Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/774 K.2026/171

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin akrabası olan ...'a ve kardeşine vermek üzere ... 'ı ... TL'ye, ... ...'ı ... TL'ye, ...'ı ... TL'ye olmak üzere toplam ...

TL'ye 3 adet telefonu aldığını ve telefonları ...'a göndermek üzere davalı ... ...'ya verdiğini, müvekkilinin telefonları ...'nun ... şubesinden ... ... adresinde bulunan ...'a teslim etmek üzere kargoya verildiğini, adrese telefonların gelmemesi üzerine alıcı ... ...'nun ... şubesine giderek kargoyu sorduğunda kargo çalışanlarının kargonun teslim tutanağını göstererek ...'a teslim edildiğini söylediklerini, Küçükçekmece CBS'nin .../... soruşturma sayılı dosyasında bulunan teslim tutanağında ...

T.C kimlik numaralı ... isminde birinin aldığı ve tutanağı imzaladığını ancak gerçek alıcının ...

T.C kimlik numaralı ... olduğunu, teslim tutanağındaki ...'ın asıl ... olmadığını, BTK'nın 27/12/2016 tarihli kararıyla onaylanan posta gönderilerine ilişkin güvenlik tedbirlerine yönelik usul ve esaslar madde 4'te teslim alanın adı soyadı, TC kimlik numarası kayıt altına alınır ve gerektiğinde ilgili mercilere sunmak üzere en az iki yıl süreyle saklanır maddesi olduğunu, anılan kanun ve yönetmelik maddeleri uyarınca kargo şirketinin kargoyu alıcıya teslim ederken kimlik kontrolü yapmasının zorunlu olduğunu, somut olayda da kargo şirketi çalışanları tarafından kimlik kontrolünün yapılmadığını ve kargonun yanlış kişiye teslim edildiğini,

ayrıca kargo çalışanları hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve soruşturmanın devam ettiğini, dava konusu olayın davalı şirket çalışanlarının ağır kusurundan ve ihmalinden kaynaklandığını bildirerek müvekkilinin uğramış olduğu toplam ... TL zararın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davanın yetkili yer mahkemesinde açılmadığını, uyuşmazlık çözüm mahkemelerinin ... Mahkemeleri ve icra daireleri olduğunu, davacı dava dilekçesinde her ne kadar kargosunun alıcısına teslim edilmediğini iddia etmiş ise de kargo alıcısına tam ve eksiksiz olarak kimlik kontrolü ile teslim edildiğini, davacı yanın taşınmak üzere ...

Şubesinden kargo alıcısı olan ...'a teslim edileceğini, müvekkili şirket çalışanları söz konusu kargoyu kargo alıcısı olan ...'a teslim ettiğini, alıcısı ... teslimat esnasında doldurulan teslimat formuna TCKN'sini yazarak ve imzasını atarak teslim aldığını, bu sebeple müvekkili şirket çalışanının eksiksiz ve tam teslim ile yükümlülüklerini ifa ettiğini, müvekkilinin kimlik denetimi yükümlülüğü ancak mevzuat ile sınırlı olduğunu, kimliğin gerçekliğini araştırma yükümlülüğü bulunmadığı gibi bunun tespitinin yapılması da ancak kriminal tarafından yapılacak inceleme ile mümkün olabileceğini,

taşıma sözleşmesinin kurulması sırasında müvekkiline fatura, irsaliye paylaşımı yapılmadığını, davacı yan kargo içerisinde yer alan ürünlerin faturalı olduğunu, ... TL tutarında olduğunu beyan etmişse de taşıma sözleşmesi kurulur iken kargo içerisinde olan eşyalara ilişkin herhangi bir fatura, irsaliye sunmadığını ve telefon gönderdiğini beyan etmediğini, davacı yanın beyanıyla kargo içeriğinin ...

TL bedelli olduğunun kabulünün mümkün olmayacağını, oluşan zararın hiçbir somut veri olmadan bu miktar olarak belirlenmesinin kabul edilemeyeceğini, kargonun taşımaya uygun bir şekilde ambalajlama yükümlülüğü kargo göndericisine ait olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, TTK 882.maddesi uyarınca kargonun ağırlığına göre ... hesaplaması yapılarak tazmin yoluna gidilmesi gerektiğinin öngörüldüğünü bildirerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından fatura, kargo sorgulama sonuç evrakı, arabuluculuk son tutanağı delil olarak sunulmuş, mahkememizce Küçükçekmece CBS'nin .../... soruşturma sayılı dosyası, Küçükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına celp edilmiş, bilirkişi raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır. Dava, taşıma sözleşmesine konu emtianın alıcı dışında üçüncü kişiye teslim edilerek zayi edildiğinden bahisle meydana gelen zararın taşıyıcıdan tazmini talebine ilişkindir.

Küçükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../...

Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; mahkeme tarafından ... tarihli gerekçeli kararı ile, "Her ne kadar sanık ... ...'ın üzerine atılı Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçundan dolayı cezalandırılması istemi ile mahkememize kamu davası açılmış ise de; yapılan yargılama sonucunda, sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair sanık savunmasının aksine, şüpheden öteye gitmeyen soyut iddia dışında üzerine atılı suçu işlediğini gösteren bu suçtan cezalandırılmasını gerektiren şüphe halini aşarak tam bir vicdani kanaat edinilmesini sağlayacak boyuta ulaşan delilin elde edilememesi,

nedenleri ile CMK 223/2-e maddesi uyarınca yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeni ile sanığın üzerine atılı suçtan beraatine,2-Sanık ... ...'ın üzerine atılı Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçunu işlemiş olduğu anlaşıldığından kişiliği sosyo ekonomik durumu, suçun işleniş şekli, oluşan zarar miktarı göz önünde bulundurularak eylemine uyan 5237 Sayılı TCK'nın 155/2 maddesi uyarınca takdiren ve teşdiden 1 yıl 6 ay hapis ve 500 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,

sanığın geçmişi, sosyal ilişkileri, yargılama sürecindeki davranışları olumlu olduğundan ve cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkisi de dikkate alınarak, cezasından 5237 Sayılı TCK’nın 62. maddesi gereğince takdiren 1/6 oranında indirimle 1 yıl 3 ay hapis 416 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, Hükmolunan adli para cezasının, sanığın sosyo-ekonomik durumu gözetilerek TCK'nın 52/2. maddesi uyarınca takdiren günlüğü ... TL'den kabul edilerek ...

TL adli para cezası olarak belirlenmesine, sanığın neticeten 1 yıl 3 ay hapis ve ... tl adli para cezası ile cezalandırılmasına, sonuç cezanın süresi ve sanığın engel sabıkasının bulunmaması yönüyle objektif şartların oluştuğu anlaşılmakla, sanığın dosyaya yansıyan kişiliği ve pişmanlığı neticesinde yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılmakla TCK'nın 51/1. maddesi uyarınca takdiren hapis cezasının ertelenmesine" karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda; Taşımacının, ... tarihinde gönderenden taşınacak olan eşyayı teslim aldığı, taşımacının eşyayı gönderilene teslim etmediği, / edemediği, taşımacının eşyayı teslim edemediği için müteselsilen sorumlu olacağı, beyana göre üç parça tek paket eşyanın toplam değerinin, dava tarihi itibarı ile ... TL olduğu, piyasa şartları gereği eşyanın toplam değerinin dava tarihi itibarı ile uygun olduğu bildirilmiştir.

Taraf itirazları değerlendirilmek ve özel çekme hakkı kapsamında hesaplama yapılması hususunda daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden aldırılan ... tarihli ek raporda; Yazılmış olan kök rapordaki teknik herhangi bir konuda değişikliğe gidilmesine gerek olmadığı, davaya konu cihazlarla alakalı dosyaya herhangi bir fatura vb. evrak sunulmamış olmasından kaynaklı, davacının beyanındaki cihazlar baz alınarak talep edilen fiyat kontrolünün yapıldığı, dosyada talep edilen özel çekme hakkı kapsamında bedel hesaplaması sonucu çıkan tutarın ... TL olduğu bildirilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinin ıslahına ilişkin ... tarihli ıslah dilekçesinde; müvekkilinin akrabası olan ...'a ve kardeşine vermek üzere ... 'ı ... TL'ye, ...'ı ... TL'ye, ...'ı ... TL'ye olmak üzere toplam ...

