Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/38 K.2020/81

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ... Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirket bünyesinde ... yetkilisi olarak ...-... tarihleri arasında çalıştığını, davalının işine fesih bildirimi ile son verildiğini, iş akdinin feshinden sonra davalının ... ...

Şirketinde çalışmaya başladığını, davalının çalıştığı sürede görevi itibariyle yüksek fon değerleri olan müşterilerle çalıştığını, müşterilerin her türlü bilgisine sahip olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin ticari sırlarına nüfus etmiş olduğunu, aralarında imzalanan rekabet yasağı ticari sırların saklanması hakkındaki anlaşmanın 5. Maddesinde müvekkil şirketin müşterilerinden %10 adetinin ve/veya müşteri birikim tutarından %10 kadarının rakip şirketlerden herhangi birine geçmiş olmasının sözleşmenin ihlali sayılacağının hüküm altına alındığını,

sözleşmenin ihlali halinde zararların tazmininin yanı sıra müvekkil şirketin müşterisinin birikim tutarının %50'si oranında cezai şartın ödeneceğinin kararlaştırıldığını, başka sigorta şirketlerine aktarılan fon değerinin davalının aracılık ettiği toplam fon birikim tutarının %17,40 olduğunu, aktarılan fon değeri bu tutarın %10'undan fazla olduğundan sözleşmenin ihlal edilmiş sayıldığının belirterek, şimdilik ...-TL cezai şart alacağının hukuka aykırılığın tespit edildiği tarihten itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduğunu, aralarındaki sözleşmenin ilk kez ... tarihinde imzalatılmak istendiğini, müvekkilinin işini kaybetmemek için sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldığını, imzasının altına da her nedenle ayrılırsam ayrılayım bu sözleşmenin maddeleri beni bağlamayacaktır, notunu yazdığını, aynı sözleşmenin ... tarihinde tekrar imzalatıldığını, bunda da müvekkilinin ihtirazı kayıtla sözleşmeyi imzaladığını, müvekkilinin işten atılacağının baskısıyla sözleşmeyi imzaladığını, iş akdinin haksız fesih edildiğini,

kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiğini, rekabet yasağı sözleşmesinin geçersiz olduğunu, müvekkilinin davacının müşterilerinin bilgilerini ifşa etmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş, yukarıdaki esas numarasına kaydedilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... tarih, .../... esas, .../... karar sayılı ilam ile davanın reddine karar verildiği, davacının istinaf başvurusu üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince ... tarih, .../... esas, .../... karar sayılı ilam ile.

"Her ne kadar mahkemenin, rekabet yasağının tüm Ülke sınırlarını kapsaması nedeniyle aşırı nitelikte olduğu tespiti doğru ise de, TBK’nın 445/2 maddesine yanlış anlam verilerek, rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, ayrılan işçinin üstlendiği rekabet yasağı edimine karşılık, işverenin de karşı edim yüklenmesi gerektiğine ilişkin görüşü isabetli değildir.

TBK 445/2 maddesinde yer alan “Hakim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir” şeklindeki düzenlemede, rekabet yasağına ilişkin hüküm karşısında şayet işverenin de bir karşı edim yüklenmiş olması halinde, rekabet yasağının aşırı hükümlerinin süre ve coğrafi alan bakımından sınırlanmasında sadece hakime takdir yetkisi verilmiş olup,

işveren tarafından böyle bir karşı edimin yüklenilmemiş olması halinde rekabet yasağı sözleşmesinin geçersiz olacağı anlamına gelmeyecektir.

Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeleri davalının ihtirazi kayıt ileri sürerek imzaladığı kabul edilmiş ise de, davalının sözleşme altına el yazısı ile yazdığı ibarelerin aynı içerikli iki ayrı tarihte sözleşme imzalanmış olması karşısında ceza koşuluna ilişkin ihtirazi kayıt olarak değerlendirilemeyeceğinin kabulü gerekirken mahkemece hatalı değerlendirme ile sözleşmenin yalnız işçi aleyhine ceza koşulunu içerdiği, rekabet yasağının geçerli olduğu coğrafi sınırlamanın yapılmadığı,

işçinin işten ayrıldıktan sonra aynı sektörde başka bir firmada işe girmesinin çalışma hürriyetine aykırılık oluşturacağı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.Bu durumda, mahkemece yapılacak iş taraflar arasındaki sözleşmenin 5. maddesi, dosya kapsamı ve davalının aracılık ettiği sözleşmelerin toplam fon değeri ...

TL olan 29 adet poliçenin davalının iş akdinin feshinden sonra davalı aracılığı ile ...'ye transfer edildiği iddiasının araştırılıp değerlendirilerek davacı iddialarına göre gerekirse bilirkişi raporu alınmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken tarafların davanın esası ile ilgili olarak gösterdiği deliller toplanmadan ve gösterilen bir kısım deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılması ile dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş,

aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleri ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından iş sözleşmesi, fesih bildirimi, rekabet yasağına ilişkin sözleşme fon tutarlarına ilişkin liste delil olarak sunulmuş, mahkememizce SGK ve Emeklilik Gözetim Merkezi Kayıtları celp edilmiş, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosya sureti getirtilmiş, taraf tanıkları dinlenmiş, bilirkişi raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır. Dava, rekabet yasağına ilişkin sözleşmenin ihlali sebebiyle cezai şart alacağının tahsili istemine yöneliktir.

Taraflar arasında 2009 yılında yaklaşık iki ay ara ile aynı mahiyette rekabet yasağı ticari sırların saklanması hakkında anlaşma başlıklı iki adet sözleşmenin imzalandığı, sözleşmede davalının aracı olarak anıldığı, sözleşmenin 3. Maddesinde sadece aracı işçi aleyhine rekabet yasaklarının düzenlendiği, cezai şart başlıklı 5. Maddesinde aracının hizmet verdiği ve/veya aracının yönetici olarak dönem yaptığı dönemde kendisine bağlı çalışmış tüm aracıların kendisine bağlı çalıştıkları süre boyunca hizmet verdikleri ...

Müşterilerinden %10 adetini ve/veya müşteri birikim tutarından %10 kadarının rakip şirketlerden herhangi birine geçmiş olmasının sözleşmenin ihlali ve sözleşmede yer alan hükümlere aykırılık olarak kabul edileceğinin, sözleşmeye aykırılık halinde ...'nın uğradığı zararların yanı sıra müşteri birikim tutarının %50'si oranında cezai şartın aracı tarafından ...'ya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 4. Maddede sözleşmenin ... ile aracı arasındaki hizmet ilişkisi süresince ve hizmet ilişkisinin bitiminden itibaren 2 yıl süreyle geçerli olacağının kararlaştırıldığı, davalının her iki sözleşmeyi de ihtirazı kayıtla imzaladığı görülmüştür.

6101 Sayılı TBK'nın Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 4. maddesi, Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce gerçekleşmiş olup da, Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girdiği sırada henüz herhangi bir hak doğurmamış fiil ve işlemlere, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır hükmünü haiz olup, her ne kadar taraflar arasındaki iş akdi ve buna ekli rekabet yasağı hükmü ... başlangıç tarihli olsa da, sözleşmede iş akdinin sona ermesinden sonrası için rekabet yasağının düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği ... tarihi itibariyle somut uyuşmazlıkta 6098 Sayılı TBK'nın rekabet yasağı sözleşmesine ilişkin 444 ve 445. maddelerinin uygulanması gerekir.

TBK'nın 444. maddesi uyarınca, fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.

Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, işveren tarafından sözleşmenin haklı nedenle fesih edilmiş olması veya ayrılan işçi tarafından haksız olarak feshedilmemiş olması, davalı işçinin iş akdinin devamı sırasında işyerinin önemli müşteri çevresi veya üretim yönünden ticari sırlarına vakıf olabilecek bir pozisyonda çalışmış ve ayrıldıktan sonra yasaklı süre içerisinde rakip bir işyerinde çalışmaya başlaması veya kendisinin bu tür bir faaliyeti icra etmesi, önceki işyerinde edindiği bilgileri yeni işyerinde kullanmasının önceki işverene önemli zarar verebilme ihtimalinin varlığı yeterlidir.

Somut olayda rekabet yasağı tüm ülke sınırlarını kapsasa da, TBK'nın 445/2 maddesi uyarınca yapılan değerlendirmede davalının çalıştığı iş yerlerinin ... olması ve iddia edilen rekabet yasağına aykırı eylemlerin ... da gerçekleştirilmiş olması sebebiyle somut olay açısından sözleşme hükmünün coğrafi alan olarak ...ya ili ile sınırlandırılıp, geçerli olduğu kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda davalının aracılık ettiği sözleşmelerin iş akdinin feshinden sonra ...'ye transfer edilip edilmediği, edilmiş ise aktarılan poliçelerin sayısı ve fon değerinin ne olduğu hususunda rapor tanzim edilmesi için dosya sigorta hesap uzmanına tevdi edilmiş olup, bilirkişi tarafından sunulan ... tarihli ön raporda; davacı şirket müşterisi iken rakip firmaya transfer edilen ... poliçesinin aktarıldığı firmadaki aracının davalı olduğu, bu aktarımın fesihten sonraki 2 yıl içerisinde gerçekleşmiş olduğu, aracılık edilen toplam müşteri birikimleri ile müşterilerin toplam sayısının ... tarihi itibariyle emeklilik gözetim merkezinden sorulması gerektiği mütalaa edilmiştir.

Ön rapor doğrultusunda ...den yazı cevabı alınmış akabinde aynı bilirkişiden kök raporunu sunması istenmiştir.

Bilirkişi ... tarihli kök raporunda özetle; davalının aracılığı ile başka şirkete transfer edilen 29 adet poliçenin aktarım tarihindeki toplam birikim tutarının ...-TL olduğu, davalının davacı iş yerinde iken aracılık ettiği hali hazırda yürürlükte olan 423 adet ... sözleşmesinin olduğu, bu sözleşmelerin fesih tarihindeki birikim toplamlarının ...-TL olduğu, davalının davacı şirketten ayrıldığı tarih itibariyle aracılık ettiği yürürlükteki toplam poliçe sayısının (.../...x...) %6,86'sı oranda kaldığı,

ancak transfer edilen poliçelerin birikim tutarları toplamının davalının davacı şirketten ayrıldığı tarih itibariyle aracılık ettiği yürürlükteki poliçelerin toplam birikim tutarlarının %13,89'u oranında olduğu, (.../...X...) bu durumun taraflar arasındaki rekabet yasağı anlaşmasının 5.maddesini ihlal ettiği, cezai şartı aşmayan birikim tutarının (...X%10) ...-TL olup, bu tutarı aşan kısmın (...-...) ...-TL olduğu, ilgili sözleşme uyarınca ödenmesi gereken cezai şart tutarının ise (...X%50) ...-TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Davalının davacı şirketin bir dönem işçisi olduğu, iş ilişkisi devam ederken aralarında yukarıda incelenen rekabet yasağına dair sözleşmelerin imzalandığı, davalının ... tarihinde iş akdinin fesh edilmesi sonrasında 2 yıl geçmeden başka bir rakip firma olan ...

Şirketinde işe girdiği, iş yerlerinin ...da bulunması sebebiyle coğrafi alan sınırlaması bakımından sözleşmenin geçerli olduğu, davalının rakip firmaya geçtikten sonra sözleşmeye aykırı olacak şekilde, davacı iş yerindeyken aracılık ettiği poliçelerin 29 adetini rakip firmaya aktardığı, aktarılan bu poliçelerin toplam birikim tutarının ...-TL olduğu, davalının işten ayrıldığı ... tarihi itibariyle davacı iş yerindeyken aracılık ettiği ve hali hazırda yürürlükte olan 423 adet ... sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşmelerin ... tarihi itibariyle toplam birikim tutarlarının ise ...-TL olduğu,

sözleşmenin 5.maddesine göre davalı aracının çalıştığı süre boyunca ...

Müşterilerinden %10 adetini ve/veya müşteri birikim tutarından %10 kadarının rakip şirketlerden herhangi birine geçmiş olmasının sözleşmenin ihlali olarak sayılıp, müşteri birikim tutarının %50'si oranında cezai şartın aracı tarafından ...'ya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, somut olayda aktarımı yapılan poliçelerin davacıdaki poliçelere oranının %6,86 oranında kaldığı, ancak aktarılan poliçe birikim tutarlarının davacıdaki poliçelerin birikim tutarlarına oranının %13,89 olduğu,

bu itibarla davalının sözleşmenin 5.maddesini ihlal ettiği anlaşılmakla, somut verilere dayalı ve denetime elverişli olan bilirkişi raporunda ödenmesi gereken cezai şartın ...-TL olduğu hesaplanmasına rağmen taleple bağlılık gereği davacının istediği ...-TL cezai şart tutarına hükmedilmiştir. Davadan evvel temerrüt olmadığından faize dava tarihinden itibaren hükmedilmiş, davalı tacir olmadığından faiz olarak da yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)