Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/692 K.2024/255

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkillerinin miras bırakanı ...'ün ... plakalı motosikleti ile karayolunda seyir halinde iken önüne ... kayıtlarında maliki davalı ... olan ineğin çıktığını, ...'ün ineğe çarparak vefat ettiğini, ölenin henüz ... yaşında olduğunu, geride anne ve babası ile ... yaşındaki kızkardeşi ... mirasçı olarak bıraktığını, kaza tutanağına göre murisin hiçbir kusurunun bulunmadığını, davalı ...'in, ...'in babası olup, oğlu ile birlikte ineğin bakım ve gözetimini üstlenmiş olduğunu, bu hususun olay yeri tutanağında belirtildiğini,

bu davalıların hayvan bulunduranın sorumluluğu ilkelerine göre kusursuz sorumluluklarının bulunduğunu, davalı sigorta şirketinin müteveffaya ait ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğunu, müvekkillerinin 3. Şahıs konumunda olduğunu, herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, sigorta şirketine davadan evvel başvuru yaptıklarını ancak cevap alamadıklarını, yaşanan kazanın davalı ...nin sorumlu olduğu yolda gerçekleştiğini, anılan yolda birçok eksikliğin olduğunu, kaza tespit tutanağında da bunun belirlendiğini, oto korkuluk, trafik işaret levhası ve aydınlatmanın bulunmadığını,

bu nedenle davalı ...nin de maddi ve manevi zarardan sorumlu olduğunu belirterek, müvekkillerinden anne ... ve baba ... yönünden şimdilik ... TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı anne ve baba için ... şer' TL ... için ... TL olmak üzere toplam ... TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile sadece davalılar ... ve ...'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı ... cevap dilekçesinde özetle; olayın ...de meydana geldiğini, bu nedenle ... mahkemelerinin yetkili olup, yetkisizlik itirazında bulunduklarını, yine davacının hizmet kusuruna dayanarak tazminat talebinde bulunduğunu, ... aleyhine açılacak tam yargı davalarının idari yargıda görülmesinin gerektiğini, mahkemenin görevsiz olduğunu, kaldı ki davanın ticari olmadığını, kazanın meydana geldiği mahalin müvekkilinin sorumluluğunda olmadığını, husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, muris ...'ün alkol almış olup, motosikleti hızlı kullandığını, bu nedenle tam kusurlu olduğunu,

ayrıca koruyucu başlık kullanmadığını, başıboş hayvanın yola çıkması ile kazanın meydana geldiğini, hayvan maliki ve idare edenin kusursuz sorumlu olduklarını, davacının müvekkilinin kusurunu ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle; motosikletin trafik sigorta poliçesi ile kaza tarihinde taraflarına sigortalı olduğunu, sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olup, araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olmadığını ki kusurlu olsa bile kimsenin kendi kusurundan faydalanamayacağını, destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin yeni genel şartlar ile birlikte teminat kapsamı dışında bırakıldığını, davacıların destek hususunu ispat etmeleri gerektiğini, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davalı ... ile sigorta şirketine yöneltilen dava .../... esasından tefrik edilerek mahkememizin .../... sayılı esasına kaydedilmiş yapılan yargılama sonucu ... tarih .../... esas- .../... karar sayılı ilam ile; davalı sigorta şirketine açılan davanın esastan reddine, davalı ...ye açılan davanın yargı yolunun caiz olmaması sebebiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Antalya BAM ...

Hukuk Dairesinin ... tarih .../... esas- .../... karar sayılı ilam ile "Aynı Kanun’un 6099 sayılı Kanun ile değişik 110. maddesi uyarınca: "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez.

Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu kanun hükümleri uygulanır." düzenlemesi getirilmiştir. İlgili kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere ; trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemlerin alınmamasından kaynaklanan sorumluluk davalarında dahi dava adli yargı mahkemelerinde görülecektir.

Dosya kapsamından; davalı ...nin trafik güvenliğini ilgilendiren konularda gerekli önlem ve tedbiri almaması nedeniyle davaya konu zararın meydana geldiği anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun açık düzenlemesi karşısında,uyuşmazlığın esasının adli yargıda çözümlenmesi gerekir. Dava konusu olay ile benzer mahiyetteki uyuşmazlıkla ilgili olarak Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 15.10.2019 tarih, 2019/2616-4619 E-K sayılı ilamı da aynı minval üzeredir.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun sair istinaf nedenleri incelenmeksizin kabulü ile HMK'nın 353/1-a,4 madde ve bendi uyarınca kararın kaldırılması ve işin esasına girilerek, taraf delillerinin toplanması, tarafların kusur oranlarının tespiti, davacının uğradığı cismani zararın boyutu ve maddi zararın kapsamının belirlenmesi için gerektiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın mahalline gönderilmesi gerekmiştir." gerekçeleri ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiştir.

Mahkememizce dosya yukarıdaki esasa kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından kaza tespit tutanağı, davalı sigorta şirketine başvuruya ilişkin ihtarname ve posta evrakı, soruşturma dosya sureti, veraset ilamı, müteveffanın gelirine ilişkin ücret bordrosu delil olarak sunulmuş, mahkememizce davalı sigorta şirketinden poliçe ve hasar dosyası getirtilmiş, soruşturma dosyası sureti celp edilmiş, tarafların ve müteveffanın sosyal ekonomik durumları araştırılmış, ara.ç tescil bilgileri ve SGk kaydı dosya arasına alınmış, SGK il müdürlüğünden rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, kazanın meydana geldiği yerin kimin sorumluluğunda olduğu ve kaza tarihindeki vaziyeti ilgili kurumlardan sorularak yazı cevapları dosya arasına konulmuş, mahallinde keşif yaptırılarak bilirkişi rapor ve ek raporu aldırılmış tüm deliller toplanmıştır.

Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve 01/06/2015 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma zararının tazmini istemine ilişkindir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle sigortacının sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacıların murisi ...'ün davalı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plaka sayılı motosikletiyle seyir halinde iken önüne çıkan ineğe çarpması neticesinde meydana gelen kaza sonucu hayatını kaybettiği, davacı ...'ün duruşmadaki beyanı ve celp edilen trafik sigorta poliçesinden ...'ün kaza tarihinde sigortalı motosikletin maliki olduğu, poliçenin ... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının yürürlük tarihinden sonra tanzim edildiği,

bu nedenle davanın bu genel şartlar doğrultusunda değerlendirilebileceği, genel şartların kapsama giren teminat türlerini düzenleyen A.5 maddesinin ç bendinde yapılan tanıma göre; destekten yoksun kalma teminatı üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminat olup, açıkça vurgulandığı üzere kapsama alınan teminatın 3. Kişinin ölümü nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların zararı olduğu, somut olayda ölenin 3. Kişi olmayıp bizzat sigortalı olduğu, bu nedenle davacıların zararının teminat kapsamında bulunmadığı,

mahkememizce bu gerekçelerle istinaf öncesi yargılamada davalı sigorta şirketi yönünden verilen davanın reddine ilişkin kararın istinaf edilmesine rağmen istinaf mahkemesince bu konuda herhangi bir inceleme yapılmadığı anlaşıldığından mahkememizce yine önceki yargılama gibi davalı sigorta şirketine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili, kazanın meydana geldiği yolda herhangi bir aydınlatmanın, trafik işaret levhasının, oto korkuluğunun bulunmaması sebebiyle kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu ve zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle ... da husumet yöneltmiştir. Mahkememizce kök dosya olan .../... esas sayılı dosyada yapılan yargılamada;

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacıların murisi ... kendisine ait ... plaka sayılı motosikletiyle seyir halinde iken önüne çıkan ineğe çarpması neticesinde hayatını kaybetmiştir. Olaya ilişkin ... ...

Ağır Ceza Mahkemesinin .../... esas, .../... karar sayılı dosyasının incelenmesinde; hayvanı idare eden ... hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucu sanığın savunmasına göre, sanığın hayvanlarını otlaktan getirdiği sırada bir tane hayvanın başkasına ait hayvanların arasına karışarak kaybolduğu, 2 gündür bu hayvanı aradığı, kazanın akşam saatlerinde meydana geldiği, sanığın kazanın meydana geldiği taşıt yolu üzerinde veya yakınında başı boş hayvan bırakıp bırakmadığı hususunun dosya kapsamında sabit olmadığı,

bu şartlar altında kazaya neden olan hayvan üzerinde sanığın denetim ve gözetim yükümlülüğünün bulunduğundan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle sanığın taksirinin bulunmaması sebebine dayalı olarak beraatine karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce istinabe yoluyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, alınan 31/07/2017 tarihli raporda özetle; müteveffanın kaskının olmadığı, başından yara alarak künt kafa travmasına bağlı beyin kanaması sonucu öldüğü, olay yeri tutanağına göre arkadaşı ile alkol aldıktan sonra yola çıktıkları, yolda hayvana çarptıkları, davalı ...'in ifadesinde kazaya karışan hayvanın 2 gündür kayıp olduğunu, hayvanlarını normalde kapalı tuttuğunu, başı boş salmadığını, hayvanların sahibi olan oğlu ...'nin ... da oturduğunu belirttiği, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 139/a-3. maddesine göre hayvan çekilen araçları ve hayvanları,

bunları sürme yeteneğinden yoksun kimselerin yönetimine vermek veya başı boş bırakmanın yasak olduğu, dava konusu olayda davalı ... ve ...'nin kendilerine ait ineği otlattıktan sonra ahıra kadar kilit altına alması, başı boş kalmasına izin vermemeleri gerekirken bu kurala uymamaları sebebiyle hayvanın gece vakti görüşün kısıtlı olduğu bir saatte yola kontrolsüz çıkmasına ve araçlar için tehlike oluşturmasına neden olduklarından olayda %75 oranında 1. derecede kusurlu oldukları, davacıların murisi ...'ün alkollü araç kullanması, kask takmaması bunun ölüme etkisi olması sebebiyle %25 oranında tali kusurlu olduğu,

kazaya etken yol sorunu olmadığından ...nin kusurunun olmadığı belirtilmiştir.

Rapor sonrası itirazlar doğrultusunda ilgili ...dan kazanın meydana geldiği yolda aydınlatma ve trafik işaret levhasının bulunup bulunmadığı konusunda bilgi alınmış, akabinde istinabe yoluyla kazanın meydana geldiği yerde keşif yaptırılarak 13/08/2018 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan raporda özetle; davalı ... ve ...'nin Karayolları Trafik Kanunun 69, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 139.maddesine aykırı davranmaktan %60 oranında asli kusurlu oldukları, murisin alkol alması ve kask takmaması sebebiyle %30 oranında tali kusurlu olduğu, ... ise gerekli çizgi, levha ve oto korkuluk bulundurmadığından %10 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce müteveffanın alkol almasının kazadaki etkisi konusunda ek rapor alınması için dosya aynı yerel bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 10/12/2018 tarihli ek raporda özetle; alkolün etkisi konusunda nöroloji uzmanından rapor alınmasının uygun olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Kök dosyada davalıların bu konudaki talebi dikkate alınarak dosya Ankara ATK Trafik İhtisas Kuruluna gönderilmiş, bu kuruldan gelen ... tarihli üst yazı doğrultusunda dosya bu kez İstanbul ATK ... İhtisas kuruluna gönderilmiştir. Buradan alınan 16/03/2020 tarihli raporda özetle; kaza anında vefat edenin 1.68 promil alkollü olduğu, bu şekilde güvenli araç sevk edemeyeceği, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediğinin tek başına alkol düzeyinin değerlendirilmesiyle tespit edilemeyeceği, kazanın oluşumuna sebep olacak yol, araç gibi diğer koşullarla ilgili trafik ihtisas dairesinden görüş alınmasının uygun olduğu belirtilmiştir.

Olaya ilişkin ceza mahkemesi tarafından Ankara ATK Trafik İhtisas Kurulundan alınan 25/11/2019 tarihli raporda özetle; ineğin yol üzerinde bulunmasının kazanın meydana gelmesinde asli derecede etken olduğu, müteveffa sürücünün gerekli dikkat ve özeni göstermemesi, hızını mahal şartlarına göre ayarlayamaması sebebiyle tali kusurlu olduğu, ...nin kusurunun olmadığı, sanık ...'in kusurlu olup olmadığının değerlendirilmesinin mahkemeye bırakıldığı hususlarının belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce kusur konusunda alınan raporlar yeterli görüldüğünden bu konuda yeniden inceleme yapılmamış kök dosya olan .../... esas sayılı dosyada yapılan yargılama sonucu kusur raporlarına istinaden neticeten olayda hayvan idare eden ile hayvan sahibinin %75 oranında müteveffanın ise %25 oranında kusurlu oldukları, ...nin kusurunun bulunmadığı kabul edilerek buna ilişkin tazminat hükmü kurulmuş olup, dosyanın istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; olay günü davacıların oğlu ...'ün kendisine ait motosikleti ile seyir halinde iken gece vakti yol üzerinde kök dosya davalısı ...'e ait ineğe çarpması neticesinde devrilerek sürüklendiği ve yaşamını yitirdiği, mütevvefanın kaza anında alkollü olduğu anlaşılmakla birlikte ceza mahkemesine sunulu Ankara ATK Trafik İhtisas Kurulu raporundan anlaşılacağı üzere kazanın meydana gelmesinde etken unsurun büyük baş hayvanın yol üzerinde bulunması olduğu, sürücünün meskun mahal dışında gece vakti aydınlatmanın olmadığı virajlı yolda, yola gereken dikkati vermemesi,

hızını mahal şartlarına göre ayarlayamaması nedeniyle tali kusurlu olduğu, mahkememizce alınan 31/07/2017 tarihli raporda da Kara Yolları Trafik Yönetmeliğinin 139.maddesine aykırı davranması sebebiyle hayvan sahibine ve idare edene %75 kusur atfedildiği, birbirini destekleyen bu raporlar doğrultusunda mahkememizce büyük baş hayvanın yolda bulunmasının kazada %75 oranında etkili olduğu, mütevveffanın ise yola gereken dikkati vermemesi uygun hızda araç kullanması sebebiyle %25 kusurlu olduğu,

hayvan idare eden ...'in TBK'nın 67 maddesi uyarınca hayvan idare edenin sorumluluğu, hayvan sahibi ...'in TBK' nın 66 maddesi uyarınca adam çalıştıranın sorumluluğu hükümleri doğrultusunda kusursuz sorumluluk ilkelerine göre %75 oranında zarardan sorumlu oldukları, sorumlular aleyhine kök dosyada tazminat kararı verildiği, ...nin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, bu nedenle kusur yokluğu sebebiyle ... aleyhine açılan davanın reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)