TL'ye 3 adet telefonu aldığını ve aldığı telefonları ...'a göndermek üzere ... ... ya verdiğini, adrese telefonların gelmemesi üzerine alıcı ... kargonun ... şubesine giderek sorduğunu ve kargo çalışanlarının teslim tutanağını göstererek ...'a teslim ettiğinin söylendiğini, Küçükçekmece CBS'nin .../... soruşturma sayılı dosyasında bulunan teslim tutanağı imzaladığının görüldüğünü, halbuki gerçek alcının T.C'si ... olduğunu, teslim tutanağındaki T.C kimlik numarası ve imzanın asıl alıcı ...'a ait olmadığını,

BTK 27/12/2016 tarih kararıyla onaylanan Posta gönderilerine ilişkin güvenlik tedbirlerine yönelik usul ve esas maddelerinde hizmet sağlayıcılar tarafından posta gönderilerinin alıcıya teslimi aşamasında teslim alanın adı soyadı t.c kimlik numarası kayıt altına alınır ve gerektiğinde ilgili mercilere sunmak üzere 2 yıl saklamakla yükümlü olduğunu, anılan kanun ve yönetmelik maddeleri uyarınca kargo şirketinin kargoyu alıcıya teslim ederken kimlik kontrolü yapmak zorunda olduğunu, somut olayda kargo şirketi çalışanları tarafından kimlik kontrolü yapılmadığını ve yanlış kişiye teslim edildiğini,

kargo çalışanları hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve yargılamanın devam ettiğini, dava konusu olay davalı şirket çalışanlarının ağır kusurundan ve ihtimalinden kaynaklandığını bildirerek müvekkilinin uğradığı toplam zarar olan ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tazmini ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

6102 s.TTK.nun 875. maddesinde taşıyıcının sorumluluğu; "(1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.

(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır." şeklinde,

(3) Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğer ki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun.

6102 s.TTK.nun 876. maddesinde taşıyıcının sorumluluktan kurtulması; "(1) Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur." şeklinde,

6102 s.TTK.nun 878. maddesinde taşıma sözleşmesindeki özel haller; "(1) Zıya, hasar veya teslimdeki gecikme, aşağıdaki hâllerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur:

a) Sözleşme veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olması yahut güverteye yükleme yapılması.

b) Gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama.

c) Eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılması.

d) Eşyanın; özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliği.

e) Taşınacak paketlerin gönderen tarafından yetersiz etiketlenmesi.

f) Canlı hayvan taşıması.

g) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile diğer kanun ve düzenlemelerde yer alan hükümlerin taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını haklı gösterdiği hâller.

(2) Herhangi bir zararın hâl ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda, o zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır. Birinci fıkranın (a) bendinde öngörülen olağanüstü zıya veya hasar hâlinde bu karine geçerli olmaz.

(3) Zıya, hasar veya gecikme, gönderenin eşyanın taşınmasına ilişkin özel talimatlarına taşıyıcının uymamasından ileri gelmişse, taşıyıcı birinci fıkranın (a) bendine dayanarak sorumluluktan kurtulamaz.

(4) Taşıyıcı, sözleşme uyarınca eşyayı sıcağa, soğuğa, ısı değişikliklerine, neme, sarsıntılara ya da benzer etkilere karşı özel olarak koruma yükümlülüğü altında ise, birinci fıkranın (d) bendine ancak, hâl ve şartlara göre, özellikle de gerekli donanımın seçimi, bakımı ve kullanımına ilişkin kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir.

(5) Taşıyıcı birinci fıkranın (f) bendine ancak hâl ve şartlara göre kendisine düşen tüm önlemleri almış ve özel talimatlara uygun davranmış bulunması hâlinde dayanabilir. " şeklinde,

6102 s.TTK.nun 879..nci maddesinde taşımada yardımcının kusuru:"- (1) Taşıyıcı;

a) Kendi adamlarının,

b) Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur." şeklinde,

6102 s.TTK.nun 880..nci maddesinde Tazminatta esas alınacak değer,"- (1) Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.

(2) Eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir. Zararı azaltmak ve gidermek için yapılacak harcamaların birinci cümleye göre saptanacak değer farkını karşıladığı karine olarak kabul edilir.

(3) Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır. " şeklinde,

6102 s.TTK.nun 881. maddesinde zarar saptama giderleri;"- (1) Taşıyıcı, eşyanın zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 inci madde uyarınca ödenmesi gereken tazminattan başka, zararın saptanması için yapılması zorunlu olan giderleri de tazminle yükümlüdür." şeklinde,

6102 s.TTK.nun 882. maddesinde sorumluluk sınırları;"- (1) Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

(2) Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu;

a) Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,

b) Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

(3) Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.

(4) Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Davalı tarafça düzenlenen kargo taşıma belgesi içeriğinden davacı tarafından alıcı ...'a teslim edilmek üzere taraflar arasında davacıya ait davacı tarafından içerisinde 3 adet telefon olduğu iddia edilen paketin taşınması hususunda anlaşma yapıldığı, ürünlerin davacı gönderici tarafından davalı ... şirketi şubesine teslim edildiği, davalı çalışanı tarafından gönderinin TC kimlik numarası farklı olan üçüncü kişiye teslim edildiği, davalının, alıcının yazılı talimatı doğrultusunda gönderinin 3. kişiye teslimine ilişkin herhangi bir delil de ibraz etmediği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Küçükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamında ve kargo teslim tutanağında teslim alanın T.C. kimlik numarasının gerçek alıcının T.C. kimlik numarasından farklı olduğu gözetildiğinde, kargonun gerçek alıcısına değil, başka bir kişiye teslim edildiği anlaşılmaktadır.

TTK'nın 875. maddesi uyarınca, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından alıcısına teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde eşyanın ziyaından veya hasarından doğan zararlardan sorumludur. Aynı Kanun'un 879. maddesi uyarınca, taşıyıcı, adamlarının görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden de kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Bu durumda davalı taşıyıcı, bu maddeler uyarınca meydana gelen zarardan sorumludur.

Davalı ancak TTK'nın 876 ve 878. maddelerinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma hallerinden birisinin bulunduğunu kanıtlayarak sorumluluktan kurtulabilir. Davalı taşıyıcı, bu hallerden birisinin bulunduğunu kanıtlayamadığından sorumluluğu esastır. TTK'nın 882. maddesine göre, 880. ve 881. maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Genel kural, taşıyıcının zayi ve hasardan sınırlı sorumluluğunun olduğu şeklinde ise de, TTK'nın 886. maddesinde de taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağı haller düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.

Dosya kapsamındaki belgelerden alıcı adres ve T.C. kimlik numarasına yer verildiği ancak teslim tutanağı içeriğinden kargonun teslim edildiği kişi ile gönderilen kişinin T.C. numarasının farklı olduğu, buna göre teslim sırasında gerekli kontrolün yeterli düzeyde yapılmadığı ve alıcıdan bir başka kişiye kargonun teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davalının TTK'nın 850/2. maddesi gereğince taşınan kargoyu varma yerine götürmeyi ve belirtilen adreste alıcısına teslim etmeyi taahhüt ettiği, buna karşın davalının taşınan kargoyu varma yerinde alıcısı dışında dava dışı kişiye teslim ettiği, bu durumun TTK'nın 886. maddesi kapsamında şube açısından ağır kusur teşkil ettiği, taşınan yükün tam zayi olduğu sonucuna ulaşılmakla, davalı, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaktır.

Dava konusu olayda taşıyıcının görevini gereği gibi yerine getirmeyip, pervasızca bir davranış ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimali bilinciyle işlenmiş bir fiil ile kimlik eşleştirmesi yapmadan eşyayı teslim etmesinden dolayı sorumlu olduğu ve taşıyıcının/davalının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı tespit edilmiş, davacının TTK'nın 880/1. maddesi uyarınca, eşyanın taşınmak üzere teslim edildiği yer ve zamandaki değerini tazminat olarak isteyebileceği, davalının sorumluluğunun taşınan emtiaya ait eşyanın taşınmak üzere teslim edildiği yer ve zamandaki değeri olduğu,

ancak bilirkişi heyet ek raporunda da belirtildiği üzere, davaya konu cihazlarla ilgili gönderim yapılırken herhangi bir fatura sunulmamış olduğu, taşıma belgesinde kargo içeriğinin belirtilmediği, davaya konu emtia ile ilgili davacı beyanları dışında belge bulunmadığı, bu nedenle 6102 sayılı TTK'nın 882'inci maddesi uyarınca, zıya veya hasar sebebiyle taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8.83 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olduğu, bilirkişi hesaplama sonucu özel çekme hakkı kapsamında çıkan tutarın ...

TL olduğu, davalı taşıyıcının bu miktardan sorumlu olacağı anlaşılmakla bu miktar yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır