Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/948 K.2026/300

Mahkememizin ... tarih ve ... /... E, ... /... K sayılı dosyası Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... . HD'nin .... tarih ve ... /... E, ... /... K sayılı ilamı ile kaldırılmış olmakla dava mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine ... ... Bankası tarafından kambiyo senetlerine mahsus icra takibine girişildiğini, bu dosyanın davacı tarafından temlik alındığını dosyaya esas senetlerin muayyen alacak şartını içermediği için kambiyo senedi olmadığını, senedin keşide tarihinde müvekkillerinin bankaya herhangi bir borçlarının olmadığını belirtmiş borçlu olmadıklarının tespitini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde takibe esas senedin geçerli olduğunu davacıların borçlu olmadıklarını yazılı delil ile ispatlamaları gerektiğini öne sürmüş davanın reddini talep etmiştir.

Dosya senedin tanzim ve vade tarihinde dava dışı bankaya herhangi bir borcun olup olmadığını tespiti için bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş alınan asıl ve ek raporda bankanın takibe esas senedi alırken belirli bir kredi borcuna özgüleme yapmadığını senedin vade tarihinde bankanın ... TL alacağının bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava kambiyo senetlerine özgü takibe karşı açılmış menfi tespit davasıdır. Davacılar vekili takibe esas senedin kambiyo vasfında olmadığını ve müvekkillerinin bankaya borçlarının bulunmadığını öne sürmüştür.

Davacılar vekili her ne kadar "aynen döviz cinsinden ödenecektir" ibaresinin bedelde muayyenlik şartını ihlal ettiğini öne sürse de bahsi geçen ibarenin senetle uyumlu olmadığı, muhtemelen matbu kayıtlardan olduğu, senetteki borcun Türk Lirası üzerinden düzenlendiği ve miktarının da belirli olduğu bu haliyle bahsi geçen kaydın etkisiz bir kayıt olup senetteki bedelin muayyenlik şartını taşıdığı anlaşılmakla bu iddianın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Diğer yandan kambiyo senetleri sebepten soyut kıymetli evrak olup bir borç sebebine bağlı olmaları zorunlu olmadıkları gibi kurucu kıymetli evrak olmakla var olan bir borç sebebinden ayrı ve bağımsız bir borç doğururlar. Senedin var olan bir borca ilişkin teminat gibi bir nedenle düzenlendiğini iddia eden tarafın bunu yazılı delil ile kanıtlaması gerekir. Fakat bu husus bankalar açısından özellik arz eder.

Zira bankalar kendi kanunları uyarınca ancak kredi işlemleri çerçevesinde ödeme ve borç ilişkisine girebilirler. Bu haliyle bankanın taraf olduğu bir senedin borçlunun kredi ilişkisinden bağımsız olduğu düşünülemez. Ancak, sırf bu teminat ilişkisi senedin kambiyo senedi vasfına halel getirmez. Ayrıca teminat şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin de değerlendirilmesi gerekir.

Bunun için önemli olan vade tarihinden kredi borçlusunun bankaya herhangi bir borcunun kalıp kalmamasıdır. Bu minvalde alınan rapora göre vade tarihinde davacıların bankaya hala ... TL borçlu oldukları görülmektedir. Bu halde senet bu miktar borç için geçerliliğini korumakta olup bunun dışında kalan borç ödenmiş olduğundan senedin ödenen kısma ilişkin teminat işlevi sona ermiştir. Davacıların ödenmiş bu kısma ilişkin teminat senedinden borçlu tutulmaları mümkün değildir.

Bu sebeple ödenmiş kısım ile buna karşılık gelen faiz (... TL) ile protesto masrafından davacıların borçlu olmadıkları anlaşılmış; bu durumun bankaca bilinebilir olması nedeniyle takipte kötü niyetli sayılması gerektiğinden kötü niyet tazminatına hükmedilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Mahkememizin ... tarih ve ... /... E, ... /... K sayılı dosyası Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... . HD'nin ... tarih ve ... /... E, ... /... K sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.

Taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilmiştir.

Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Eldeki dava kambiyo senetlerine özgü takibe karşı açılmış menfi tespit davasıdır. Davacılar vekili takibe esas senedin kambiyo vasfında olmadığını ve müvekkillerinin bankaya borçlarının bulunmadığını öne sürmüştür.

Davacılar vekili her ne kadar "aynen döviz cinsinden ödenecektir" ibaresinin bedelde muayyenlik şartını ihlal ettiğini öne sürse de bahsi geçen ibarenin senetle uyumlu olmadığı, muhtemelen matbu kayıtlardan olduğu, senetteki borcun Türk Lirası üzerinden düzenlendiği ve miktarının da belirli olduğu bu haliyle bahsi geçen kaydın etkisiz bir kayıt olup senetteki bedelin muayyenlik şartını taşıdığı anlaşılmakla bu iddianın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Diğer yandan kambiyo senetleri sebepten soyut kıymetli evrak olup bir borç sebebine bağlı olmaları zorunlu olmadıkları gibi kurucu kıymetli evrak olmakla var olan bir borç sebebinden ayrı ve bağımsız bir borç doğururlar. Senedin var olan bir borca ilişkin teminat gibi bir nedenle düzenlendiğini iddia eden tarafın bunu yazılı delil ile kanıtlaması gerekir. Fakat bu husus bankalar açısından özellik arz eder.

Zira bankalar kendi kanunları uyarınca ancak kredi işlemleri çerçevesinde ödeme ve borç ilişkisine girebilirler. Bu haliyle bankanın taraf olduğu bir senedin borçlunun kredi ilişkisinden bağımsız olduğu düşünülemez. Ancak, sırf bu teminat ilişkisi senedin kambiyo senedi vasfına halel getirmez. Ayrıca teminat şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin de değerlendirilmesi gerekir.

Bunun için önemli olan vade tarihinde kredi borçlusunun bankaya herhangi bir borcunun kalıp kalmamasıdır. Bu minvalde alınan rapora göre vade tarihinde davacıların bankaya hala ... TL borçlu oldukları görülmektedir. Bu halde senet bu miktar borç için geçerliliğini korumakta olup bunun dışında kalan borç ödenmiş olduğundan senedin ödenen kısma ilişkin teminat işlevi sona ermiştir. Davacıların ödenmiş bu kısma ilişkin teminat senedinden borçlu tutulmaları mümkün değildir.

Bu sebeple ödenmiş kısım ... TL asıl alacak ile buna karşılık gelen faiz (... TL) ile protesto masrafı ... TL yönünden davacıların borçlu olmadıkları anlaşılmış; menfi tespit davasının kısmen kabulüne, davalı bankanın kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza