Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/24 K.2026/287

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının sera imalatı ve fide yetiştiriciliğine yönelik işletmesinin bulunduğunu, işletmesinde davalıya ait 2 adet elektrik aboneliği bulunduğunu, işletmenin bulunduğu bölgede 2022 ve 2023 yılları içinde sıklıkla elektrik kesintisi yaşandığını, bu tarihlerde meydana gelen elektrik kesintisinden kaynaklı elektrik dalgalanması ve yüksek voltaj nedeniyle müvekkilinin iş yerindeki birçok elektronik eşya ve malzemenin zarar gördüğünü ve arıza yaptığını, davacı şirketin faaliyetinin özellikle fide yetiştiriciliği üzerine olduğunu, fide yetiştiriciliği için müvekkili şirketin fidelerin saklandığı oda sıcaklık ayarının çok mühim olduğunu,

ayrıca aşılaması yapılmış fideler için de belirli oranlarda sıcaklık ve nem gerektiğini, yaşanan elektrik kesintileri ve en son gelen yüksek voltaj akımının yarattığı etki ile elektrik kesintisi sonucunda fide ve tohumlar için uyun ortamın bozulduğunu ve tesisatların arızalandığını, davalı şirkete ve elektrik satış şirketlerinle yapılan birçok aramalar ve şikayetlerden olumlu sonuç alamadığını, müvekkili tarafından arızalanan malzemelerin faturaları düzenlenerek tamirinin yapıldığını, davacıya ait iş yerinde muhafaza edilen sadece aşılı fidelerin ... civarında olduğunu, aşısız fidelerin ise %80 oranında kısmının telef olduğunu,

davacı ile çalışan müşterilerin siparişi ile davacının hazırladığı fidelerin telef olması sonucunda müşterilere temin ve tesliminin yapılamadığını, müvekkilinin uğradığı zararın tespiti için Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...

Değ.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, zarar gören makineler ve elektronik aletlerin yaşanan elektrik kesintisi ile uyumlu olduğu ve ayrıca aşısız fidelerde %20, aşılı fidelerde %60 oranında kayıplar meydana geldiğinin tespit edildiğini, davalının kötü hizmet vermesinin zarar sebep olduğunu bildirerek,elektrik kesintisi nedeniyle zarar gören mekanik tesisatın şimdilik ... TL'sinin, elektrik tesisatının şimdilik ...

TL'sinin, zarar gören fide ve tohumlar ile telef olan ürünlerin bedeli yönünden şimdilik ... TL'nin, zarar gören fide ve tohumların müşterilere teslim edilememesinden kaynaklı kar kaybı olarak şimdilik ... TL olmak üzere toplam ... TL ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...

D.iş sayılı dosyası kapsamında davacının işletmesinde tespit yaptırıldığını, müvekkilinin haberi olmadan yapılan delil tespit raporunu kabul etmediklerini, müvekkili şirket kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda davacıya ait işletmenin müvekkili şirketin özel trafolu OG abonesi olduğunun tespit edildiğini, ilgili işletme özel trafonun tüm bakım ve sorumluluğunun kendisine ait olduğunu, davacıya ait işletmenin sorumlu bir Elektrik Mühendisi bulundurduğuna dair her hangi bir kayıt bulunmadığını, davacı tarafça iddia edilen arızaların davacıya ait trafonun kapasitesinden fazla enerji tüketmesi,

trafonun tekniğe aykırı bir şekilde tesis edilmesi, bakım ve onarımlarının periyodik olarak yapılmamış olması, trafo kademe ayarlarının yapılmamış olması vb. sebeplerle kaynaklanmış olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...

D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ise bu hususlarda hiçbir inceleme yapılmadığını, davacıya ait iş yerinin özel trafolu abone olması noktasında hiçbir tespit ve değerlendirme yapılmadığını, davacı tarafından iddia edilen tarihlerde elektronik cihazlarda arıza meydana getirebilecek herhangi bir arıza yada voltaj dalgalanması yaşanmadığını, müvekkili şirket tarafından arıza ve ihbar kayıtları incelendiğinde davacının iddia ettiği tarihlerde hiçbir arıza ve ihbar kaydına rastlanılmadığını, delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunda ihtimale dayalı soyut ve dayanaksız tespitler bulunduğunu,

yaşanın olayın ve davacının sözde zararının elektrik kesintileriyle ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığını bildirerek hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından e-fatura, arabuluculuk son tutanağı, Antalya ... ATM'nin .../... D.iş sayılı dosyasında aldırılan tespit raporu delil olarak sunulmuş olup, mahkememizce Antalya ... ATM'nin .../... D.iş sayılı dosyası Uyap üzerinden istenilmiş, ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden fida-e üretim beyannameleri, davalı ... A.Ş tarafından arıza ve ihbar kayıtları dosyamız arasına alınmış, keşif yapılarak bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle tüm deliller toplanmıştır.

Dava, elektrik kesintisi nedeniyle oluşan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... D.iş tespit dosyasında, tespit talep eden ... Şti tarafından karşı taraf ... A.Ş aleyhine açılan tespit dosyasında aldırılan ... tarihli tespit raporunda, tespite konu işletmede elektrik kesintisi ve ani voltaj dalgalanması neticesinde; Zirai yönden oluşan zararın KDV dahil ... TL olduğu, mekanik tesisat yönünden oluşan zararın KDV dahil ... TL olduğu, elektrik tesisatı yönünden oluşan zararın KDV dahil ... TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce mahallinde keşif yapılmak suretiyle Makine Mühendisi, Ziraat Mühendisi, Elektrik Mühendisi ve Mali Müşavir bilirkişi heyeti tarafından rapor aldırılmış, ... tarihli bilirkişi heyet raporunda, dava konusu ... şti. de ... tarihinde meydana gelen hasarın oluşma şekli ve büyüklüğüne bakılarak ... ... tarafındaki hattan yapılan manevra ve tadilat esnasında oluşmuş olası bir voltaj veya gerilim dalgalanmasından kaynaklanmış olacağı, elektrik yönünden dosya içerisindeki faturalardaki arızaların ve değişimlerin fiyatlarının piyasa değerlerinde olduğu ve toplamda (Kdv Dahil) ...

TL elektrik tesisatına ait zararın oluşmuş olduğu, davaya konu olan ... şti. de ... tarihinde meydana gelen elektrik kesintisine bağlı olan makinalarda oluşan toplam hasarın değişken piyasa koşullarında (Kdv Dahil) ...-TL olduğu, dosya içerisinde ilk tespit bilirkişi heyeti raporunda belirtilen davacıya ait fidelerde tespit edilen zarar değerinin piyasa değerlerinde olduğu ve toplamda zirai yönden ...

TL zararın oluşmuş olduğu, davacı şirketin 2023 yılında düşen net satış tutarı üzerinden 2022 yılı Faaliyet kar'ı / Net satışlar “ oranına göre davacı şirketin 2023 yılında ... TL tutarında faaliyet kar kabının olduğu bildirilmiştir.

Tarafların itirazları doğrultusunda daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyeti tarafından rapor aldırılmış, ... tarihli ek raporda ;Elektrik bilirkişisi görüşünde, Davalı vekil tarafından dosyaya sunulmuş olan ... tarihli EPDK kurul kararı doğrultusunda Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliği 10. Madde 3. Fıkrasının a bendi gereği davaya konu elektrik kesintilerinin oluştuğu zamanlara ait "mücbir sebep" kararı alındığı, aynı yönetmeliğin tedarik sürekliliği tazminatlarının hesaplanması ve ödenmesi Madde 18 fıkra (5) da Yıllık kesinti tazminatının belirlenmesinde;

mücbir sebeple oluşan kesintiler ile güvenlik sebebiyle yapılan kesintiler dikkate alınmaz hükümlerinin yer almasından dolayı oluşan elektrik kesintilerinin bu statüye girdiği bildirilmiştir.

Mahkememizce daha önce rapor düzenleyen Elektrik Mühendisi bilirkişi tarafından rapor aldırılmış, ... tarihli raporunda; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği 35-1 maddesi gereği EPDK, mücbir sebep kararı alma yetkisine sahiptir. Sunulmuş olan belgeler doğrultusunda bu kararın ilgili yönetmeliğin 35-3-a maddesi kapsamında yaşanan olayın Doğal Afet olarak değerlendirilmesi sonucu alındığı, söz konusu EPDK tarafından alınmış olan kurul kararının içeriği ve dayanakları, sunulmuş belgeler içerisinde yer almadığı, bu sebeple Kurul tarafından yapılan “Doğal Afet“ değerlendirmesinin ve Mücbir sebep kararlarının hangi gerekçeler doğrultusunda alındığı görülemediği için bilirkişi olarak bir beyanda bulunulamadığı bildirilmiştir.

İlgili belgeler istenildikten sonra mahkememizce daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, ... tarihli bilirkişi heyet raporunda; ... tarihli kök raporumuzda, ... tarihli heyet şeklinde ek raporumuzda, ... tarihli dosyaya sunulmuş olan yeni belgeler doğrultusunda hazırlanmış olan 2. ek raporumuzda ve şu anda sunulan ve dosyaya sunulmuş olan yeni belgeler doğrultusunda hazırlanmış olan 3.Ek raporumuzda belirttiğimiz üzere.

Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği 35-1 maddesi gereği EPDK, Mücbir sebep kararı alma yetkisine sahip olduğu, sunulmuş olan belgeler doğrultusunda bu kararın ilgili yönetmeliğin 35-3-a maddesi kapsamında yaşanan olayın Doğal Afet olarak değerlendirilmesi sonucu alındığının anlaşıldığını, söz konusu EPDK tarafından alınmış olan kurul kararının içeriği ve dayanakları, yeni sunulmuş belgeler içerisinde yer aldığını, bu doğrultuda EPDK'nın "Doğal Afet" değerlendirmesini, dolayısı ile mücbir sebep kararlarını, ...

Valiliği Meteoroloji Müdürlüğünün ... ... tarihli Fırtına tutanaklarına göre almış olduğu bildirilmiştir.

... genelinde bütün elektrik dağıtım tesislerinin mülkiyeti ... ait olmakla birlikte olay yerinde elektrik dağıtım şebekelerinin işletilmesi gerekli bakım ve onarımının yapılması sorumluluğunun davalı şirkete ait olduğu, davalı şirketin dağıtım hizmetleri yürütürken bakım ve onarım hizmetleri gibi hizmetleri 3. Kişiye hizmet sözleşmesi gereğince yaptırsa bile denetiminin davalı şirket tarafından yapıldığı göz önüne alındığında davalı şirketin diğer kişilere karşı sorumluluğunu etkilemez.

Davalı şirketin bölgede elektrik enerjisinin dağıtımı faaliyeti, varlığı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar ihtimali taşıdığından, davalı şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur. Bu sorumluluk türü tehlike sorumluluğu olarak da isimlendirilmekte olup, sorumluluk türlerinin en ağırını oluşturur.

Burada tehlikeli nesne veya işletme ile gerçekleşen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması sorumluluk için yeterlidir. (Yargıtay 3. HD 2016/13100 Esas 2018/758 Karar 25/01/2018 tarihli karar)

Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir.

Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir.

Bu sebeple sorumluluğun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır. (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuk Genel Hükümler 1991 Baskı Cilt 2 sf: 14-15)

Kural olarak, gerek kusura dayalı, gerekse kusursuz sorumluluk hallerinde haksız eylemle zarar arasında illiyet bağının varlığını davacı ispat etmelidir.

Bilindiği üzere; kusursuz zorumluluk türlerinden olan olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK'nun 69. maddesi gereğince bir binanın veya yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden dolayı oluşan zararı gidermekle yükümlüdür.Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamakta olup, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan sebep sorumluluğu"dur.

Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.Enerji nakil hatları da yapı eseri niteliğinde olup, davalı şirket, bölgede elektrik enerjisinin dağıtımını yerine getirmektedir.

Bu faaliyet, varlığı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar ihtimali taşıdığından, davalı şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur. Kusursuz sorumlulukta zarar gören kişinin kusurun varlığını ispat etmek zorunluluğu yoktur. Burada tehlikeli nesne veya işletme ile gerçekleşen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması sorumluluk için yeterlidir.

Kusursuz sorumlulukta ancak illiyet bağının kesildiği durumlarda sorumluluktan kurtulmak mümkündür. Teoride ve uygulamada; mücbir sebep, zarar görenin tam kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru ile illiyet bağı kesilir ve kusursuz sorumlu olan kişi sorumluluktan kurtulur. Bu sorumluluktan kurtulabilmek için fiil ile oluşan zarar arasındaki illiyet bağının kesildiğinin ispatı davalı kuruma aittir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Davacı tarafça davalı şirket sorumluluğunda olan elektrik kesintisi nedeniyle uğradığı zararın tazmini talebiyle dava açıldığı, mahkememiz tarafından aldırılan bilirkişi kurul raporunda yapılan değerlendirmeler dikkate alındığında, ... tarihli bilirkişi heyet raporunda, dava konusu ... şti. de ... tarihinde meydana gelen hasarın oluşma şekli ve büyüklüğüne bakılarak ... ... tarafındaki hattan yapılan manevra ve tadilat esnasında oluşmuş olası bir voltaj veya gerilim dalgalanmasından kaynaklanmış olacağı,

elektrik yönünden dosya içerisindeki faturalardaki arızaların ve değişimlerin fiyatlarının piyasa değerlerinde olduğu ve toplamda (Kdv Dahil) ... TL elektrik tesisatına ait zararın oluşmuş olduğu, davaya konu olan ... şti. de ... tarihinde meydana gelen elektrik kesintisine bağlı olan makinalarda oluşan toplam hasarın değişken piyasa koşullarında (Kdv Dahil) ...

TL olduğu, dosya içerisinde ilk tespit bilirkişi heyeti raporunda belirtilen davacıya ait fidelerde tespit edilen zarar değerinin piyasa değerlerinde olduğu ve toplamda zirai yönden ... TL zararın oluşmuş olduğu, davacı şirketin 2023 yılında düşen net satış tutarı üzerinden davacı şirketin 2023 yılında ...

TL tutarında faaliyet kar kabının olduğunun bildirilmiş ise de, davalı vekilinin davacının etkilendiği elektrik kesintisinin EPDK tarafından mücbir sebep kabul edildiğini ve tazminat talep edemeyeceğine ilişkin beyanları sonrası mahkememizce yazılan yazılar sonrası gelen belgeler ve itiraz sonucu aldırılan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda.

Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği 35-1 maddesi gereği EPDK, mücbir sebep kararı alma yetkisine sahip olduğu, sunulmuş olan belgeler doğrultusunda bu kararın ilgili yönetmeliğin 35-3-a maddesi kapsamında yaşanan olayın Doğal Afet olarak değerlendirilmesi sonucu alındığının anlaşıldığı, söz konusu EPDK tarafından alınmış olan kurul kararının içeriği ve dayanakları, yeni sunulmuş belgeler içerisinde yer aldığını, bu doğrultuda EPDK'nın "Doğal Afet" değerlendirmesini, dolayısı ile mücbir sebep kararlarını, ...

Valiliği Meteoroloji Müdürlüğünün ... ... tarihli Fırtına tutanaklarına göre almış olduğu bildirildiği anlaşılmakla, söz konusu elektrik kesintisinin hava şartlarına bağlı mücbir sebepler nedeniyle gerçekleştiği, mücbir sebep ile illiyet bağı kesileceği ve kusursuz sorumlu olan kişinin sorumluluktan kurtulacağı, bu nedenle de EPDK'nın mücbir sebep kararı doğrultusunda davalının sorumluluğunu gerektiren illiyet bağının kesildiği, fiil ile oluşan zarar arasındaki illiyet bağının kesildiğinin davalı kurum tarafından ispat edildiği,

bu durumda davacının zararları yönünden davalıdan talepte bulunamayacağı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır