Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/486 K.2026/133

ıT.C.

ANTALYA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/486 Esas

KARAR NO : 2026/133

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/10/2020

KARAR TARİHİ : 03/02/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Alacaklı davalı ... tarafından Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin, yetki itirazının Bakırköy ...İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyasından kabul edilmesiyle Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, ödeme emrinin tebliğ edildiğini, takip konusu ... vade tarihli ... Şubesine ait ... nolu ...

TL tutarlı çekin müvekkili tarafından keşide edilerek lehtar ...' ye teslim edilmek üzere ... kargoya verildiğini, ... Polis Merkezi Amirliği ... tarihli şikayet tutanağından anlaşılacağı üzere ... kargo dağıtım aracından işbu çek de dahil olmak üzere evrak halinde bulunan birçok kargo paketinin çalındığını, vekil eden firmanın kargo firması tarafından bilgilendirildiğini, ... A.Ş tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../...

E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, ... tarihinde İstanbul Bakırköy ... İcra Dairesi .../...

E. Sayılı dosyası üzerinden Antalya Talimat İcra Dairesi'nin .../... talimat sayılı dosyası ile vekil eden şirketin merkezinde ihtiyati haciz uygulanması ile iş bu çekin takibe konulduğunun öğrenildiğini, vekil eden şirketin zarar görmemesi adına ihtirazi kayıt ile ihtiyati haciz bedelinin Antalya Talimat İcrası dosyasına depo edildiğini, bilahare yetki itirazında bulunulduğunu, icra dosyasının Antalya Genel İcra Dairesi'nde kayda girdiğini, vekil edenin davalı şirketlere herhangi bir borcunun bulunmadığını, vekil edenin ...

A.Ş'ye de işbu çekle ilgili hiçbir borcu bulunmadığını, çekin lehdarı ... A.Ş'ye de aynı dosya üzerinden ihtiyati haciz ve icra takibi uygulandığından adı geçen lehdar firma tarafından aynı davalılara karşı Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası ve Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../...

E. Sayılı dosyası üzerinden imzaya itiraz davası açıldığının öğrenildiğini, yetkili hamil sıfatıyla takip başlatan davalı ... ... şirketinin açıkça kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu, öğrenildiği kadarıyla kargo firmalarının araçlarından ya da kuryelerinden kargoların çalınarak kıymetli evrakların hedef alındığını, sonrasında çeklerin piyasaya sürüldüğünü, çekteki lehdar ... ...

A.Ş'ye vekil edenin borcunun bulunmadığını, adı geçen firmanın arabuluculuk sürecinde bu çekle ilgili herhangi bir alacağı olmadığını beyan ve kabul ettiğini, ... ...'a ait gibi gözüken cironun sahte olduğundan müteakip cironun zaten kötüniyetli olduğunu belirterek vekil edenin icra takibine konu olacak herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalı şirketler tarafından pek çok kez farklı şahıslara da yapıldığı üzere, kargodan çeklerin çalındığını, sonrasında birden fazla paravan şirkete cirolanarak icra takibine geçildiğini, birden fazla cirolama ile kendini iyi niyetli 3. Şahıs olarak lanse edip,

haksız kazanç sağlama amacıyla hareket edildiğini,vekil eden şirket bakımından ortada var olan bir borç olmadığı gibi gerçekten ticari faaliyeti kapsamında çek ciro eden şirketler de bulunmadığını, cirantaların tümünün kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu, davanın kabulüne, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../...

E. Sayılı icra dosyasından ötürü borçlu olmadığının tespitine, davalıların kötüniyetli olmasından dolayı %20 den az olmamak tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı yanlara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili süresinden sonra ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle.

Huzurdaki bu davada davacının borçlu, davalı müvekkilinin ise alacaklı olduğunu, dosya üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmaması veya değiştirilmemesi ve davanın da lehine sonuçlanması durumunda, hükmün kesinleşmesine kadar alacağını tahsil edemeyecek olan müvekkilinin zarara uğrayacağını, müvekkilinin, dava konusu çekin meşru, haklı ve iyiniyetli hamili olduğunu, bu nedenle çekin zayi edilmiş olmasının müvekkılınin yetkili hamil olmasına engel teşkil etmeyeceğini,

çekin iktisabında müvekkile atfedilebilecek kötü niyet ve ağır kusur bulunmadığını belirterek tedbire yukarıda itiraz ettiklerini ve tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini arz ve talep ettiğini, takiben haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı tarafın İİK.m. 72 uyarınca % 20 den az olmamak üzere tazminat ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya yanıt vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından arabuluculuk tutanağı, ödeme emri, mail yazışmaları delil olarak sunulmuş, mahkememizce dava dilekçesinde bahsi geçen dava dosyaları ve soruşturma dosyaları celp edilmiş, takip konusu getirtilmiş, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nden dava dilekçesinde bahsedilen tahkikata ilişkin kolluk araştırma tutanağı celp edilmiş, davalı şirketlerin sicil kayıtları getirtilmiş, tüm deliller toplanmıştır.

Dava, hakkındaki takip dayanağı çekin davalılar tarafından tarafından haksız ve kötü niyetli olarak ele geçirildiği, bu çekten dolayı davalılara karşı borçlu olmadığı iddiasıyla keşideci tarafından açılan menfi tespit davasıdır.

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... Şirketi tarafından davacı, diğer davalılar ve dava dışı ... Aş.'ye karşı Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile çeke dayalı olarak ferileriyle birlikte toplam ...-TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişildiği, davacının süresinde yetki itirazında bulunduğu, bunun üzerine Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... tarihli .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile, yetki itirazının kabulü ile Antalya İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğuna karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine takip dosyasının Antalya Genel İcra Dairesine gönderildiği .../... esas numarasını aldığı görülmüştür.

Mahkememizin .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Mahkemesinin ... H.D.'sinin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile kararın kaldırılmasına karar verildiği, yukarıdaki esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda tüm davalıların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş ise de davalıların ticari defterlerin yerini bildirmediği görülmüş, defterler üzerinde inceleme yapılamamıştır. ... Vergi Dairesine müzekkere yazılarak davalı şirketler hakkında vergi incelemesi soruşturması, varsa müfettiş raporunun gönderilmesinin istenilmiş, cevabi yazılarda davalı ... şirketi , ... şirketi sahte faturalara dayalı olarak vergi cezasının uygulandığı görülmüştür.

İstanbul CBS'nin .../... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde; dosyanın taraflarıyla ilgisinin olmadığı anlaşılmıştır.

Bakırköy CBS'nin .../... Esas sorusturma dosyasında davacının müşteki olduğu,davalı şirket yetkilileri hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan şikayette bulunduğu, soruşturma dosyasının Bakırköy CBS'nin .../... soruşturma numaralı dosya ile birleşmiş olduğu, daha sonra tefrik kararı verilerek .../... soruşturma dosyasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Bakırköy CBS'nin .../... numaralı dosyada iddianame düzenlenerek dosyasının Bakırköy ...Asliye ceza mahkemesinin .../... esasına kaydedildiği, anlaşılmış, Bakırköy ...Asliye ceza mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası incelendiğinde; ... ... firmasının sahibi sanık ...’ın resmi belgede sahtecilik suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş, istinaf incelemesinden geçerek ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 792. maddesinde , " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur.

Dava konusu çekteki ciro silsilesi görünürde düzgün olup, şeklen çeki elinde bulunduran kişinin hamil sıfatını ispat eder niteliktedir. Davacının dava konusu çekten kaynaklanan sorumluluğundan kurtulabilmesi için çalınan çekin davalı tarafından kötü niyetli ya da ağır kusurlu olarak elde edildiği ve icraya konduğunu kanıtlaması gerekir.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur.

İspat yükü üzerinde olan davacı kötüniyet ve ağır kusuru her türlü delil ile ispatlayabilir.

Dosya incelendiğinde, davalı ... şirketine çıkarılan davetiyenin TK'nun 35 e göre tebliğ edildiği, davalı ... şirketinin ise elektronik posta adresine tebligat yapıldığı anlaşılmaktadır. Dosyada mevcut ticaret sicil kayıtları incelendiğinde ... şirketinin sahibi olan. TC nolu ...'ın ... tarihinde bu şirketteki hissesinin tamamanı ... ...'a; ... ... şirketi sahibi. TC nolu ... ...'nun ... tarihinde hisselerini ... ...'e devrettiği; ... Şti nin ortakları olan.

TC. nolu ... ... ve. TC. nolu ... ...'in ... ...'e; ... ... Şti'nin ... tarihli sicil gazetesine göre sahibi .... TC. nolu ... ... tarafından ... ...'na devredildiği, ... tarihli ticaret sicil gazetesine göre ... Şti.'nin sahiplerinin dosyamız davalısı şirketin yetkilisi ... TC. nolu ... ... ve. TC nolu ... ... olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre ilk ciranta ... şirketinin önceki yetkilisi ... ... ile davalı şirket yetkilisi ... ...'nun ... şirketinde aralarında ortaklık devri yapıldığı görülmektedir. Yine dosyada mevcut ... ... Şti. tarafından yapılan şikayet üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../... sayılı soruşturması incelendiğinde lehtarının veya cirantasının müşteki ... ... Şti. olduğu 7 adet çekin yine kargodan çalındığı şikayetine konu edildiği ve bu çeklerin de önce ... Şirketi sonra ...

Şirketi tarafından ciro edildiği, bir dizi takip takip talebinde ise yine davalı alacaklının takip alacaklısı olduğu ve çeklerin cirantalarının ... ve ... şirketleri olduğu görülmektedir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... H.D'nin .../... esas .../... karar sayılı ilamında, benzer uyuşmazlık nedeniyle istinaf daireleri önüne gelen çok sayıda dosyada çalınan ve sahte imza ile piyasaya sürülen çeklerin davalı ... ... şirketi tarafından ibraz edildiği ve icra takibine konulduğu belirtilmiş, aynı dairenin ... tarihli, .../... Esas- .../... saylı ilamında.

Davacı ... ... tarafından aynı davalılara karşı çalınan çekler içinde bulunan bir başka çek için açılan dava sonunda verilen kabul kararının istinaf incelemesi yapılmış ve " asıl ve birleşen davaya konu çeklerin davacı tarafın defterlerinde kayıtlı olduğu, ciro silsilesinde davacıdan sonraki ciranta/ davalı ... ...'a ilişkin herhangi bir cari hesaba ve çek çıkışına rastlanılmadığı, davalılar ile ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı,

çeklerin davacının uhdesindeyken hırsızlık sonucu elinden çıktığı, davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle aynı davalıya geçtiği ve davalı ... ...

Şti. tarafından bankaya ibraz edildiği, bunun üzerine UYAP’ta yapılan tespitler itibariyle, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği, benzer şekilde hırsızlık veya kaybolma olayları kapsamında davalı ... ...

Şti.'nin eline geçmesi nedeniyle anılı davalıya karşı açılmış çok sayıda menfi tespit ve/veya çekten kaynaklanan davalarda kararlar verildiğine ilişkin ticari hayatın gerekleriyle uyuşmayan bu durum UYAP'tan yapılan inceleme kapsamında belirlenmiştir. Tüzel kişi tacir olmakla TTK'nın 18/2 maddesi gereğince basiretli davranması gereken davalı ... ...

Şti'nin hem davaya konu olaya ilişkin hırsızlık kapsamında çalınmış çekleri aynı ciro silsilesiyle hem de lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmekte olup çeklerin davalı ... ... Şti.'nin kayıtlarında yer aldığına ilişkin hususların araştırılmasının da sonuca etkili olmadığı kanaatine varılmıştır.... davalı ... ...

