine düzenlediği çek hakkında alacaklının zayi davası açması nedeniyle ödeme yasağı konulduğunu, ancak vadesi geldiğinde banka hesabında yeterli paranın mevcut olduğunu buna rağmen hamile ödeme yapılamadığı için hamilin müvekkili aleyhine icra takibi yaptığını müvekkilinin bu takibin yapılmasından sorumlu olmadığını belirtmiş çek bedeli dışındaki ferilerden borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde müvekkilinin yetkili hamil olup çekin karşılığının zamanında hesapta olup olmadığını bilme imkanının olmadığını çek bedeli ödenmeyince takibe geçtiklerini, borçluların takip sonrası ödeme de yapmadığını belirtip davanın reddini talep etmiştir.

Takibe konu icra takibinin incelenmesinde davalının davacı ve dava dışı ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi yaptığı, ... TL çek bedeli ile ferilerinin talep edildiği anlaşılmış; davacı tarafından dava tarihinden sonra ödeme yapıldığı görülmüştür.

İlgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin vade tarihi itibariyle hesapta çek bedelini karşılayacak paranın mevcut olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce İİK72/3 maddesi gereğince icra veznesine giren paranın ödenmemesi yönünde tedbir konulmuştur.Tedbir infaz edilmemiştir.

Dosya hesaplama için bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi mahkemece verilen talimat kapsamında asıl borç dışındaki ferileri ve bunlara isabet eden masrafları hesaplamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dava kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasıdır. Davacı vekili icra takibine konu çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunduğunu, bu nedenle çek bedeli dışındaki takibin tüm ferileri olan; çek tazminatı, vekalet ücreti ve faizler yönünden davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı süresi içerisinde verdiği cevap dilekçesinde özetle ; çekin karşılığı bulunup bulunmadığının sorgulama şansı ve yükümlüğü bulunmadığını, icra dosyasında yapılan tebligat üzerine davacının yasal sürede icra mahkemesine başvurmadığını, söz konusu çek nedeniyle Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../...

E. Sayılı dosyasında çek zayi davası nedeniyle ödemeden men kararı alındığı ve çek bedelinin davalıya ödenmediğinden icra takibi başlatıldığını , davacının hukuki yararı bulunmadığı davanın reddini talep ettiği,

Davacı tarafından icra takibine konu çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunduğunu, bu nedenle çek bedeli dışındaki takibin tüm ferileri olan; çek tazminatı, vekalet ücreti ve faizler yönünden müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İstinfa kaldırma kararı öncesi yapılan yargılamada;

Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilrkişi raporunda : "IV – SONUÇ: Hukuksal durumun ve delillerin değerlendirilmesi ile davacının talep ettiği menfi tespite hak kazanıp kazanmadığı hususundaki nihai takdir Mahkemenize ait olmak üzere, tarafımca dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile İcra takibi örnek no:30'a dayalı olarak yapılan inceleme neticesinde,

1-Davalının asıl borç ... TL dışındaki borçlar ve bunlara karşılık gelen masrafın ... TL olduğu, vekalet ücretinin ... TL olduğu, toplam takipte kesinleşebilecek borcun ... TL olduğu, hesap edildiği, asgari vekalet ücreti üzerinden hesaplama dikkate alınması halinde toplam borcun ... TL olduğu hesap edildiği," şeklinde kanaat bildirildiği,

Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı kararında "..Davacının da kabulü olduğu üzere davacı takibe konu senetten borçludur. Yine banka kayıtlarına göre vade tarihinde çek bedeli ödenecek durumdadır. Ancak dava dışı borçlunun aldırdığı tedbir kararı nedeniyle borç ödenemediğinden icra takibine geçilmiş olup davacının bunda kusuru yoktur. Fakat davacının da kabulü ve dosya içeriğinden anlaşıldığına göre davacı kabul ettiği asıl borç olan ...

TL'yi dahi icra dosyasına ödememiştir. Bu halde davacı her ne kadar takibe geçilmesinde kusur atfedilecek durumda değilse de ödeme emri ile beraber takipten haberdar olmuş ancak kabul ettiği borcu ödememiştir. Bu halde asıl borca karşılık gelen masraf, vekalet ücreti vs masraflardan sorumlu olacaktır.

Ancak, çek tazminatı kambiyo senedinin gününde ödenmeyip takip yapılmak zorunda bırakılması nedeniyle öngörülmüş bir maktu ceza olduğundan bu tazminattan ancak çekin icra takibi yoluyla tahsil edilmesine neden olan kişi sorumlu olmalıdır. Yukarıda belirtildiği üzere davacı çekin icra yoluyla tahsil edilmeye çalışılmasında kusurlu değildir.

Bu sebeple davacının çek tazminatı ve buna denk gelen masraflardan sorumlu olmadığına kanaat getirilerek bu kısım yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; davacının takipte herhangi bir kötü niyeti olmadığından kötü niyet tazminatının reddi gerektiği ve davanın açılmasına davalı sebep olmadığından yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği".. "denilerek "...Davanın ... TL çek tazminatı, ... TL faiz, ... TL vekalet ücreti, ... TL masraf olmak üzere ...

TL üzerinden Kısmen Kabulü ile; davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../... esas sayılı takibinden bu tutar üzerinden borçlu olmadığının tespitine,

*Davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına....," şeklinde karar verilmiş karar karşı istinaf yasa yoluna başvurulmuş ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas .../... Karar sayılı istinaf ilamı ile; "Davacı tarafından icra takibine konu çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunduğunu, bu nedenle çek bedeli dışındaki takibin tüm ferileri olan; çek tazminatı, vekalet ücreti ve faizler yönünden müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasında alacaklı davalı tarafından, davacı ve dava dışı ... aleyhine çeke istinaden ... tarihinde kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır. Takibe konu çekte davacının keşideci olduğu, çekin tanzim tarihinin ... tarihi olduğu, yasal süresi içinde ... tarihinde bankaya ibraz edildiği, mahkeme kararına istinaden çek üzerinde herhangi bir işlem yapılmadan iade edildiği belirtilmiştir.

İlk derece Mahkemesince; dava dışı ... yazılan müzekkere cevabında davacının çekin ibraz tarihi ... tarihi itibariyle hesap bakiyesinin mevcut olduğu, mahkeme kararına istinaden çek bedelinin ödenmediği, bu nedenle davacının bir kusurunun bulunmadığı belirlenmiş; ancak davacının kabulünde olan asıl borç miktarı ...-TL'yi ödeme emri ile beraber takipten haberdar olmasına rağmen icra dosyasına ödememesi sebebiyle asıl borca karşılık gelen masraf, vekalet ücreti vs masraflardan sorumlu olduğuna karar verilmişse de; davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığının belirtildiği, buna rağmen İlk derece mahkemesince ödeme yapılıp yapılmadığı,

yapıldıysa hangi tarihte ve kim tarafından ödeme yapıldığı hususları araştırılmadan ödeme yapılmadığından bahisle eksik inceleme ile karar tesis edilmesi isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; İlk derece mahkemesince yapılacak iş; davacının icra dosyasına yaptığı ödeme var ise tereddüte mahal verilmeksizin belirlenerek, akabinde bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuç itibariyle karar vermekten ibarettir...." denilerek mahkememiz kararı kaldırıldığı ve mahkememiz eldeki .../... E. Sayılı dosyasına tevzi olduğu; bu dosyada yapılan yargılamada ;

Bilirkişi Mali Müşavi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda : Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı İcra Dosyası nezdinde; ...’in ... ve ... hakkında, ... TL. ana para alacağı, ... TL. çek tazminatı, ... TL. işlemiş faiz, olmak üzere toplam alacak ... TL., ilave olarak Alacağın tahsili tarihine kadar Reeskont - İskonto Faizi faizi ve değişen oranlardaki faizi olmak üzere ... takip tarihli icra takibi başlatıldığı,

İcra dosyasına dayanağının; ... günlü ... Seri No lu çeki ... TL. bakiye olduğu, ... tarihli Bilirkişi Raporunda; Davalının asıl borç ... TL dışındaki borçlar ve bunlara karşılık gelen masrafın ... TL olduğu, vekalet ücretinin ... TL olduğu, toplam takipte kesinleşebilecek borcun ... TL olduğu, hesap edildiği, asgari vekalet ücreti üzerinden hesaplama dikkate alınması halinde toplam borcun ... TL olduğu hesap edildiği,

İstinaf Mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını bozmasına müteakip iş bu davada; ... tarihli müzekkere ile Antalya Genel İcra Dairesine; .../... Esas sayılı icra dosyasına ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa kim tarafından yapıldığı ve hangi tarihte yapıldığının araştırılarak bilgi verilmesinin bildirildiği,

Antalya Genel İcra Dairesi tarafından; ... tarihinde verilen cevabi yazı eklerinde; yer alan tahsilat makbuzlarının incelenmesi neticesinde, Alacaklıya verilmek üzere; Davacı ... tarafından ... tarihinde ... TL., ... tarafından ... tarihinde ... TL., ... tarafından ... tarihinde ... TL., tutarların yatırıldığı,

... yazılan müzekkere cevabında davacının çekin ibraz tarihi ... tarihi itibariyle hesap bakiyesinin mevcut olduğu, mahkeme kararına istinaden çek bedelinin ödenmediği, bu nedenle davacının bir kusurunun bulunmadığı, Çek tazminatı, karşılıksız çıkan bir çek için, çeki düzenleyenin (keşidecinin) ödemediği bedelin bir kısmının, çekin hamiline (alacaklıya) tazmin edilmesini sağlayan, Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) düzenlenmiş özel bir ödeme türü olup, çekin tahsil edilmesi gereken tarihte Davacının bir kusuru olmaması nedeniyle Davacı tarafından Davalıya çek tazminatının ödenmemesi gerektiği,

İcra Dairesi nezdinde yapılan inceleme neticesinde; İcra takip tarihinin ... tarihi olduğu, dava tarihinin ... olduğu, Davacı tarafından icra dairesine yapılan ödemenin ise icra takip ve dava tarihinden sonra yapıldığı,

Taraflar arasında uyuşmazlık konusunun icra işlemi olması nedeni ile icra takip tarihinin dikkate alınması gerektiği, hesaplamaların icra takip tarihi olan ... tarihi itibariyle yapılması gerektiği, icra dairesi tarafından takip tarihinden sonra yapılan tahsilatların tahsil anlarında talep doğrultusunda kapak hesabı adı altında güncel olarak hesaplama yapılması gerektiği, Davacının icra işlemine neden olan eylemden dolayı kusuru bulunmaması nedeni ile icra işlemindeki faiz ve ferilerinden sorumlu olmadığı, çekin ödeme gününde ilgili banka hesabında çek bedeli kadar bakiye bulunması nedeni ile Davacının sorumluluğunun ana paradan ibaret olduğu,

Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. sayılı Dosyasında; ana para, çek tazminatı, işlemiş faiz, harç miktarı, vekalet ücreti ve masraf miktarı olarak hesaplanan ... TL. tutar içerisinde yer alan ... TL. ana paradan Davacının sorumlu olduğu, geriye kalan ... TL. (Dava Esas Değeri ... TL.) tutardan sorumlu olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

3. SONUÇ VE KANAAT

... tarihli Duruşma Tutanağının ... numaralı Ara Kararı gereği tevdi edilen görev kapsamı ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde; Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı İcra Dosyası nezdinde; Davacı / Borçlu ...’ın Davalı / Alacaklı ...’e ... TL. ana para borcundan sorumlu olduğu,

Çek karşılığı hesabında yeterli bakiye bulunması nedeni ile icra işlemine neden olacak bir kusuru bulunmadığı, dolayısıyla ... TL. ana para dışındaki faiz ve ferilerinden sorumlu olmadığı..."şeklinde kanaat bildirildiği ,

İcra dosyasından dosyaya yapılan ödeme hususu sorulmuş davacı tarafından icra dosyasına ... TL'nin ... tarihinde ödendiği, muhatap bankaya yazılan müzekkere cevabında da dava konusu çekin ... tarihinde takas odasına sunulduğu ve ibraz edildiği hesap bakiyesinde çek bedeli kadar paranın olduğunun bildirildiği, icra dosyasından verilen cevabı yazıdan anlaşıldığı üzere davacı tarafından ...

TL bedelli çek yönünden davalıya ödeme yapılması(...), icra dosyası açıldıktan (...) ve eldeki dava tarihinden(...) sonra olduğu ;bu haliyle davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, davanın devamı sırasında icra dosyasına borç ödenmekle menfi tespit davası İİK72/6 maddesi uyarınca istirdat davası olarak görülmekle, davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispat etmek zorunda olduğu, davacının ...

TL'lik çek yönünden çek bedeli ile davalıya borçlu olduğu, davacının da eldeki davada çek bedeli ... TL yönünden zaten menfi tespit talebi bulunmadığı, öte yandan dava konusu çekin ödenmemesi çek bedelinin davacının banka hesabında ibraz anında çek bedelini bulundurulmasına rağmen .../...

E. Sayılı dosyasında verilen ödemeden men karı bulunması nedeniyle olduğu, çekin kaybolduğu iddiası ile açılan davada ödemeden men kararı nedeniyle davalının çek bedelini almadığı, çek zayi davasının ise davacı dışında 3 kişi yetkili hamil tarafından açıldığı , davacının çek bedelini ibraz tarihinde banka hesabında hazır bulundurmakla yükümlüğünü yerine getirdiği,,men yasağından kaynaklı TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca ödeme yasağından kaynaklı ibrazda ödenmemesinden kaynaklı çeki düzenleyen davacı keşideciye yapılan bir bildirim de olmadığı, bu yönde bir iddia bulunmadığı,

bu nedenle çek bedelini ibraz tarihinde hazır eden davacının çek bedeli dışındaki çek komisyonu, ve çekten kaynaklı icra takip masraflarından sorumlu olmadığı, çek bedeli dışındaki alacak kalemlerine dair icra dosyasına davacının ödeme yaptığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının icra takibi açmakta TTK808/1-c maddesi düzenlemesi uyarınca hakkını kullandığı kötüniyetli olmadığı , davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine, menfi tespit davası açılmakla eldeki dosyada İİK72/3 maddesi uyarınca tedbir kararı tensiple verilmekle birlikte tedbirin infaz edilmediği,

davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine, davacı dava tarihinden sonra çek bedeli dahil icra dosyasına ... TL ödeme yapmakla birlikte, davalı davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı