Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/261 K.2025/13

Mahkememizde görülmekte bulunan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ...'nde bulunan taşınmazın müvekkili şirket adına yapılan tahsisinin kaldırılmasına ilişkin ... kararının tedbiren yürütmesinin geri bırakılmasını, tahsis edilen arsanın 3. Şahıslara yeninden tahsisinin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve neticeten yönetim kurulu kararının butlanının tespitine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı şirkete ... ili, ... İlçesi ... Mah., ... Ada, ... parselde kayıtlı ... m² ... parselinin ... tarihinde ... üzerimi, ... ve ... iştigali için tahsis edildiğini, inşaatın tamamlanması için mevzuatta belirlenen yasal sürelere ve müvekkili kurumun yönetim kurulu ve bakanlık tarafından takdiren verilen ek sürelere riayet edilmediğini, bu sebeple söz konusu tahsisin iptaline karar verildiğini, verilen ek sürelere rağmen fiziki inşaat seviyesinin %10 olduğunu, verilen sürelerin mevzuata uygun şekilde hesaplandığını, davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından ödeme tablosu, tahsis bildirim yazısı, tahsis iptali yazısı, yapı tatil zaptı, seviye tespit tutanağı, ek süre talepleri, davalı vekili tarafından ödeme tablosu, taahhütname, karar defteri, süre uzatıma ilişkin başvurularına verilen cevap yazıları, yapı ruhsatı, seviye tespit tutanağı, yargıtay ilamları delil olarak sunulmuş, mahkememizce tapu kayıtları, ... parseline ilişkin kayıtlar, ... tarafından alınan kararlar ve dayanakları getirtilmiş, mahallinde keşif yapılmış, bilirkişi raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, davalı ...'nin davacıya tahsis ettiği arsa payıyla ilgili tahsisin iptaline ilişkin yönetim kurulu kararının butlanının tespiti, olmazsa iptali talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

... sayılı Kanun'un ... inci maddesi uyarınca, ...'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir.

Öte yandan ...'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple ...'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesisi edilmiştir.

(Aynı yönde Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair Yargıtay 11.H.D.'nin 15/06/2023 Tarihli 2022/4599 E. 2023/3797 K. Sayılı Kararı, Yargıtay 3. H.D. 05.03.2024 tarihli Esas No: 2023/2803 Karar No: 2024/999, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. H.D. 11.12.2024 tarihli Esas no: 2024/1968 Karar no: 2024/2126, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. H.D 30/10/2024 Tarihli Dosya no: 2023/1105 Karar no: 2024/1261 )

Katip ... · (E-imzalıdır) Hakim ... · (E-imzalıdır)