Şti.vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine" şeklinde karar verildiği belirtilmiş, aynı dairenin .../... Esas- .../... saylı ilamında da benzer hususlara işaret edildiği anlaşılmıştır.

Yine davalı ... ... Şti ve Davalı ... ... Şti'ne karşı açılan aynı nitelikte davada istinaf incelemesi üzerine İstanbul BAM ...H.D'nin .../... esas - .../... karar, ... tarihli kesin olarak verilen kararında " çekin davacının uhdesindeyken hırsızlık sonucu elinden çıktığı, davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle aynı davalıya geçtiği ve davalı ... ...

Şti. tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’ta yapılan tespitler itibariyle, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Ayrıca davaya konu olayın şekliyle çok benzer şekilde hırsızlık veya kaybolma olayları kapsamında davalı ... ...

Şti.'nin eline geçmesi nedeniyle anılan davalıya karşı açılmış çok sayıda menfi tespit ve/veya çekten kaynaklanan davalarda kararlar verildiği ticari hayatın gerekleriyle uyuşmayan bu durum UYAP'tan yapılan incelemede belirlenmiştir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalı ... ...

Şti.nin, hem davaya konu olaya ilişkin hırsızlık kapsamında çalınmış çekleri aynı ciro silsilesiyle hem de lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun hırsızlık olayı ve sonrasında yapılan ciroların bir organizasyon içinde yapıldığının kabulü gerekir. Söz konusu çekin davalı ... ...

Şti.'nin kayıtlarında yer alması ve davalı vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği hususların araştırılması da sonuca etkili değildir. Açıklanan nedenlerle, mahkemece menfi tespit isteminin tüm davalılar, çekin istirdatı isteminin ise sadece davalı ... ... Şti. açısından kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı ... Şti. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." denilmiştir.

Yine Yargıtay ...

Hukuk Dairesi, .../... - .../... sayılı, tarihli ... kararı aynı yönde olup özetle ; " ilk derece mahkemesince, davalı şirket temsilcisi ve davalı şirket adına UYAP'ta yapılan incelemede benzer mahiyette birçok dosyasının bulunduğu, kargodan çalınan diğer çek ve bonoların da bir şekilde davalı şirkette toplandığı, bunun hayatın olağan akışına uygun olmadığı, nitekim dava konusu bonoyla birlikte çalınan diğer çeklerin de davalının eline geçtiği ve bu bonolardan dolayıda davalı şirketin Konya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... nolu dosyalar üzerinden takip başlattığı dolayısıyla bu işin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların davalı şirketin eline geçmesinin tesadüfi kabul edilmediği ve davalı şirketin kötü niyetli olduğu sonucuna varıldığı,.. davanın kabulüne, Bölge Adliye Mahkemesi'nce; davalı ...

Şti. hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği, bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu gerekçesiyle davalı ...

Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. ..ONANMASINA" karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda izah edeline nedenlerle ve tüm dosya kapsamına göre, davacının şikayeti üzerine Bakırköy CBS'nin .../... soruşturma sayılı dosyasında çalınan çeklerle ilgili soruşturma yürütüldüğü, birleştirme ve tefrik sonrası .../... soruşturma dosyasına kaydedildiği,

UYAP ortamından yapılan istinaf kararı arama ekranından yapılan sorgulama ile yukarıda emsal olarak yazılı bulunan istinaf kararlarında görüldüğü üzere, çalınan/ kaybolan çeklerin aynı veya benzer ciro zinciriyle davalıya geçmesi,davalı ... ... aleyhine benzer yönde birçok dava açılmış olması dikkate alındığında çekin davalı tarafından iyiniyetle iktisabından bahsedilemeyeceği, bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu,

davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ve hırsızlık sonucu rızası hilafına çekin elinden çıktığı anlaşılmakla açılan menfi tespit davasının kabulüne, davalı ... ... Şti tarafından başalatılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla davacının kötüniyet tazminatı talebinin de kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi edilmiştir.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)