Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/590 K.2024/543

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı taraf arasında 3 yıllık süreli sözleşme imzalandığını, dava konusu sözleşmede davalı şirketin sözleşme süresi boyunca 6 ton ürün alımı yapması gerektiği hüküm altına alındığını ancak sözleşmenin tarihi olan ... tarihinden beri sadece ... kg ürün alındığı tespit edildiğini, davalı şirkete ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme yapmadığını, sözleşme gereği kullanımı davalıya bırakılan makinelerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunu, davalının uhdesinde bulunan ... makinelerini ve ... da davacıya teslim etmediğini, arabuluculuğa gidildiği netice alınamadığını,

davalı taraf müvekkili şirkete vermiş olduğu altı ton ürün satın alma taahhdünü yerine getirmediğini, davacı müvekkilinin dava konusu sözleşmenin ... maddesi "..., alıcıya tesislerinde kullanılmak amacıyla ... USD satış destek primi verecektir. " hükmü uyarınca davalı şirkete gönderilmiş olan satış destek primi kadar olan ...

USD'nin iadesini, davalı şirketin işletmesini kapattığını borçlarını ödeyememesi sebebi ile birçok hacze maruz kaldığını belirterek, davanın kabulü ile ... ve ...dan. 1 adet ... model, 1 adet ... model ..., 2 adet ... model ..., 1 adet ... model ...nın davacı müvekkile aynen teslimine, aynen teslimin mümkün olmaması halinde makine ve ...nin bedeli olan ...

Euro’nun ihtarnamenin tebliği suretiyle temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline, sözleşmenin ... maddesi uyarınca satış destek primi faturası kadar olan ... USD tutarın ihtarnamenin tebliği suretiyle temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından taraflar arasında düzenlenen sözleşme, ihtarname delil olarak sunulmuş, mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye aykırılık kapsamında verilen ekipmanların teslimi, bu mümkün olmadığı takdirde ... bedelinin ve satış destek pirim fatura bedelinin davacıya iadesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafın defter incelemesinin yapılması için adresi itibariyle ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış, alınan ... tarihli raporda, şirketin defterlerinin yasal süresi içinde usulüne uygun tasdik ettirildiği, davacı şirketin davalı şirketten ticari defter kayıtlarına göre ... TL alacaklı olduğu, dava konusu alacak tutarının taraflar arasında düzenlenen ... tarihli sözleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi uygun olacağını bildirmiştir.

Mahkememizce ... tarihli duruşmada taraflar arasında düzenlenen ... tarihli sözleşme kapsamında teslim edilen ... iadesi mümkün olmadığı takdirde ürünlerin bedelinin tahsili ve sözleşmenin ... maddesi uyarınca satış destek birim faturası bedelinin tahsiline ilişkin olduğu, uyuşmazlığın yapılan bu sözleşme kapsamında dava konusu iadesi istenilen ... davalıya teslim edilip edilmediği,

davalının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve itirazlar irdelenmek suretiyle ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bilirkişinin ... tarihli ek raporunda, davacı ile davalı arasında imzalanan ... tarihli sözleşme gereği söz konusu makine ve ... davalıya teslim edildiğini, sözleşmenin ... maddesi gereği KDV hariç ... USD satış destek primi davalı şirket tarafından ... tarihli fatura ile fatura tarihindeki kur üzerinden ...

TL olarak düzenlendiğini, fatura bedeli davacı tarafından ... tarihinde davalıya banka üzerinden EFT yoluyla ödendiğini, davalı şirketin sözleşmede taahhüt ettiği 6 tonluk alım taahhüdünü yerine getirmediğini, bunun üzerine Antalya ...

Noterliği vasıtası ile ... tarihinde ihtarname çekildiğini, ihtarname ile satış destek priminin geriye ödenmesini, davalıya verilen makine ve ... iadesi talep edildiğini, sonuçta satış destek priminin geriye ödenmediği ve davalıya teslim edilen makine ve ekipmanların davacı şirkete iade edilmediğini, davacı şirkete ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğunu bildirmiştir.

Davalı tarafa ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi için gün verildiği, ancak verilen süre içinde ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Davaya konu ... değerinin harca esas olmak üzere tespit edilmesi için Makine Mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmış, alınan ... tarihli raporda, davaya konu olan ve davacının mülkiyetinde bulunan 2 adet ..., 2 adet ... ve 1 adet ...nın amortisman bedeli düşüldükten sonra dava tarihi (...) itibariyle toplam değerinin ... TL olduğunu bildirmiştir.

Dava dilekçesine ekli imzalı sözleşme davalı şirket yetkilisine meşruhatlı isticvap davetiyesiyle gönderilmiş, usulüne uygun davetiyeye rağmen davalı şirket yetkilisi duruşmaya katılmamıştır.

HMK'nın 7251 S.K./23. Md ile değişik 222. Maddesine göre;

(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Ek cümle: 22.07.2020 - 7251 S.K./23. md) Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı ile davalı arasında imzalanan ... tarihli sözleşme gereği 3 yılda 6 ton ... ürün alımı için anlaşma sağlandığı, ancak sözleşme tarihinden itibaren sadece ... kg ürün alındığı, bu hususta davalı şirkete gönderilen ve ... tarihinde tebliğ edilen ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığı, sözleşme gereği kullanımı davalıya bırakılan makinelerin mülkiyetinin davacıya ait olduğu ve uhdesinde bulunan ... makinelerini ve ... da davacıya teslim edilmediği, bu nedenle davacı tarafından sözleşmeden dönülerek, teslim edilen ... ve satış destek pirim bedelinin iadesi için dava açıldığı,

davacının incelenen ve usulüne uygun tuttuğu anlaşılan defterlerinde yapılan inceleme sonucu alınan ... tarihli ek raporda, davacı ile davalı arasında imzalanan ... tarihli sözleşme gereği söz konusu makine ve ... davalıya teslim edildiği, sözleşmenin ... maddesi gereği KDV hariç ... USD satış destek primi davalı şirket tarafından ... tarihli fatura ile fatura tarihindeki kur üzerinden ...

TL olarak düzenlendiği, fatura bedeli davacı tarafından ... tarihinde davalıya banka üzerinden EFT yoluyla ödendiği, davalı şirketin sözleşmede taahhüt ettiği 6 tonluk alım taahhüdünü yerine getirmediği, bunun üzerine Antalya ...

Noterliği vasıtası ile ... tarihinde ihtarname çekildiği, ihtarname ile satış destek priminin geriye ödenmesinin ve davalıya verilen makine ve ... iadesinin talep edildiği, sonuçta satış destek priminin geriye ödenmediği ve davalıya teslim edilen makine ve ... davacı şirkete iade edilmediği, davacı şirkete ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğunun belirtildiği,

sözleşmenin ..., ..., ... ve ... maddesinde davalının ödemelerde temerrüde düşmesi ve taahhüdünü yerine getirmemesi halinde bedelsiz olarak aldığı malzeme ve ürünleri geri teslim etmeyi ve satış destek pirimini döviz satış kuru üzerinden geri ödemeyi üstlendiği, davalının usulüne uygun yapılan meşruhatlı davetiyeye rağmen defterlerini sunmayarak HMK'nın 7251 S.K./23. madde ile değişik 222. maddesinin 3.fıkrası doğrultusunda davacının usulüne uygun tuttuğu defterlerdeki kayıtları kabul etmiş sayıldığı,

böylelikle davalının sözleşmeyi ihlal etmiş olması nedeniyle ifa yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından temerrüde düştüğü, davacının sözleşmeden dönmede haklı olduğu ve davasının kabulü gerektiği, bu itibarla ... tarihli sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen 1 adet ... model, 1 adet ... model ..., 2 adet ... model ..., 1 adet ... model ...nın davacıya iadesi ile ... tarihli sözleşme kapsamında satış destek prim faturası olarak davalıya ödenen ...

USD'nin temerrüt tarihi olan ... tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır