Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/694 K.2025/174

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalılardan ...'in maliki ...'ın sürücüsü bulunduğu ...

Plakalı araç, ... tarihinde davacı müvekkilinin maliki bulunduğu ... plakalı araca çarpması neticesinde müvekkilinin maliki bulunduğu araçta hasar meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre müvekkilinin maliki bulunduğu araca çarparak hasar görmesine sebep olan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olduğunun anlaşıldığını, davalı sürücünün müvekkiline ait araca çarptığını, davalı sürücü %100 kusuru ile kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğini, ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası davalı şirket ... tarafından yapıldığını,

sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi teminat limiti dolmamasına rağmen hiçbir ödeme yapmadığını, arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlamadığını, ... TL değer kaybının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı şirket ..., davalı sürücü ... ve araç maliki ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ... plaka sayılı aracın, ... kaza tarihinde trafik sicil kaydında maliki olduğunu ancak bu aracın da içerisinde bulunduğu toplam 84 araç, kaza tarihinden önce ... başlangıç - ... bitiş tarihli 36 AY süreli uzun dönem kira sözleşmesi kapsamında dava dışı ...'ne kiralanmış ,kaza da kiralama müddeti içerisinde meydana geldiğini, dava konusu ... plakalı araç ... tarihinde ... tarafından işletildiğini, sözleşmede, araçların kasko ve imm poliçelerinin kiracı tarafça yapılacağı, hasar onarım işlemlerinden kiracının sorumlu olacağı, periyodik bakım ve arıza işlemlerinin kiracı tarafça yerine getirileceği,

hgs- otoyol- köprü geçiş ücretleri ile trafik cezalarından kiracının sorumlu olacağı ,kiracının kendi nam ve hesabına alt kiralamalar yapabileceği ve ... bildirimlerinin kiracı yanca yapılacağı, 2918 sayılı KTK mucibince işletenlik sıfatının ve sözleşme süresi boyunca vuku bulacak tüm kazalarda hukuki sorumluluğunun kiracı şirkete ait olacağının belirtildiğini, işleten sıfatı bulunmayan müvekkili açısından davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, davanın ...'ine ihbarına, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddini talep etmiştir.

İhbar Olunan ... vekili dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında kaza sonrası anlaşmalı tutanak düzenlendiğini, SBM tarafından yapılan kusur dağılımında ,kaza senaryosu hatalı yorumlanarak müvekkiline ait araç sürücüsüne yüklenen %100 kusur haksız ve oluşa aykırı olup kabul etmediklerini, buna göre kaza yeri ,sürücü beyanları, kaza yeri resimleri ve krokisi doğrultusunda oluşa ve hakkaniyete uygun şekilde kusur raporu alınmasını, sürücü ve şirket çalışanları ... müvekkili şirket işletiminde olan ... plakalı otomobil ile ... tarihinde dava konusu kazaya karışmış bulunduğunu, ilgili personelin gerçekleştirmiş olduğu kazadan dolayı ... tarihinde iş yeri olay tespit tutanağı tutulduğunu,

şirket bünyesindeki otomobilleri kullanan tüm şirket personellerine Karayolları Trafik Kanunu dolayısıyla belirlenen kurallara uyulması gerektiği yönünde eğitim, toplantı ve ikazlar yapılmış olmasına rağmen çalışan tarafından dava konusu trafik kazası meydana geldiğini, çalışanın olayın gerçekleştiği tarihten tam 2 gün sonra ... tarihinde iş yerine istifa dilekçesi bırakarak, iş yerinden ayrıldığını, dava konusu araç ... ne ait poliçe tarafından teminat altına alındığını, sigorta şirketinin sorumluluğu bulunduğunu, davanın husumet yokluğu gerekçesiyle müvekkil şirket yönünden reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından kaza tespit tutanağı, ruhsat örneği, sigortaya başvuru dilekçesi delil olarak sunulmuş, mahkememizce davalı sigorta şirketinden hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, aracın sahiplik bilgileri Uyaptan çıkarılmış, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden hasar kayıtları getirtilmiştir, bilirkişi incelemesi yapılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı değer kaybı zararının davalı araç işleteni, sürücüsü ve ZMSS den tahsili istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Kusur oranının tespiti ve değer kaybı yönünden bilirkişi heyetinden alınan ... tarihli raporda,... plakalı otomobil sürücüsü davalı sürücü ...'ın % 100 kusurlu olduğu, davacı adına kayıtlı ... plakalı minibüs sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanun ve Yönetmeliğin de belirtilen kurallardan herhangi bir maddesini ihlal etmediğini, kusursuz olduğu, hasardan dolayı davacı ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ... TL olduğunu bildirmişlerdir.

Davacı vekili ... tarihli değer arttırım dilekçesi ile, ... TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini talep etmiş, ıslah harcını yatırmıştır.

2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir.Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hâkimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.

Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde toplanan deliller ve bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde;... tarihinde davalı ...'in adına kayıtlı ve diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davacının maliki olduğu ... plakalı araca çarptığı, bu çarpma nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait olan araçta değer kaybı oluştuğu, mahkememizce aldırılan heyet bilirkişi raporuna göre, davalı sürücü ...'ın % 100 kusurlu olduğu, davacı adına kayıtlı ... plakalı minibüs sürücüsünün kusursuz olduğu,

davalıya ait aracın aracın kaza tarihinde davalı ...'ne zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğu, bu nedenle davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelini sürücü, işleten ve trafik sigortacısı davalılardan talep etme hakkının bulunduğu,bilirkişinin yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre aracın kaza olmadan önceki hasarsız halinin 2. el piyasa rayiç değeri ile kazadan ve tamir edildikten sonraki 2. el piyasa rayiç değerini hesaplayarak bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu, bu şekilde hesaplama sonucu değer kaybı bedelinin ...

TL olduğuna yönelik düzenlediği raporun somut olaya uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle hükme esas alınması gerektiği ve talep arttırım dilekçesi doğrultusunda taleple bağlı kalınarak ...

TL TL değer kaybının istenebileceği kanaatine varılarak davalılar ... ve ... yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davacı her ne kadar ticari faiz istemişse de, davalı araç hususi nitelikte olduğundan yasal faize karar verilmiş, davacı tarafından sigortaya yapılan başvuru ... tarihinde sigorta şirketine tebliğ edilmiş olup, bu tarihten itibaren yasal 15 günlük süre sonrasında sigorta şirketinin ... tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiş, diğer davalı araç sürücüsü sıfatıyla haksız fiil hükümlerine göre kaza tarihinden itibaren faizle sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Diğer davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede, davalı ...'in vekilinin cevap dilekçesi içeriğinde yer alan beyanları ve ibraz edilen Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi kapsamında, davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı tarafından dava dışı ihbar olunan ...'ne kiraya verildiği, Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesinin incelenmesinde taraflar arasında yapılan kira sözleşmesinin uzun süreli kira sözleşmesi olduğu,

davalının işleten sıfatı bulunmadığı anlaşılmakla, bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, trafik kaydına güvenilerek davalı hakkında işleten olduğu inancıyla dava açıldığından davacı 3.kişinin, davalı ... ve ... arasında imzalanan sözleşmeden haberdar olması beklenemeyeceği, davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmadığnıdan, davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır