Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/181 K.2025/164

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... tarihinde saat ... sıralarında .../... ... Mahallesinde ...

Caddesinde ... istikametinde ilerlerken ... önündeki ... dönüşü kavşağında aynı yolda ve istikamette yol alan davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın en sağ şeritten gelerek ... dönüşü yapması sonucu araçlar çarpıştığını ve yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, polis tarafından tutulan kaza tespit tutanağında davalının 2918 sayılı KTK'nın 53/1-b maddesini ihlal ettiğinden bahisle %100 kusurlu olduğunun belirlendiğini, eksper tarafından davacının aracında ...-TL maddi hasar tespit edildiğini, davacıya ait ... plakalı aracın kiralama şirketi bünyesinde gelir getirmesi amacıyla 3.kişilere kiralandığını,

Onarım süresince kullanılamadığı için araçtan elde edilmesi beklenen maddi menfaatin elde edilemediğinden davacının ticari kazanç kaybına uğradığını, bu sebeple kazaya sebep olan ... plakalı aracın ... üzerine kayıtlı olduğunun tespit edilmesi sonucu davanın bu şahsa yöneltildiğini ileri sürerek davanın kabulü ile, ... tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile ...-TL (fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik) kazanç kaybı tazminatının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ...

Caddesinde ... istikametinde ilerlerken ... önündeki ... dönüşü kavşağında aynı yolda ve istikamette yol alan davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüsün sol yan arka kısımları ile çarpışmaları sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, İşbu kazada müvekkili davalının herhangi bir kusuru bulunmadığını, bununla ilgili keşif ve bilirkişi raporu talepleri olduğunu, bahse konu aracın uğradığı hasardan dolayı dava dilekçesinde iddia edildiği gibi uzun süre serviste kalma ihtimali bulunmadığını, araçta meydana gelen hasarların basit müdahalelerle giderilebilecek nitelikteki hasarlar olduğunu,

aracın uzun zaman alan bir tamirat süresi gerektirmediğini, davacının haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, davacının kazanç kaybına ilişkin bir delil sunmadığını ileri sürerek davanın reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller: Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezine, Türkiye Noterler Birliğine, Gelir İdaresi Başkanlığına, Antalya İl Emniyet Müdürlüğüne, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Antalya Esnaf Ve Sanatlar Odasına, Antalya Oto Emlakçılar ve İş Takipçileri Odasına yazılan müzekkere cevapları dosya içerisine alınmış taraflarca gösterilen tüm deliller toplanmıştır.

KANITLAR VE GEREKÇE

Görev dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında değerlendirilebilir. Her ne kadar Antalya .. Asliye Hukuk Mahkemesince " dava konusu zarar gören ve davacıya ait aracın uzun süreli kiralama sözleşmelerine konu edildiği, davacının uzun süreli araç kiralama sektöründe –Rent A Car- faaliyet gösterdiği, davacının kaza tarihindeki gelir vergisi beyanlarına göre 2022 yılında yalnızca ...

TL kar bildiriminde bulunduğu, uzun süreli araç kiralama sektörünün iş yoğunluğu düşünüldüğünde bahsi geçen bildirimin gerçeği yansıtmadığının ortada olduğu, araç kiralama sektörünün iş sahibinin beden gücüne dayanmadığı, dolayısıyla ilk bakışta bu yönden dahi davacının esnaf sayılmaktan uzak olduğu, salt vergi kayıtlarına kişinin tacir olup olmadığına dair kanaat oluşamayacağı anlaşılarak davaya bakmakla mahkememizin görevli olmadığına" karar verilmiş ise de;

Görev kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilebilir. Her ne kadar Asliye Hukuk Mahkemesince mahkememizin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de; TTK 4 uyarınca mahkememizin görev alanı TTK da düzenlenen konulara ilişkin mutlak ticari davalar ile her iki tarafın tacir olduğu uyuşmazlıklara ilişkin nispi ticari davalardır.

Eldeki dava meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracındaki kazanç kaybı zararı nedeniyle açılan tazminat davası olduğu, davalılar arasında sigorta şirketi olmadığı, davacının kazaya karışan araç maliki davalılardan ...'in kazaya karışan karşı yan araç sürücüsü, davalı ...'nin de karşı yan araç maliki olduğu ,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

6102 sayılı yeni TTK 11.maddesine göre ticari işletme tanımı yapılmış olup, ticari işletme ile esnaf arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkartılacak kararnamede gösterilir hükümleri bulunduğundan, 21/07/2007 tarih 26589 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf, sanatkar ve tacir sanayici ayrımı belirlenmiştir.

Bu belirlemeye göre VUK 177.maddesinde belirtilen hadlerden 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanların yarısını, 2.bendindeki faaliyetlerde bulunanların tamamı dikkate alınarak bu rakamları aşanlar tacir olarak kabul edilmiştir.

Gelen cevabi yazılardan davacının tacir olmadığı, işletme hesabı defteri tuttuğu, tacir hadlerinin altında kaldığı, esnaf kabul edilebileceği anlaşılmakla davacının ... işletmesinde yetkili olmakla birlikte olmasına rağmen tacir olmadığı, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, VUK 177 uyarınca kaza tarihi olan ... yılında alım hadlerinin esnaf sınırında kaldığı, davalının farklı bir iş kolunda (kişisel bakım,kozmetik malzemelerinin parekente ticareti,.. vs)esnaf odasına kayıtlı olduğu, böylelikle davalının tacir değil esnaf olduğu açıktır.

Bu nedenle dava nispi ticari davaya vücut vermediği ,yine uzun süreli araç kiralama sektörününü iş yoğunluğu düşüldüğünde vergi dairesine yapılan ticari alım satım bildirimlerin gerçeği yansıtmadığı şeklinde düşünülerek davacının esnaf sayılmayıp tacir kabul edilmesi yasal düzenlemeye ve yerleşik içtihatlara uygun olmadığı,

tacir hadlerine bakılması gerektiği (benzer İstanbul Bam 3.Hukuk Dairesi 2024/1987-2025/141E-K.21/01/2025, İzmir Bam 14 Hukuk Dairesi 2022/782-2025/22E-K.-07/01/2025,Antalya Bam 16.Hukuk Dairesi 2021/2743-2024/634E-K.-31/12/2024 , İzmir 17 Hukuk Dairesi 2024/1736-2024/2306E-K- 23/12/2024,

Sakarya Bam 3.Hukuk Dairesi 20321/2019-2024/2159E-K-19/12/2024 tarihli ilamları) böyle bir kabul ile dava nisbi ticari dava olarak kabul edilemeyeceği gibi davanın mutlak ticari dava olarak da nitelenemeyeceği kabul edilmekle HMK'nın 2. maddesi gereğince davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkememizin görev alanına girmeyen davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır