Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/781 K.2024/713

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... cad. ... iş merkezi No:.. adresinde bulunan işlerinde ... tarihinde birleştiği ... Aş nin birleşmeden önceki döneme ilişkin dava konusu belgelerinin ... tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle zayi olduğunu belirterek belirtilen ticare defter ve kayıtlar için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davacının dayandığı yangın olayı ile ilgili soruşturma evrakının bir örneği temin edilip dosya arasına alınmış, bu evrakta davacı şirket yetkilisi ... verdiği ifadesinde yangının çıktığı iş merkezinin 8. Katının kendisine ait üç şirketin ofisi olarak kullanıldığını, olay günü kendisinin telefonla aranarak yangın olayının kendisine haber verildiğini, yangını soğutma çalışması sonrasında iş yerinde yaptığı kontrol- de ... ve ...

A.Ş ye ait evrakların yandığını anladığını ayrıca 8. Kattaki ofis çatısı ile çatıdaki demir kontrüksiyonların hurda haline geldiğini, ....TL kadar zarar meyda- na geldiğini bildirdiği görülmüştür, yine ifadesi alınan iş yerinde çalışan bir personel olayın gerçekleştiği gün saat ... sıralarında iş yerine geldiğini, mutfakta bulunduğu esnada seren isimli diğer kişinin yanıyoruz diye haber verdiğini, otopark görevlisini aradıklarını, ... isimli şahsın yangın tüpüyle yangına müdahale ettiğini, tüpün bittiğini, diğer yangın tüpünü sorduğunu, yangın tüpü bitince koridoru duman kapladığını,

itfaiyenin arandığını yangına engel olmak için elektrik panosunun kapatıldığını belirtmiştir.

Diğer tanık kendisinin muha- sebeci yanında çalıştığını, ... ve antrmarin şirketlerinin evrak kontrolü için olay günü dava- cıya ait iş yerine gittiğini, orada bulunan personel ile evrak kontrolü yaparken iş yerinin giri- şine göre sağ tarafta bulunan odadan bir eşyanın düşme sesi geldiğini, baktığında duvardan siyah dumanların çıktığını gördüğünü ve yangın var diye bağırdığını, yangın tüpüyle müda- hale edilmeye çalışıldığını, itfaiyenin arandığını, yangının ne şekilde çıktığını bilmediğini diğer tanık da ifadesinde özetle: saat ... sıralarında iş yerine geldiğini,

aynı zamanda iş ye- rine muhasebenin bir çalışanının da geldiğini onun ile çalışırken bir ses duyduğunu söyledi- ğini, sesin rüzgardan kaynaklanabileceğini düşündüğünü, bu sırada yanıyoruz denildiğini, itfaiyenin müdahalesi sonucu yangının söndüğünü, kimliğinin ve sürücü belgesinin bu yan- gında yandığını belirttiği görülmüştür.

Olay yerinde polis tarafından tutulan tutanak incelendiğinde yangının binanın 8. Katında çıktığı, 8. Katın tamamen yandığı, diğer katların da soğutma çalışması sebebiyle su bastığının tespit edildiği görülmüştür,

İtfaiyenin düzenlediği yangın raporunda ise yangının çıkış nedeninin bilinemediğinin belirtildiği görülmüştür.

Dosyada mevcut ve davacı şirket yetkilisi tarafından verilen listeye göre ... şirketinin ... şirketinin ... inşaat şirketinin davacı şirket yetkilisinin iş merkezinin, personele ait şahsi eşyaların, yandığına ilişkin beyanda bulunulduğu görülmüştür, yine polis kriminal laboratuvarının raporuna göre olay yerinde yanıcı ve yangın başlatıcı madde kalıntı- sına rastlanmadığı, ancak bunların bir kısmının çabuk buharlaşacak maddelerden olması sebebiyle tespit edilemeyeceğinin belirtildiği görülmüştür.

Davacının talebi üzerine akdeniz üniversitesinden iki bilirkişinin mahalde yaptığı incelemede yangının masa üzerinde bulunan telsiz telefonun kendisinde veya tesisatında oluşan elektriksel bir sorundan açığa çıkan kıvılcımların tutuşturucu etkisi ile yangın durumu olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği görülmüştür.

Vergi dairesine müzekkere yazılmış, davacı şirketten dava tarihinden önce inceleme için mükellefin ticari defter ve belgelerinin ibrazının istenmediği, ... tarihinde vergi incelemesine başlandığı, yazı tarihinde düzenlenmiş bir vergi inceleme raporuna rastlanma- dığı, mükelleften ibrazı talep edilen defter, belge bulunmadığı, vadesi gelmiş vergi borcunun bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede: TTK 82/7. Maddesine göre Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu (yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri) defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi (on yıl) içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge veril- mesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Buna göre davacıya ait iş yerinde yangın ... tarihinde çıkmış, dava 15 günlük süre içinde ... tarihinde açılmıştır, bu yönden dava süresinde açılmıştır. Bu davanın açılabilmesi için davacının zayiye sebep olan olayı kendisinin meydana getirmemesi, hatta böyle bir olayın meydana gelmesine sebep olacak hususlarda gereken önlemi de almış olması gerekir.

Dosyada mevcut soruşturma evrakları, ifade tutanakları, bu yangının dava- cının veya personelinin sorumsuzluğundan veya kastından kaynaklandığına ilişkin bir delil yoktur.

Kaldı ki yangında yandığı belirtilen belgelere göre personelin dahi şahsi eşyaları, kimlik, ehliyet, cep telefonu gibi şahsi eşyalarının yandığı yine bir büroda bulunması olağan klima, bilgisayar, buzdolabı, bulaşık makinası, televizyon gibi malzemelerin de yandığı bil- dirilmiş olup olay ile ilgili tutulan tutanakların da bu iddialara uygun olduğu anlaşılmaktadır, bu durum da davacının özel bir kastının olmadığına delalet eder.

Vergi dairesi cevabına göre herhangi bir vergi borcu olmaması da bu anlamda değerlendirilebileceğinden davacının bir- leştiği şirketin defter ve kayıtları yönünden zayi belgesi verilmesini talep ettiği anlaşılmakla kanunen zayi belgesi verilebilecek defterler hakkında davanın kabulüne karar vermek gerek- miş, ancak talebinde belirttiği diğer belgelerin zayi belgesi verilmesine konu belgeler olma- ması sebebiyle o belgeler yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · (e-imzalı) Hakim ... · (e-imzalı)