Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/473 K.2026/513

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Şti.'den fatura karşılığında klima satın aldığını, satışa konu klimanın büyük ve pahalı bir arıza yaptığını, klimanın tamiri için ... Şti.

İle organik bağı olan ve aynı adreste bulunan ...'e klimanın yaptırıldığını, arızaya ilişkin ...-TL fatura düzenlendiğini, müvekkilinin ...'ün hesabına ...-TL avans gönderdiğini, klimanın ... ... tarafından sigortalandığını, yapılan başvurunun klimanın yaşının fazla olması sebebiyle yerine getirilemediğini, müvekkilinin bu şekilde klimanın yaşının 10 yıldan fazla olduğunu öğrendiğini,

yapılan ihtarnameye davalılar tarafından söz konusu olay sebebiyle herhangi bir sorumluluklarının olmadığını ifade ettiklerini belirterek ...-TL'nin avansın gönderildiği ... tarihinden işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak müvekkiline ödenmesine, Davalı ... Şti. Tarafından yeni ve arızasız misliyle ücretsiz olarak değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalılar vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile davacı arasındaki olayın Tüketici Hukukunu ilgilendiren bir konu olduğunu, klimada müvekkillerine yüklenilecek bir sorumluluğun olmadığını, ürünün uygun bir fiyata satıldığını, arızanın 3 yıl sonra meydana geldiğini, 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, klimanın 4 yıl boyunca arıza vermeksizin çalıştığını, davacıya garanti mağduriyetinin yaşatılmadığını, klimanın emsallerine göre uygun bir fiyata verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından e-fatura, e arşiv fatura, ödeme dekontu, ihtarname, sigortaya başvuru evrakı, poliçe, servis fişi delil olarak sunulmuş mahkememizce, ihtarnameler ve tebliğ mazbataları, poliçe, sigortaya başvuru dilekçesi getirtilmiş, gelen yazı cevapları dosya arasına alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava ayıptan kaynaklı klimanın ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve onarım bedelinin tahsili talebine ilişkindir.Uyuşmazlık; davacının ayıpsız misli ile değişim talebinde haklı olup olmadığının tespiti noktasında toplanmaktadır.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup, alınan ... tarihli raporda özetle; klima sistemindeki arızanın kullanım ya da bakım hatasından kaynaklı olmadığı, klimanın gizli ayıplı olarak satıldığı, ayıbın kullanıcıdan kaynaklanmadığı, ayıbın gizli ayıp olduğu, ...-TL ayıp giderme bedelinin makul olduğu, kompresör ve sistemin kartı değiştirildiği için değişim gerekmediği, ... klima sisteminin gizli ayıplı satıldığı için bedelinden ... tarihi itibariyle ...-TL indirim talep edilebileceği belirtilmiştir.

İtirazların değerlendirilmesi amacıyla dosya yeniden rapor sunan bilirkişiye tevdi edilmiş olup, alınan ... tarihli raporda özetle; ... sistemlerde iç üniteler ve dış ünitenin farklı yıllarda üretilebileceğini, tek bir iç ünitenin 2005 üretimi olmasının tüm sistemin kesin 2005 yılı üretimi olduğu sonucunu tek başına hüküm seviyesinde zorunlu kılmayabileceğini, dosya verilerine göre sistem içinde 2005 üretimli iç ünite bulunduğunun tespitinin 2021 satışında alıcı nezdinde oluşan yaşı tüşük beklentisi bakımından güçlü bir emare olduğunu, ... sisteminde çekirdek ve belirleyicinin bileşen dış ünite olduğunu,

sistem yaşının kesinleştirilmesi için ... dış ünitenin seri numarasının veya servis doğrulaması ile üretim yılının kesinleştirileceğini, sistemin ekonomik değerinin ve arıza maliyetinin ağırlıklı olarak kompresör ve inverter kart üzerinden oluştuğunu, servis faturasındaki kalemlerin bu kapsamda olduğunu, onarım kalemlerinin ... sisteminin ana bileşimleri üzerinde yoğunlaştığını, kök raporda belirtilen servis faturası kapsamındaki kompresör inverter kart değişiminin ve yardımcı işlemlerin makul olduğu değerlendirilmesinin dosyadaki fatura içeriği ile uyumlu olduğunu, ancak kullanıcı hatası,

voltaj dalgalanması gibi iddiaların teknik kesinliği için dosyadaki objektif ölçüm raporları bulunmadığından kesinleştirilemediğini, sistemde 2005 üretimli bileşen bulunmasının ürünün yaşına dair ayıp iddiasını güçlendirdiğini, sistem bütünlüğünün üretim yılının kesinleştirilmesi bakımından dış ünite doğrulaması ve yetkili servis veri dökümü ile yerinde inceleme yapılması veya dosyaya net bilgiler sunulması halinde kesin teknik kanaat bildirilebileceğini belirtmiştir.

Alıcı ihbar külfetini yerine getirmiş ise zamanaşımı süresi içinde Borçlar Kanununun 227. maddesinde kendisine tanınan hakları dava yoluyla talep edebileceği gibi zamanaşımı süresi dolsa bile kendisine karşı açılan davada ayıptan doğan defi hakkını ve seçimlik haklarını ileri sürebilir. Bu halde artık alıcının ayıpları bildiği ya da bilmesi gerektiği konusunda ispat yükü satıcıya aittir. Zira bu suretle satıcı yasal olarak kendisine düşen bir sorumluluğu reddetmektedir.

TBK'nun 231.maddesine göre, satıcı daha uzun süre için kefalet etmemiş ise, satılanı ayıba karşı tekeffülden kaynaklanan her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile alıcıya teslimin gerçekleşmesinden itibaren iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz. TBK'nun 227.maddesinde satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre klimadaki arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ihbar külfetini süresinde yerine getirdiği ve satılanın ayıplı olarak devredilmesinde ağır kusuru mevcut olduğundan davalı yanın zaman aşımına def-i de yerinde değildir.

Satım sözleşmesinde ayıp halinde alıcının seçimlik haklarını düzenleyen TBK'nın 227. maddesine göre; "(1)Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

(2)Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

(3)Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

(4)Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

(5)Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." şeklindedir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi kök ve ek rapor , tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, klimadaki arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu, arızanın meydana gelmesinden hemen sonra durumun satıcıya ihtarname çekilerek makul sürede bildirdiği, davacının TBK. m. 227’de kendisine tanınan haklardan birini kullanabileceği, davacı seçimlik haklarından klimanın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki hüküm dikkate alındığında, davacı her ne kadar ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakkını kullanmayı talep etmiş ise de; klimadaki arızanın kompresör ve sistemin kartı değiştirilerek giderilmiş olduğundan davacının onarım hakkını kullanmış olduğu, seçimlik hakkını tükettiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle ayıpsız misli ile değiştirilmesine ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu klimaya yapılan onarım işleminin maliyetine davacı katlanmış, bunun için yetkili servis olarak davalı ...'e ... TL ödemiştir. Ayıp sebebi ile davalı satıcının meydana gelen bu zarardan sorumluluğu bulunmakla birlikte, davacı dava dilekçesinde onarım bedeli için ödenen bedelin davalı ...'den tahsilini talep ettiğinden taleple bağlı kalınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)