Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/286 K.2025/479

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... ili, ... ilçesinde faaliyet gösteren bir ... işletmesi olduğunu, şirketin ... Mah. ... Cad. No:.. adresinde uzun süredir hizmet vermekteyken, iş hacmi ve müşteri yoğunluğuna bağlı olarak ... Mahallesi ... Cad.

No:.. adresindeki yeni yerine taşınma kararı aldığını, taşınma işleminin ... tarihinde gerçekleştirildiğini, tüm mutfak ekipmanları, masa ve sandalyeler, elektronik cihazlar ile birlikte şirketin resmi evrakları ve yasal defterleri de uygun şekilde kolilendiğini ve yeni adrese taşındığını, taşıma işlemlerinin müvekkil şirket çalışanları ve dışardan destek alınan nakliye personeliyle gerçekleştirildiğini, ancak taşınma sonrası yapılan kontrollerde, müvekkile ait bazı yasal ticari defterlerden 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait olmak üzere noter tasdikli olarak tutulmuş bulunan yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri,

Yönetim Kurulu Karar Defteri yeni iş yerinde bulunamadığının tespit edildiğini, defterlerin eksikliğinin fark edildiği andan itibaren kapsamlı arama yapıldığını, taşıma işlemini gerçekleştiren kişilerle görüşmeler yapıldığını, ancak söz konusu defterlere ulaşılamadığını, taşınma sırasında kaybolan müvekkil şirkete ait ticari defterler yönünden.

2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defterlerinin zayi olduğuna dair Türk Ticaret Kanunu m. 82 gereğince zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Noter tasdiklerine dair noterlik cevapları dosya arasına alınmıştır.

IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:

Dava TTK 82/7 uyarınca açılan defter zayiine ilişkin tespit davasıdır.

Zayi belgesi verilmesini düzenleyen TTK.nun 82/7.maddesinde"... tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü haizdir.

Zayi belgesi talep eden davacı öncelikle bir ziyaa olayının vuku bulduğunu ve bu ziyaanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait pay defterini emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda; davacı şirketin taşınmaaı sırasında dava konusu defterlerin kaybedildiği ileri sürülmüştür. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. İşletmenin taşınması kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan davacı bakımından mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceğinden, noter kanalıyla yeniden defter çıkartmasına engel bulunmadığından, zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; zayii olayının kanunda yazılı sebeblere benzer bir sebep neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle, zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır